Người bị sốt mấy ngày thì nên đi xét nghiệm sốt xuất huyết?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người thường băn khoăn không biết người bị sốt mấy ngày thì xét nghiệm sốt xuất huyết là chuẩn xác nhất, dẫn đến việc đi khám quá sớm hoặc quá muộn. Thực tế, người bệnh có thể đi làm xét nghiệm ngay từ ngày đầu tiên khởi phát sốt, bởi y học hiện nay đã có các phương pháp chẩn đoán phù hợp cho từng giai đoạn của bệnh.
Việc xác định đúng thời điểm làm xét nghiệm không chỉ giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh mà còn hỗ trợ bác sĩ theo dõi sát sao số lượng tiểu cầu và các chỉ số đông máu. Nhờ đó, người bệnh có thể phòng tránh được những biến chứng xuất huyết nguy hiểm và hiện tượng cô đặc máu thường diễn ra từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy của chu kỳ bệnh.
Sốt mấy ngày thì xét nghiệm sốt xuất huyết?
Sốt xuất huyết Dengue là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti. Căn bệnh này có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn, thường bùng phát vào mùa mưa khi điều kiện vệ sinh môi trường tạo thuận lợi cho lăng quăng phát triển. Diễn tiến tự nhiên của sốt xuất huyết thường trải qua ba giai đoạn rõ rệt gồm giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Do biểu hiện ban đầu của bệnh rất giống với sốt virus thông thường, cảm cúm hoặc viêm họng cấp, việc thực hiện các xét nghiệm y khoa là tiêu chuẩn quan trọng giúp phân biệt bệnh sớm. Nhờ đó, các bác sĩ có thể lập kế hoạch theo dõi y tế chặt chẽ, phòng ngừa tình trạng sốc do thất thoát huyết tương và hạn chế rủi ro tụt tiểu cầu nghiêm trọng.
Thời điểm làm xét nghiệm trong 3 ngày đầu bị sốt
Trong ba ngày đầu tiên kể từ khi khởi phát cơn sốt, virus Dengue nhân lên nhanh chóng và phóng thích lượng lớn kháng nguyên vào máu. Giai đoạn này là thời điểm tối ưu để thực hiện xét nghiệm tìm kháng nguyên NS1 của virus Dengue. Phương pháp xét nghiệm kháng nguyên NS1 có độ nhạy rất cao trong 72 giờ đầu và có thể phát hiện bệnh ngay từ ngày sốt thứ nhất. Bên cạnh đó, bác sĩ thường chỉ định làm xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi để theo dõi số lượng bạch cầu và số lượng tiểu cầu. Dù tiểu cầu ở giai đoạn này thường chưa giảm sâu, các chỉ số nền ban đầu giúp bác sĩ có cơ sở theo dõi diễn tiến bệnh trong những ngày kế tiếp. Người bệnh sốt cao đột ngột không nên chần chừ chờ đợi mà có thể đi khám ngay ở giai đoạn này.
Thời điểm làm xét nghiệm từ ngày sốt thứ 4 trở đi
Từ ngày thứ tư của cơn sốt trở đi, lượng kháng nguyên NS1 trong tuần hoàn máu bắt đầu suy giảm dần, đồng thời hệ miễn dịch của cơ thể bắt đầu sản sinh các kháng thể đặc hiệu để chống lại virus Dengue. Do đó, việc chỉ định xét nghiệm tìm kháng thể IgM và IgG bắt đầu phát huy giá trị chẩn đoán rõ rệt. Kháng thể IgM xuất hiện trước nhằm đối phó với tình trạng nhiễm trùng cấp, trong khi kháng thể IgG xuất hiện muộn hơn hoặc tăng vọt nếu người bệnh từng mắc sốt xuất huyết trước đây. Ở giai đoạn này, xét nghiệm huyết học công thức máu cũng đóng vai trò quyết định, bởi nguy cơ hạ tiểu cầu và tăng chỉ số dung tích hồng cầu Hematocrit thường đạt đỉnh điểm, đòi hỏi việc theo dõi sát sao để phát hiện sớm hiện tượng thoát huyết tương.
