Sốt xuất huyết có làm rối loạn kinh nguyệt không và cách theo dõi

Sốt xuất huyết có làm rối loạn kinh nguyệt không?

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra qua vết cắn của muỗi vằn Aedes aegypti. Căn bệnh này có đặc trưng nổi bật là gây sốt cao liên tục, tăng tính thấm thành mạch và làm giảm số lượng tiểu cầu trong máu. Tiểu cầu vốn là những mảnh tế bào giữ nhiệm vụ kết tập để tạo nút chặn cầm máu khi mạch máu bị tổn thương.

Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, chu kỳ kinh nguyệt được điều hòa chặt chẽ bởi hệ trục nội tiết cùng cơ chế đông cầm máu tại niêm mạc tử cung. Khi nhiễm virus Dengue, sự sụt giảm tiểu cầu kết hợp với tình trạng viêm nội mô mạch máu và căng thẳng thể chất thường tác động trực tiếp đến niêm mạc tử cung. Kết quả là chu kỳ kinh có thể bị xáo trộn, gây ra hiện tượng kinh nguyệt bất thường về cả thời gian xuất hiện lẫn lượng máu bài xuất ra ngoài.

Cơ chế gây rối loạn kinh nguyệt khi nhiễm virus sốt xuất huyết

Virus Dengue khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tấn công hệ miễn dịch, gây ức chế tủy xương tạm thời và kích thích phá hủy tiểu cầu ở máu ngoại vi. Tiểu cầu đóng vai trò then chốt trong quá trình đông máu và làm ngừng chảy máu ở các mao mạch niêm mạc. Khi số lượng tiểu cầu sụt giảm nghiêm trọng trong giai đoạn nguy hiểm của bệnh, cơ chế cầm máu tự nhiên của cơ thể bị suy giảm rõ rệt.

Tại tử cung, lớp niêm mạc đang trong quá trình bong tróc tự nhiên sẽ khó đông máu hơn bình thường. Hiện tượng này dẫn đến tình trạng kinh nguyệt kéo dài nhiều ngày, máu kinh chảy ồ ạt hoặc xuất hiện các cục máu đông lớn. Ngoài ra, tính thấm thành mạch gia tăng do phản ứng viêm và tác động của protein virus cũng khiến mao mạch dễ tổn thương, làm cho lượng máu mất qua đường âm đạo tăng lên đáng kể so với những kỳ kinh thông thường.

Các dạng rối loạn kinh nguyệt thường gặp trong đợt bệnh

Sự xáo trộn chu kỳ kinh nguyệt ở bệnh nhân sốt xuất huyết thường biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau tùy theo cơ địa và thời điểm nhiễm bệnh. Nhiều phụ nữ gặp tình trạng kinh nguyệt đến sớm hơn nhiều ngày so với chu kỳ bình thường ngay khi cơ thể bắt đầu phát sốt. Ngược lại, một số người lại bị trễ kinh do phản ứng căng thẳng thể chất và tác động của phản ứng viêm toàn thân lên trục hạ đồi tuyến yên buồng trứng.

Bên cạnh sự thay đổi về chu kỳ, lượng máu kinh cũng có sự biến động rõ rệt. Hiện tượng rong kinh hoặc cường kinh là than phiền phổ biến nhất, với lượng dịch kinh nhiều gấp nhiều lần bình thường. Ở những trường hợp không nằm trong kỳ kinh, bệnh nhân vẫn có thể bị ra máu âm đạo bất thường rải rác vài giọt hoặc chảy máu thành dòng, đòi hỏi phải phân biệt kỹ với các bệnh lý phụ khoa khác.

Cách theo dõi và chăm sóc nữ giới gặp kỳ kinh khi bị sốt xuất huyết

Khi kỳ kinh nguyệt diễn ra trùng khớp với giai đoạn tiến triển của sốt xuất huyết, người bệnh cần đặc biệt thận trọng trong việc theo dõi các biểu hiện mất máu. Hãy chú ý ghi nhận tần suất thay băng vệ sinh, tính chất máu kinh có kèm cục máu đông to hay không và theo dõi cảm giác chóng mặt, choáng váng khi thay đổi tư thế.

Người bệnh nên nằm nghỉ ngơi tại không gian thoáng mát, hạn chế tối đa các vận động mạnh để tránh kích thích chảy máu. Việc bổ sung nước đều đặn bằng nước lọc, nước oresol, nước dừa hoặc nước ép trái cây tươi rất cần thiết để bù lại lượng dịch mất qua đường sốt và đường máu. Đồng thời, chế độ ăn cần ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo thịt nạc, súp dinh dưỡng và tăng cường thực phẩm giàu vitamin C nhằm nâng đỡ thể trạng chung một cách tự nhiên.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đến cơ sở y tế thăm khám khẩn cấp

Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa truyền nhiễm hoặc cấp cứu nếu nhận thấy các dấu hiệu mất máu cấp tính. Điển hình là tình trạng máu kinh ra ướt đẫm băng vệ sinh liên tục trong hai giờ liền, cơ thể mệt lả, vã mồ hôi lạnh, tụt huyết áp hoặc ngất xỉu. Những biểu hiện này cho thấy lượng máu mất đang đe dọa trực tiếp đến huyết động.

Bên cạnh đó, việc xuất hiện kèm theo các triệu chứng cảnh báo của bệnh sốt xuất huyết như đau bụng dữ dội ở vùng hạ sườn phải, nôn ói liên tục, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc chảy máu chân răng ồ ạt cũng là dấu hiệu nguy cấp. Khi thăm khám, bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm công thức máu toàn phần để đếm số lượng tiểu cầu và kiểm tra chỉ số dung tích hồng cầu hematocrit, từ đó đưa ra hướng can thiệp kịp thời như truyền tiểu cầu hoặc dùng dung dịch bù dịch thích hợp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Nữ giới khi mắc sốt xuất huyết tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc giảm đau kháng viêm nhóm NSAID như ibuprofen hay aspirin vì chúng làm ức chế kết tập tiểu cầu và tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa cũng như rong kinh nghiêm trọng. Bệnh nhân cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để được hướng dẫn phương án theo dõi phù hợp nhất.

Tóm tắt

Sốt xuất huyết có thể làm chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn, khiến kinh đến sớm hoặc lượng máu ra nhiều hơn. Tình trạng này phần lớn hồi phục khi cơ thể khỏi bệnh và số lượng tiểu cầu trở lại bình thường. Việc theo dõi sát lượng máu mất, dấu hiệu sinh tồn và tái khám đúng hẹn sẽ giúp nữ giới bảo vệ sức khỏe sinh sản cũng như tránh các biến chứng xuất huyết nguy hiểm.