Nút mạch u xơ tử cung là gì và ưu điểm của phương pháp này

Nút mạch u xơ tử cung là gì?

Nút mạch u xơ tử cung, hay còn được gọi trong y khoa quốc tế là thuyên tắc động mạch tử cung, là thủ thuật can thiệp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến nhằm triệt tiêu nguồn cấp máu của khối u xơ. Thay vì thực hiện đường mổ mở hoặc nội soi để bóc tách khối u ra khỏi thành tử cung, bác sĩ điện quang can thiệp sẽ luồn một ống thông siêu nhỏ qua hệ thống mạch máu để đưa vật liệu gây tắc chuyên dụng vào tận các nhánh mạch đang nuôi dưỡng khối u.

Khi các nhánh động mạch bị bịt kín, khối u xơ bị cắt đứt nguồn dinh dưỡng oxy và dưỡng chất thiết yếu. Tình trạng thiếu máu cục bộ kéo dài sẽ dẫn tới quá trình hoại tử vô trùng và teo dần thể tích của khối u xơ tử cung qua nhiều tháng. Nhờ vậy, cấu trúc lành lặn của cơ tử cung xung quanh vẫn được giữ gìn tối đa, giảm thiểu đáng kể tình trạng chảy máu bất thường và áp lực chèn ép lên bàng quang hay trực tràng lân cận.

Quy trình kỹ thuật nút mạch u xơ tử cung diễn ra như thế nào

Quy trình can thiệp nút động mạch tử cung được tiến hành trong phòng can thiệp mạch chuyên dụng với hệ thống máy chụp mạch số hóa xóa nền hiện đại. Sau khi gây tê tại chỗ vùng bẹn hoặc cổ tay, bác sĩ điện quang can thiệp rạch một vết rạch siêu nhỏ chỉ khoảng vài milimét trên da để đưa ống thông kích thước nhỏ vào động mạch đùi hoặc động mạch quay. Dưới sự hướng dẫn của màn hình huỳnh quang tăng sáng, ống thông được luồn chọn lọc vào từng nhánh động mạch tử cung cấp máu trực tiếp nuôi khối u xơ.

Khi đầu ống thông đã tiếp cận chính xác mạng lưới mạch máu nuôi dưỡng nhân xơ, bác sĩ sẽ bơm từ từ các hạt vi cầu tắc mạch nhân tạo sinh học tương thích vào lòng mạch. Những hạt này làm tắc nghẽn hoàn toàn dòng máu chảy đến tế bào u, khiến khối u xơ tử cung bị hoại tử vô trùng và teo nhỏ kích thước dần theo thời gian mà không gây tổn hại đến cấu trúc cơ tử cung lành xung quanh. Toàn bộ quá trình can thiệp thường kéo dài từ sáu mươi đến chín mươi phút, không đòi hỏi gây mê toàn thân và bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo trong suốt buổi làm thủ thuật.

Những ưu điểm nổi bật của phương pháp nút mạch u xơ tử cung

Ưu điểm vượt trội đầu tiên của nút mạch u xơ tử cung là tính chất xâm lấn tối thiểu. Khác với các ca đại phẫu bóc u xơ hay cắt tử cung toàn phần, thủ thuật này không tạo vết mổ hở lớn ở thành bụng, không gây mất máu đáng kể và không để lại vết sẹo mổ gây ảnh hưởng thẩm mỹ. Nhờ vết chọc mạch rất nhỏ, nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và dính ruột sau phẫu thuật được giảm xuống mức thấp nhất.

Bên cạnh đó, nút mạch giúp bảo tồn nguyên vẹn tử cung và cấu trúc giải phẫu vùng chậu của người phụ nữ. Điều này có ý nghĩa to lớn về mặt tâm lý và sinh lý, giúp chị em tránh khỏi cảm giác hụt hẫng khi mất đi một cơ quan sinh sản quan trọng. Ngoài ra, thời gian lưu viện sau nút mạch u xơ tử cung rất ngắn, thường chỉ cần theo dõi từ một đến hai ngày là người bệnh có thể xuất viện về nhà và hồi phục sinh hoạt bình thường chỉ sau một đến hai tuần.