Các loại xét nghiệm sốt xuất huyết phổ biến hiện nay
Tùy thuộc vào thời gian khởi phát sốt và diễn biến lâm sàng, nhân viên y tế sẽ lựa chọn kỹ thuật xét nghiệm phù hợp. Xét nghiệm nhanh kháng nguyên NS1 thích hợp nhất cho những người mới sốt từ 1 đến 3 ngày. Xét nghiệm huyết thanh học tìm kháng thể IgM và IgG phù hợp cho người đã sốt từ ngày thứ 4 hoặc cần đánh giá tình trạng tái nhiễm. Xét nghiệm sinh học phân tử RT-PCR phát hiện vật liệu di truyền RNA của virus Dengue có độ đặc hiệu rất cao trong những ngày đầu, thường dùng trong chẩn đoán chuyên sâu. Cuối cùng, xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu là xét nghiệm bắt buộc lặp lại nhiều lần suốt quá trình theo dõi để đánh giá mức độ giảm tiểu cầu và tình trạng cô đặc máu của người bệnh.
Những dấu hiệu cảnh báo cần đi xét nghiệm và nhập viện ngay
Bên cạnh mốc thời gian phát sốt, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để đi xét nghiệm và nhập viện cấp cứu ngay. Các biểu hiện đáng lo ngại bao gồm đau bụng dữ dội và liên tục, nôn mửa nhiều lần, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, chảy máu chân răng và chảy máu cam khó cầm. Người bệnh cảm thấy mệt lả, li bì, bứt rứt, lạnh đầu chi, da tái nhợt hoặc tiểu rất ít cũng là dấu hiệu cho thấy bệnh đang diễn biến nặng. Đáng chú ý, các biến chứng nguy hiểm thường xuất hiện khi người bệnh vừa giảm sốt, khiến nhiều người chủ quan tưởng chừng bệnh đã thuyên giảm. Do đó, việc theo dõi xét nghiệm và đánh giá y khoa liên tục trong giai đoạn chuyển tiếp này là vô cùng cần thiết.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc hạ sốt giảm đau thuộc nhóm kháng viêm không steroid như Aspirin hoặc Ibuprofen, bởi những hoạt chất này làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa nghiêm trọng. Khi bị sốt, người bệnh không nên tự ý truyền dịch tại nhà khi chưa có y lệnh từ bác sĩ chuyên khoa. Mọi diễn biến bất thường về tri giác, tuần hoàn và xuất huyết đều cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất để xử trí cấp cứu.
Tóm tắt
Thời điểm làm xét nghiệm sốt xuất huyết ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của kết quả. Người bệnh không nên đợi đến khi sốt giảm mới đi khám, bởi đây thường là giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh. Khi có dấu hiệu sốt cao liên tục tại vùng đang có dịch, hãy chủ động đến cơ sở y tế để được kiểm tra, làm xét nghiệm phù hợp và nhận hướng dẫn chăm sóc kịp thời từ bác sĩ.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mới bị sốt ngày đầu tiên đi xét nghiệm sốt xuất huyết có chính xác không?
Xét nghiệm từ ngày đầu tiên vẫn có giá trị chẩn đoán nhờ kỹ thuật tìm kháng nguyên NS1. Nếu kết quả âm tính nhưng người bệnh vẫn sốt cao, bác sĩ có thể đề nghị theo dõi sát và kiểm tra lại công thức máu sau đó.
Đi xét nghiệm sốt xuất huyết có cần nhịn ăn sáng không?
Người bệnh không cần nhịn ăn trước khi lấy máu làm xét nghiệm sốt xuất huyết. Tuy nhiên, người bệnh nên uống nhiều nước lọc và tránh dùng các loại đồ uống có cồn hay chất kích thích trước thời điểm lấy mẫu xét nghiệm.
Thời gian chờ kết quả xét nghiệm sốt xuất huyết mất bao lâu?
Xét nghiệm máu nhanh tìm kháng nguyên hoặc kháng thể thường có kết quả sau 30 đến 60 phút. Các xét nghiệm chuyên sâu hơn như sinh học phân tử RT-PCR có thể mất từ vài giờ đến nửa ngày tùy quy trình phòng xét nghiệm.
Hết sốt rồi có cần tiếp tục đi xét nghiệm máu lại không?
Khi bắt đầu hạ sốt, thường từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy, người bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm dễ hạ tiểu cầu và cô đặc máu. Do đó, việc xét nghiệm kiểm tra công thức máu giai đoạn này rất quan trọng.
Kết quả xét nghiệm âm tính nhưng vẫn sốt cao thì phải làm sao?
Một lần xét nghiệm nhanh âm tính ở ngày đầu chưa thể loại trừ hoàn toàn sốt xuất huyết. Bác sĩ thường căn cứ thêm vào triệu chứng lâm sàng và chỉ định xét nghiệm bổ sung vào những ngày tiếp theo nếu nghi ngờ.
