Sốt xuất huyết có tắm được không và những quan niệm sai lầm thường gặp

Sốt xuất huyết có tắm được không là gì?

Bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti, diễn tiến qua ba giai đoạn chính gồm giai đoạn sốt cao, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Trong suốt quá trình này, cơ thể người bệnh thường xuyên mệt mỏi, đau nhức cơ khớp và bài tiết nhiều mồ hôi do các đợt sốt.

Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hồi phục, tạo cảm giác khoan khoái và ngăn ngừa viêm da. Dù vậy, do sốt xuất huyết có nguy cơ hạ tiểu cầu và thoát huyết tương dẫn đến tụt huyết áp hoặc xuất huyết dưới da, mọi hoạt động sinh hoạt thường ngày bao gồm việc tắm gội đều đòi hỏi sự cẩn trọng nhất định để đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Hướng dẫn tắm gội và vệ sinh thân thể an toàn khi mắc sốt xuất huyết

Để làm sạch cơ thể an toàn trong giai đoạn mắc sốt xuất huyết, người bệnh nên ưu tiên sử dụng nước ấm vừa phải, tuyệt đối không dùng nước lạnh vì có thể gây co mạch ngoại vi đột ngột dẫn đến ớn lạnh và sốt ngược trở lại. Thời gian tắm chỉ nên kéo dài trong khoảng năm đến mười phút ở nơi kín gió, tránh gió lùa trực tiếp.

Nếu người bệnh đang trong những ngày sốt cao li bì hoặc cảm thấy hoa mắt, chóng mặt do huyết áp dao động, giải pháp tối ưu là dùng khăn mềm thấm nước ấm vắt ráo rồi nhẹ nhàng lau từng vùng cơ thể. Đối với việc gội đầu, nên thực hiện nhanh chóng vào thời điểm cơ thể tỉnh táo nhất trong ngày, dùng máy sấy khô tóc ngay sau đó và tránh gãi cào mạnh làm tổn thương da đầu vốn đang nhạy cảm.

Quan niệm kiêng nước kiêng gió tuyệt đối và những hệ lụy

Một trong những thói quen dân gian phổ biến nhưng thiếu căn cứ khoa học là bắt người bệnh sốt xuất huyết trùm kín chăn và kiêng đụng chạm vào nước suốt cả tuần lễ. Việc không vệ sinh cơ thể trong điều kiện sốt cao vã nhiều mồ hôi sẽ tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển, dễ dẫn tới viêm nang lông, mẩn ngứa hoặc lở loét da.

Bên cạnh đó, việc trùm chăn quá kín trong phòng bí bách sẽ cản trở quá trình tản nhiệt tự nhiên của cơ thể, làm thân nhiệt tăng cao khó kiểm soát và làm tăng nguy cơ co giật, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Người bệnh cần được nghỉ ngơi trong không gian thoáng khí, mặc quần áo rộng rãi, mỏng nhẹ và thấm hút mồ hôi tốt để tạo điều kiện lưu thông không khí tối ưu.

Sai lầm khi tự ý dùng thuốc hạ sốt và giảm đau tại nhà

Sốt cao liên tục và đau nhức mình mẩy khiến nhiều người nôn nóng muốn hạ sốt nhanh nên đã tự ý tăng liều paracetamol hoặc kết hợp các nhóm thuốc giảm đau khác như aspirin, ibuprofen. Đây là sai lầm đặc biệt nghiêm trọng trong điều trị sốt xuất huyết vì aspirin và nhóm thuốc chống viêm không steroid có tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu và kích ứng niêm mạc dạ dày.

Việc dùng nhầm các loại thuốc này trên nền bệnh nhân đã bị giảm tiểu cầu sẽ làm trầm trọng thêm nguy cơ xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Thuốc hạ sốt duy nhất được khuyến cáo an toàn là paracetamol đơn chất, dùng đúng khoảng cách thời gian theo chỉ dẫn của nhân viên y tế và không bao giờ được tự ý tăng liều khi chưa hạ sốt.

Những nhận định chưa đúng về chế độ dinh dưỡng và bù nước

Nhiều gia đình cho rằng người mắc sốt xuất huyết chỉ cần truyền dịch tĩnh mạch tại nhà là có thể nhanh chóng khỏi bệnh, dẫn đến việc lạm dụng truyền dịch bừa bãi. Trên thực tế, việc tự ý truyền dịch khi không có chỉ định và không theo dõi sát sao dễ gây biến chứng quá tải tuần hoàn, phù phổi cấp hoặc suy tim cấp vô cùng nguy hiểm.

Bên cạnh đó, việc kiêng khem quá mức các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng hoặc ép người bệnh uống nước đường, nước ngọt đóng chai thay cho dung dịch oresol cũng là quan niệm sai lầm. Người bệnh cần được bù nước điện giải bằng đường uống từ từ, kết hợp chế độ ăn mềm, lỏng, giàu đạm và vitamin để nâng cao thể trạng một cách bền vững.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh sốt xuất huyết cần được thăm khám tại các cơ sở y tế để theo dõi số lượng tiểu cầu và mức độ cô đặc máu. Cần đến viện ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc li bì, chân tay lạnh ẩm.

Tóm tắt

Người bệnh sốt xuất huyết hoàn toàn có thể tắm gội nhanh bằng nước ấm hoặc lau người nhẹ nhàng để đảm bảo vệ sinh. Việc loại bỏ những quan niệm kiêng cữ sai lầm và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn theo dõi y tế sẽ giúp người bệnh phục hồi an toàn, phòng tránh được các biến chứng nguy hiểm.