Đối tượng phù hợp và trường hợp chống chỉ định nút mạch u xơ tử cung

Mặc dù sở hữu nhiều ưu điểm, nút mạch u xơ tử cung không phải là giải pháp phù hợp tuyệt đối cho tất cả mọi trường hợp. Phương pháp này thường được chỉ định ưu tiên cho những bệnh nhân có u xơ tử cung gây triệu chứng khó chịu như rong kinh, cường kinh gây thiếu máu kéo dài, đau tức vùng hạ vị hoặc chèn ép bàng quang, trực tràng nhưng có nguyện vọng giữ lại tử cung hoặc từ chối phẫu thuật ngoại khoa.

Ngược lại, phương pháp chống chỉ định ở phụ nữ đang mang thai, người có tình trạng viêm nhiễm cấp tính đường sinh dục chưa được kiểm soát, hoặc nghi ngờ khối u ác tính ở cơ quan sinh sản như ung thư cổ tử cung, ung thư nội mạc tử cung hay sarcom tử cung. Những khối u xơ có cuống dưới thanh mạc hoặc u xơ dưới niêm mạc có cuống lớn thường cần cân nhắc phẫu thuật nội soi thay vì nút mạch để tránh nguy cơ hoại tử rơi vào khoang bụng hay buồng tử cung. Do đó, bác sĩ phụ sản và bác sĩ chẩn đoán hình ảnh luôn phải hội chẩn kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định can thiệp.

Chăm sóc và theo dõi người bệnh sau khi thực hiện nút mạch u xơ tử cung

Sau khi hoàn thành thủ thuật nút mạch, người bệnh thường trải qua hội chứng sau can thiệp tắc mạch trong vòng vài ngày đầu. Các biểu hiện phổ biến bao gồm đau quặn bụng dưới tương tự cơn đau bụng kinh dữ dội, sốt nhẹ, mệt mỏi, buồn nôn hoặc tiết dịch âm đạo. Đây là phản ứng sinh lý tự nhiên khi khối u xơ bị thiếu máu nuôi dưỡng cấp tính và các mô hoại tử vô trùng bắt đầu co rút lại.

Nhân viên y tế sẽ hướng dẫn sử dụng các nhóm thuốc giảm đau, chống viêm và hạ sốt phù hợp để kiểm soát các triệu chứng khó chịu này. Người bệnh nên duy trì chế độ nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn các món ăn dễ tiêu hóa và giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ. Quá trình tái khám định kỳ bằng siêu âm phụ khoa hoặc chụp cộng hưởng từ sau một, ba và sáu tháng là vô cùng cần thiết nhằm đánh giá chính xác mức độ thoái hóa của khối u cũng như tốc độ thuyên giảm các triệu chứng lâm sàng.

Lưu ý an toàn

Nút mạch u xơ tử cung là một kỹ thuật y tế chuyên sâu đòi hỏi trang thiết bị hiện đại và tay nghề cao của bác sĩ điện quang can thiệp phối hợp chặt chẽ cùng bác sĩ phụ sản. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thảo dược hay thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc nhằm làm tan u xơ vì có thể gây trễ nải cơ hội can thiệp đúng lúc. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục, đau bụng dữ dội không thuyên giảm hoặc ra máu âm đạo ồ ạt sau thủ thuật, cần liên hệ ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Nút mạch u xơ tử cung là một bước tiến quan trọng trong can thiệp phụ khoa ít xâm lấn, mang lại cơ hội bảo tồn tử cung và giảm thiểu rủi ro phẫu thuật cho nhiều người bệnh. Dù vậy, phương pháp này đòi hỏi sự chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa phụ sản và bác sĩ điện quang can thiệp. Chị em phụ nữ nên chủ động thăm khám định kỳ để được tư vấn phác đồ can thiệp phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe và mục tiêu tương lai.