Sau sinh thường có nên đi lại nhiều không và cách vận động

Sau sinh thường có nên đi lại nhiều không là gì?

Thời kỳ hậu sản là giai đoạn 6 tuần đầu tiên sau khi sinh, thời điểm mà các cơ quan sinh dục và toàn bộ hệ thống tuần hoàn, chuyển hóa của người phụ nữ dần trở về trạng thái bình thường như trước khi mang thai. Đối với phụ nữ sinh thường, vùng đáy chậu, âm đạo và tầng sinh môn thường chịu nhiều tổn thương do sức ép cơ học trong quá trình rặn đẻ, thậm chí có vết rạch tầng sinh môn cần thời gian lành lại. Đi lại và vận động là một phần quan trọng của quá trình chăm sóc phục hồi chức năng sau sinh. Khái niệm vận động sớm trong sản khoa khuyến khích người mẹ rời giường sớm ngay khi thể trạng cho phép, nhưng nhấn mạnh vào tính vừa sức, thận trọng và tăng tiến từ từ. Hiểu rõ ranh giới giữa việc vận động điều độ có lợi và đi lại quá nhiều gây quá tải sẽ giúp sản phụ tự tin chăm sóc bản thân, phòng tránh các tổn thương cơ sàn chậu và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

Giải đáp thắc mắc sau sinh thường có nên đi lại nhiều không

Sau cuộc chuyển dạ qua đường âm đạo, cơ thể phụ nữ vừa trải qua sự tiêu hao năng lượng lớn, các cơ bắp vùng chậu và khớp háng bị giãn nở tối đa. Nhiều người băn khoăn sau sinh thường có nên đi lại nhiều không vì lo sợ sa tử cung hoặc rách vết may tầng sinh môn. Thực tế y khoa cho thấy việc đi lại quá nhiều ngay trong tuần đầu là điều không nên. Khi cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn, việc đứng lâu hoặc di chuyển liên tục sẽ dồn áp lực lớn xuống đáy chậu, làm tăng nguy cơ phù nề mô mềm, khiến sản phụ kiệt sức và kéo dài thời gian lành sẹo.

Tuy nhiên, không đi lại nhiều hoàn toàn khác với việc nằm bất động tại giường. Quan niệm nằm than, kiêng cữ tuyệt đối không cử động là sai lầm có thể dẫn đến ứ trệ sản dịch, táo bón và hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch sâu. Lời khuyên chuẩn xác là sản phụ nên vận động sớm nhưng với mức độ nhẹ nhàng, tăng dần theo sức chịu đựng của bản thân. Việc chia nhỏ thời gian vận động, xen kẽ với nghỉ ngơi hợp lý sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người mẹ.

Lợi ích sức khỏe khi vận động sớm và đúng cách sau sinh thường

Vận động sớm và đúng mức đem lại nhiều lợi ích quan trọng cho phụ nữ sau sinh ngả âm đạo. Khi sản phụ bước đi nhẹ nhàng, lưu thông máu toàn thân được cải thiện rõ rệt, giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch chi dưới, một biến chứng nguy hiểm thời kỳ hậu sản. Đồng thời, nhu động ruột và bàng quang được kích thích hoạt động trở lại nhanh hơn, hạn chế tình trạng bí tiểu hoặc táo bón sau sinh.

Bên cạnh đó, việc đứng dậy và di chuyển điều độ hỗ trợ cơ tử cung co hồi hiệu quả hơn, thúc đẩy sản dịch thoát ra ngoài dễ dàng, ngăn ngừa viêm niêm mạc tử cung do ứ dịch. Vận động nhẹ cũng giải phóng endorphin, giúp sản phụ thư giãn tinh thần, giảm bớt căng thẳng sau sinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Những tác động tích cực này chứng minh rằng việc rời giường sớm là rất cần thiết, miễn là không biến thành sự gắng sức quá tải.

Thời điểm thích hợp để bắt đầu đi lại sau cuộc sinh thường

Thời điểm bắt đầu cử động phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe cụ thể của từng sản phụ sau sinh. Thông thường, sau khi sinh khoảng 4 đến 6 giờ, nếu không có biến chứng chảy máu sau sinh và huyết áp đã ổn định, người mẹ có thể cử động các ngón chân, xoay cổ chân và co duỗi nhẹ hai chân ngay trên giường. Khi cảm thấy tỉnh táo và không còn cảm giác choáng váng, sản phụ có thể chuyển sang tư thế ngồi dậy từ từ, thả lỏng hai chân xuống mép giường vài phút trước khi đứng lên.

Trong lần đầu tiên rời giường, sản phụ nhất thiết phải có nhân viên y tế hoặc người thân đứng bên cạnh hỗ trợ để phòng ngừa té ngã do tụt huyết áp tư thế. Quãng đường đi ban đầu chỉ nên gói gọn trong phòng bệnh hoặc buồng ngủ, bước đi chậm rãi và dừng lại ngay khi xuất hiện cảm giác mệt mỏi hay hoa mắt. Trong những ngày tiếp theo, thời gian đi lại có thể tăng dần từng chút một, duy trì từ 10 đến 15 phút mỗi lượt, mỗi ngày thực hiện vài lần tùy thuộc vào mức độ hồi phục của cơ thể.

Nguyên tắc vận động an toàn bảo vệ sàn chậu và vết may tầng sinh môn

Để bảo vệ vùng chậu và tạo điều kiện cho các tổn thương mau lành, sản phụ cần ghi nhớ một số nguyên tắc an toàn trong sinh hoạt hàng ngày. Trước hết, tuyệt đối tránh các động tác mang vác vật nặng, kể cả việc bế ẵm bé đi lại quá lâu trong những ngày đầu. Khi muốn lấy đồ vật ở thấp, hãy gập đầu gối hạ thấp trọng tâm thay vì cúi gập lưng đột ngột, giúp giảm áp lực lên cơ bụng và đáy chậu.

Thứ hai, sản phụ nên chọn giày dép bệt có độ bám tốt, chống trơn trượt để bước đi vững chãi. Quần áo mặc sau sinh cần rộng rãi, thoáng mát, không bó thắt vùng bụng và đáy chậu nhằm tạo điều kiện cho vết khâu tầng sinh môn nhanh khô. Nếu cảm thấy đau tức vết rạch khi ngồi hoặc đứng, sản phụ có thể dùng đệm ngồi chuyên dụng khoét lỗ giữa hoặc chườm lạnh ngắt quãng theo hướng dẫn của hộ sinh để làm dịu cảm giác khó chịu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe tổng quát, không thay thế cho chỉ định chăm sóc của bác sĩ sản khoa hay nữ hộ sinh trực tiếp theo dõi. Mỗi người mẹ có tốc độ hồi phục, mức độ tổn thương tầng sinh môn và tình trạng mất máu khác nhau. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc xông rửa vết thương khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Nếu nhận thấy các dấu hiệu nguy hiểm như ra máu đỏ tươi ồ ạt, sốt cao, rét run, đau bụng dữ dội hoặc vết khâu tầng sinh môn bốc mùi hôi, sản phụ cần đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay lập tức.

Tóm tắt

Phụ nữ sau sinh thường nên vận động sớm với cường độ nhẹ nhàng thay vì nằm bất động hoặc đi lại quá nhiều. Lắng nghe cơ thể, tăng dần mức độ hoạt động và giữ vệ sinh tầng sinh môn cẩn thận sẽ giúp quá trình hồi phục diễn ra an toàn. Khi xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi, đau buốt hoặc chảy máu tăng, sản phụ cần nghỉ ngơi ngay và thông báo cho bác sĩ sản khoa.