Cách điều trị ung thư phổi và những thông tin cần biết

Phương pháp điều trị ung thư phổi là gì?

Điều trị ung thư phổi là quá trình can thiệp y khoa chuyên sâu nhằm loại bỏ, ức chế sự phát triển hoặc thu nhỏ kích thước của các tế bào ác tính khởi phát từ biểu mô phế quản và phế nang. Về mặt bệnh học, ung thư phổi được chia thành hai nhóm lớn là ung thư phổi không tế bào nhỏ chiếm phần lớn các ca bệnh và ung thư phổi tế bào nhỏ có tốc độ tiến triển nhanh hơn.

Mục tiêu điều trị được xác định rõ ràng theo từng giai đoạn cụ thể. Ở giai đoạn khu trú ban đầu, mục tiêu chính là điều trị triệt căn nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u khỏi cơ thể. Khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển tại chỗ hoặc di căn xa sang các cơ quan khác như xương, não, gan, mục tiêu sẽ chuyển sang kiểm soát bệnh kéo dài, giảm nhẹ đau đớn và duy trì chất lượng sống tốt nhất có thể cho người bệnh. Việc xây dựng phác đồ luôn đòi hỏi sự hội chẩn kỹ lưỡng của hội đồng ung bướu đa chuyên khoa.

Phẫu thuật loại bỏ khối u phổi

Phẫu thuật là phương pháp can thiệp ngoại khoa nhằm loại bỏ triệt căn khối u và các hạch bạch huyết lân cận trong lồng ngực. Biện pháp này thường được ưu tiên chỉ định cho những trường hợp ung thư phổi không tế bào nhỏ ở giai đoạn sớm, khi tổn thương chưa xâm lấn rộng hay di căn xa. Tùy thuộc vào vị trí, kích thước khối u và chức năng hô hấp của người bệnh, bác sĩ phẫu thuật lồng ngực có thể lựa chọn cắt hình chêm, cắt thùy phổi hoặc cắt bỏ toàn bộ một bên phổi.

Trước khi tiến hành phẫu thuật, người bệnh cần trải qua các xét nghiệm đánh giá chức năng thông khí phổi, điện tim và xét nghiệm máu để đảm bảo khả năng chịu đựng cuộc mổ. Sau phẫu thuật, quá trình phục hồi chức năng hô hấp đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng ngừa xẹp phổi và viêm phổi. Phẫu thuật có thể được thực hiện qua mổ mở truyền thống hoặc phẫu thuật nội soi lồng ngực có video hỗ trợ nhằm giảm đau và rút ngắn thời gian nằm viện.

Xạ trị tiêu diệt tế bào ác tính tại chỗ

Xạ trị sử dụng các chùm tia bức xạ mang năng lượng cao để phá hủy vật chất di truyền của tế bào ung thư, ngăn chặn phân chia và làm thu nhỏ khối u. Phương pháp này có thể chỉ định triệt căn ở người bệnh giai đoạn sớm không đủ điều kiện phẫu thuật, hoặc phối hợp với hóa trị để tăng kiểm soát bệnh tại chỗ.

Bên cạnh đó, xạ trị còn được dùng bổ trợ sau phẫu thuật nhằm tiêu diệt tế bào ác tính còn sót, hoặc xạ trị giảm nhẹ giúp kiểm soát đau xương, chèn ép và ho ra máu ở giai đoạn tiến xa. Các kỹ thuật xạ trị hiện đại giúp tập trung liều tia chính xác vào khối u, đồng thời hạn chế tối đa tổn thương cho mô phổi lành, tim và thực quản lân cận.

Hóa trị liệu toàn thân

Hóa trị là phương pháp điều trị toàn thân sử dụng các thuốc gây độc tế bào nhằm ức chế quá trình nhân lên và tiêu diệt các tế bào ung thư đang lưu hành trong cơ thể. Hóa trị giữ vai trò then chốt trong điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ vốn có độ ác tính cao và xu hướng lan tràn sớm. Đối với ung thư phổi không tế bào nhỏ, hóa trị có thể dùng trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u, sau phẫu thuật để giảm nguy cơ tái phát, hoặc dùng đơn độc ở giai đoạn muộn.

Thuốc hóa chất thường được đưa vào cơ thể qua đường truyền tĩnh mạch hoặc đường uống theo từng chu kỳ điều trị kèm khoảng nghỉ để cơ thể hồi phục. Do tác động lên cả các tế bào lành có tốc độ phân chia nhanh, hóa trị có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như giảm bạch cầu, thiếu máu, rụng tóc, buồn nôn, tiêu chảy và mệt mỏi. Bác sĩ chuyên khoa ung bướu sẽ theo dõi sát công thức máu, chức năng gan thận trước mỗi chu kỳ và chỉ định các thuốc hỗ trợ như thuốc chống nôn, yếu tố kích thích dòng hạt để bảo vệ người bệnh.

Liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch là những bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư phổi, đặc biệt với thể không tế bào nhỏ. Liệu pháp nhắm trúng đích sử dụng các phân tử nhỏ hoặc kháng thể đơn dòng tấn công chọn lọc vào các đột biến gen như EGFR, ALK, ROS1 hay KRAS, giúp kiểm soát bệnh kéo dài với độc tính thấp hơn hóa trị.

Trong khi đó, liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách giải phóng các chốt kiểm soát miễn dịch như PD-1, PD-L1, hỗ trợ hệ thống miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Để áp dụng, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm giải phẫu bệnh và xét nghiệm đột biến gen. Quá trình điều trị cần được bác sĩ giám sát để kịp thời phát hiện các phản ứng tự miễn tiềm ẩn.

Chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ thể trạng

Bên cạnh các biện pháp tác động trực tiếp vào khối u, chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ toàn diện là hợp phần thiết yếu xuyên suốt mọi giai đoạn điều trị ung thư phổi. Chăm sóc giảm nhẹ không đồng nghĩa với việc từ bỏ hy vọng, mà tập trung kiểm soát các triệu chứng thực thể như đau tức ngực, khó thở, ho ra máu, suy kiệt và sụt cân, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Đội ngũ y tế sẽ phối hợp đa chuyên khoa giữa bác sĩ ung bướu, chuyên viên dinh dưỡng, bác sĩ phục hồi chức năng và chuyên gia tâm lý. Người bệnh được hướng dẫn chế độ ăn giàu năng lượng, đủ chất đạm, dễ tiêu hóa để duy trì cân nặng và cải thiện khả năng đáp ứng điều trị. Các bài tập thở chúm môi, thở cơ hoành cùng sự đồng hành, chia sẻ từ gia đình giúp giải tỏa căng thẳng lo âu, tạo điểm tựa vững chắc để người bệnh vững vàng vượt qua phác đồ điều trị lâu dài.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin về phương pháp điều trị ung thư phổi chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không tự điều chỉnh liều lượng hóa chất hay thuốc đích, và không bỏ dở phác đồ y khoa để dùng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao, khó thở tăng dần, ho ra máu nhiều hoặc nôn ói liên tục, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Lựa chọn phương pháp điều trị ung thư phổi phụ thuộc chặt chẽ vào giai đoạn bệnh, loại mô bệnh học và thể trạng của từng người. Việc thăm khám sớm, tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa ung bướu và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa để đạt kết quả điều trị tối ưu. Người bệnh cần giữ tinh thần lạc quan và chủ động trao đổi với đội ngũ y tế trong suốt liệu trình.