4 bệnh về da thường gặp vào thời điểm chuyển mùa

Bệnh về da thời điểm chuyển mùa là gì?

Lớp sừng ngoài cùng đóng vai trò như hàng rào sinh học ngăn mất nước và ngăn chặn các tác nhân gây hại xâm nhập. Khi thời tiết giao mùa, đặc biệt là giai đoạn chuyển sang hanh khô hoặc ẩm ướt thất thường, tuyến bã nhờn và tuyến mồ hôi suy giảm khả năng điều tiết cân bằng. Hậu quả là da mất đi độ ẩm tự nhiên, trở nên khô ráp, căng rát và suy giảm khả năng tự bảo vệ.

Đồng thời, sự gia tăng của phấn hoa, bụi bẩn và nấm mốc trong không khí dễ kích hoạt phản ứng dị ứng dưới da. Những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử dị ứng thường là đối tượng chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Nhận biết các biểu hiện da liễu điển hình giúp người bệnh có hướng xử trí phù hợp, tránh cào gãi hay bôi thuốc sai cách làm tổn thương lan rộng.

Viêm da cơ địa bùng phát khi độ ẩm không khí suy giảm

Viêm da cơ địa là bệnh lý viêm mạn tính rất dễ tái phát khi độ ẩm môi trường xuống thấp. Không khí khô hanh làm lớp màng lipid biểu bì suy yếu, khiến nước bốc hơi nhanh chóng và hình thành các vết nứt vi thể trên bề mặt da. Vi khuẩn và dị nguyên từ bên ngoài dễ dàng lọt qua các khe hở này để kích hoạt phản ứng viêm.

Biểu hiện thường thấy gồm những mảng da đỏ rát, tróc vảy và khô ráp, tập trung nhiều ở nếp gấp khuỷu tay, khoeo chân, vùng cổ hoặc mặt. Cơn ngứa dữ dội khiến người bệnh có xu hướng cào gãi liên tục, vô tình làm rách da và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Việc duy trì dưỡng ẩm thường xuyên nhiều lần trong ngày và tránh tắm nước quá nóng là nguyên tắc quan trọng để làm dịu da.

Mày đay mẩn ngứa do phản ứng với nhiệt độ thay đổi

Mày đay là tình trạng mạch máu dưới da phản ứng cấp tính với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa ngày và đêm hoặc do gió lạnh. Khi gặp kích thích nhiệt, tế bào mast giải phóng hoạt chất histamin gây giãn mạch, tạo nên các ban sẩn phù gồ trên da kèm theo cảm giác ngứa ngáy dữ dội.

Các nốt sẩn có thể xuất hiện rải rác hoặc liên kết thành từng mảng lớn màu hồng nhạt ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Ban mày đay thường biến mất sau vài giờ nhưng rất dễ tái phát khi tiếp tục gặp gió lạnh hoặc nóng bức. Người bệnh nên giữ ấm cơ thể, tránh gió lùa, mặc quần áo mềm thoáng và không nên chườm nóng trực tiếp lên vết mẩn ngứa.

Viêm da tiếp xúc dị ứng với nấm mốc và phấn hoa

Thời điểm giao mùa thường đi kèm sự gia tăng của các dị nguyên trong không khí như bào tử nấm mốc và phấn hoa theo gió. Khi tiếp xúc với làn da đang suy giảm sức đề kháng, các tác nhân này dễ kích hoạt phản ứng viêm da tiếp xúc dị ứng hoặc kích ứng tại chỗ.

Vùng da bị ảnh hưởng thường xuất hiện mẩn đỏ, ngứa ngáy, nóng rát và có thể nổi mụn nước nhỏ li ti, tập trung ở các vùng hở như mặt, cổ, cánh tay. Việc chuyển đổi đột ngột sang các loại mỹ phẩm mới không phù hợp với thời tiết cũng có thể làm tăng mức độ kích ứng. Vệ sinh da nhẹ nhàng bằng nước mát sau khi đi ngoài trời về giúp loại bỏ dị nguyên bám dính hiệu quả.

Bệnh nấm da phát triển trong điều kiện độ ẩm cao

Vào những giai đoạn chuyển mùa kèm theo mưa phùn và độ ẩm không khí tăng cao, các loại vi nấm sợi và nấm men phát triển rất mạnh mẽ. Bệnh nấm da thường xuất hiện tại các vùng nếp gấp nhiều mồ hôi như kẽ ngón chân, nách, bẹn hoặc nếp lằn dưới vú.

Tổn thương đặc trưng là các đám da đỏ hình tròn hoặc bầu dục, bờ viền nổi rõ có mụn nước li ti và bong vảy nhẹ, kèm cảm giác ngứa ngáy nhiều khi cơ thể tiết mồ hôi. Để phòng ngừa nấm da, cần giữ cho cơ thể luôn khô thoáng, tránh mặc quần áo ẩm ướt, ưu tiên chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt và phơi đồ ở nơi có đủ ánh nắng.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin thường thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên môn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và bôi các loại thuốc chứa corticoid hoặc kem trị nấm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ da liễu. Việc lạm dụng thuốc có thể làm mỏng da, giãn mao mạch hoặc che lấp triệu chứng nhiễm trùng. Khi tổn thương da sưng đau dữ dội, tiết dịch mủ hoặc kèm theo sốt, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.

Tóm tắt

Sự biến thiên thời tiết lúc giao mùa khiến làn da dễ chịu tổn thương và bùng phát các bệnh lý mạn tính. Chủ động củng cố hàng rào bảo vệ da bằng cách dưỡng ẩm hợp lý, giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ và bảo vệ da trước các yếu tố môi trường là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Khi có biểu hiện bất thường kéo dài, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa da liễu là giải pháp an toàn và khoa học.