Rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh ngày mấy lần là đúng cách và?

Rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh ngày mấy lần là gì?

Vệ sinh khoang miệng cho trẻ sơ sinh hay còn gọi là rơ lưỡi là quá trình dùng miếng gạc mềm đã tiệt trùng để làm sạch màng cặn sữa, tế bào biểu mô bong tróc và vi khuẩn bám trên bề mặt lưỡi cùng niêm mạc miệng. Trong những tháng đầu đời, tuyến nước bọt của trẻ chưa phát triển hoàn thiện và lượng bọt tiết ra còn ít, khiến các mảng sữa thừa dễ bám dính thành từng mảng trắng.

Nếu không được làm sạch định kỳ, mảng bám tích tụ sẽ tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho vi nấm, điển hình là Candida albicans, phát triển gây bệnh tưa miệng. Tình trạng này khiến trẻ đau rát, khó chịu, quấy khóc và bỏ bú, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất. Do đó, hiểu rõ bản chất và duy trì việc rơ lưỡi điều độ là kỹ năng chăm sóc thiết yếu đối với mỗi người làm cha mẹ.

Tần suất rơ lưỡi phù hợp cho từng nhóm trẻ sơ sinh

Tần suất vệ sinh lưỡi cho trẻ phụ thuộc vào hình thức dinh dưỡng hàng ngày của bé. Đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, sữa mẹ ít để lại mảng bám và đầu ti mẹ giúp làm sạch khoang miệng tự nhiên, do đó phụ huynh chỉ cần rơ lưỡi 1 lần mỗi ngày hoặc 2 đến 3 ngày một lần.

Ngược lại, với trẻ bú sữa công thức hoàn toàn hoặc bú kết hợp, cặn sữa thường bám dày hơn, dễ đóng váng trên bề mặt lưỡi và nướu. Trường hợp này, cha mẹ nên duy trì rơ lưỡi 2 lần mỗi ngày, tốt nhất là vào buổi sáng sớm và buổi tối trước cữ bú để giữ khoang miệng luôn thông thoáng, sạch sẽ.

Quy trình rơ lưỡi đúng kỹ thuật và bảo đảm vệ sinh

Để việc làm sạch miệng đạt hiệu quả và an toàn, người chăm sóc cần chuẩn bị gạc rơ lưỡi tiệt trùng dùng một lần và dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9%. Trước khi thao tác, người chăm sóc phải rửa sạch tay bằng xà phòng sát khuẩn.

Sau khi quấn gạc quanh ngón tay trỏ và làm ẩm vừa phải bằng nước muối sinh lý, người thực hiện bế trẻ nằm ngang hoặc hơi nghiêng, dùng ngón tay chạm nhẹ vào môi dưới để kích thích bé mở miệng. Quá trình vệ sinh bắt đầu từ hai bên má trong, dọc theo nướu hàm trên và hàm dưới, cuối cùng mới vuốt nhẹ nhàng từ gốc lưỡi ra phía ngoài đầu lưỡi. Toàn bộ thao tác cần dứt khoát nhưng nhẹ tay, không thụt ngón tay quá sâu vào cuống họng.

Thời điểm vàng rơ lưỡi trong ngày để hạn chế nôn trớ

Thời điểm rơ lưỡi đóng vai trò rất lớn trong việc bảo vệ hệ tiêu hóa của trẻ. Phụ huynh nên tiến hành vệ sinh miệng khi bụng trẻ đang rỗng, thích hợp nhất là vào buổi sáng trước cữ bú đầu tiên khoảng ba mươi phút. Rơ lưỡi vào thời điểm này giúp khoang miệng sạch sẽ, trẻ cảm nhận vị giác tốt hơn và bú khỏe hơn.

Ngược lại, tuyệt đối tránh rơ lưỡi ngay sau khi trẻ vừa bú no hoặc đang quấy khóc. Khi dạ dày đang đầy, phản xạ chạm vào vùng họng và cuống lưỡi dễ khiến trẻ bị ọc sữa, nôn trớ và tiềm ẩn nguy cơ sặc sữa vào đường thở rất nguy hiểm.

Những sai lầm thường gặp khi vệ sinh khoang miệng cho trẻ nhỏ

Một số phụ huynh vì muốn làm sạch mảng bám trắng đã dùng lực miết mạnh hoặc cạo gạc vào bề mặt lưỡi, khiến niêm mạc non nớt của trẻ bị trầy xước, tấy đỏ. Thêm vào đó, quan niệm dân gian dùng mật ong, nước chanh hoặc lá hẹ tươi chưa qua xử lý y tế để rơ miệng có thể gây ngộ độc hoặc viêm loét niêm mạc.

Ngoài ra, việc dùng lại gạc cũ hoặc chạm tay bẩn vào gạc tiệt trùng cũng vô tình đưa thêm vi khuẩn, vi nấm vào miệng trẻ. Nếu trên niêm mạc xuất hiện các mảng trắng hình hạt sữa bám chặt, cọ xát thấy rớm máu, đó có thể là dấu hiệu của nấm miệng Candida chứ không phải cặn sữa thông thường, cha mẹ không nên cố cạo sạch mà cần đưa bé đi khám.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không dùng mật ong, nước ép thảo mộc tự chế hoặc hóa chất không rõ nguồn gốc để rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh vì nguy cơ ngộ độc và nhiễm khuẩn rất cao. Không được cào, cạo mạnh mảng trắng trên lưỡi trẻ. Các thuốc kháng nấm hoặc dung dịch điều trị tưa lưỡi chỉ được sử dụng khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Phụ huynh nên đưa bé đi khám ngay nếu trẻ bỏ bú, sốt, vùng miệng sưng đỏ hoặc có vết loét chảy máu.

Tóm tắt

Vệ sinh khoang miệng và rơ lưỡi đúng cách là bước chăm sóc nền tảng giúp trẻ sơ sinh ăn bú ngon miệng và phòng ngừa tưa lưỡi hiệu quả. Phụ huynh nên duy trì tần suất hợp lý dựa trên nguồn dinh dưỡng của bé, thao tác nhẹ nhàng và tuyệt đối không cạo mạnh niêm mạc. Khi nhận thấy mảng trắng dai dẳng kèm đau rát khiến bé lười bú, gia đình cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa nhi để được chẩn đoán và hướng dẫn xử trí an toàn.