Cảnh giác khi nước mũi có mùi hôi: Nguyên nhân và thời điểm cần thăm khám

Nước mũi có mùi hôi là gì?

Nước mũi có mùi hôi là tình trạng dịch tiết từ niêm mạc mũi họng bị biến đổi tính chất, kèm theo mùi tanh nồng, hôi thối khó chịu thay vì dạng dịch trong không mùi như bình thường. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên mũi, kéo dài từng đợt hoặc liên tục nhiều tuần. Hiện tượng này thường xảy ra khi đường dẫn lưu sinh lý của xoang bị tắc nghẽn, dẫn đến sự tích tụ chất nhầy và tạo điều kiện cho các chủng vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh mẽ. Quá trình vi khuẩn chuyển hóa protein và mô hạt viêm bị hoại tử sẽ giải phóng ra các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi, tạo nên mùi hôi đặc trưng mà người bệnh hoặc người tiếp xúc gần có thể ngửi thấy rõ rệt.

Nguyên nhân bắt nguồn từ bệnh lý viêm xoang nhiễm trùng

Viêm xoang cấp và mạn tính do vi khuẩn kỵ khí là căn nguyên hàng đầu khiến dịch tiết hô hấp biến đổi mùi khó chịu. Khi các lỗ thông xoang bị bít tắc bởi phù nề niêm mạc, dịch nhầy ứ đọng lâu ngày tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, phân hủy protein và sinh ra khí có mùi hôi thối nồng nặc. Người bệnh thường kèm theo cảm giác căng nặng vùng trán, gò má hoặc đau nhức hốc mắt.

Bên cạnh vi khuẩn thông thường, nhiễm nấm xoang, đặc biệt là nấm Aspergilloma phát triển thành khối u nấm trong xoang hàm, cũng là nguyên nhân gây chảy mủ màu vàng xanh hoặc nâu đen kèm mùi mốc, hôi tanh kéo dài dai dẳng. Tình trạng này đòi hỏi phải nội soi làm sạch ổ xoang thay vì chỉ dùng thuốc thông thường.

Ảnh hưởng từ các vấn đề nhiễm trùng răng hàm mặt

Mối liên hệ giải phẫu mật thiết giữa chân các răng hàm trên và đáy xoang hàm là con đường phổ biến dẫn đến viêm xoang nguồn gốc do răng. Khi người bệnh bị sâu răng ăn sâu vào tủy, áp xe quanh chóp răng hoặc sau các can thiệp nha khoa như nhổ răng, cấy ghép implant bị nhiễm trùng, vi khuẩn có thể xâm nhập trực tiếp vào lòng xoang hàm.

Đặc trưng của viêm xoang do răng là tình trạng chảy dịch mủ có mùi hôi thối rõ rệt chỉ ở một bên mũi tương ứng với bên răng bị tổn thương. Bệnh nhân có thể thấy đau nhức hàm mặt, gõ đau tại thân răng tổn thương, nhưng đôi khi triệu chứng đau răng lại không rõ rệt khiến việc chẩn đoán ban đầu dễ bị bỏ sót nếu không chụp phim nha khoa phối hợp.

Dị vật bỏ quên trong hốc mũi ở trẻ nhỏ và người lớn

Ở trẻ nhỏ, dị vật hốc mũi là nguyên nhân hàng đầu cần nghĩ đến khi thấy nước mũi một bên chảy nhiều mủ vàng xanh kèm mùi hôi thối khó chịu. Trẻ em trong độ tuổi khám phá thường có thói quen nhét hạt thực vật, cúc áo, mẩu giấy, đất nặn hoặc đặc biệt là pin cúc áo vào mũi nhưng không dám nói với người lớn.

Dị vật bị bỏ quên trong hốc mũi sẽ gây phản ứng viêm cục bộ, loét niêm mạc, hoại tử mô và nhiễm trùng sinh mủ có mùi hôi nồng nặc. Nếu là pin điện tử, hóa chất rò rỉ có thể gây thủng vách ngăn mũi chỉ trong vài giờ. Do đó, phụ huynh cần đặc biệt chú ý đưa trẻ đi khám chuyên khoa tai mũi họng ngay khi phát hiện dịch mũi một bên có mùi lạ.

Bệnh viêm mũi teo và các tổn thương cấu trúc bất thường

Bệnh trĩ mũi hay còn gọi là viêm mũi teo là bệnh lý mạn tính đặc trưng bởi sự thoái hóa teo đét của niêm mạc và các xương xoăn mũi, kèm theo việc hình thành các vảy mủ khô dày đặc bám chặt vào hốc mũi. Lớp vảy này khi bị phân hủy tạo ra mùi hôi thối nồng nặc đặc trưng mà người xung quanh rất dễ nhận biết, trong khi chính bản thân người bệnh lại thường mất khứu giác nên không tự ngửi thấy.

Ngoài ra, sự xuất hiện của các khối u lành tính hoặc ác tính ở vùng mũi xoang và vòm họng cũng có thể gây cản trở dẫn lưu dịch, hoại tử mô tế bào dẫn đến dịch mũi lẫn máu và có mùi hôi thối khó chịu. Đây là lý do người lớn tuổi xuất hiện triệu chứng này cần được tầm soát kỹ lưỡng.

Quy trình thăm khám và xác định nguyên nhân tại cơ sở y tế

Khi phát hiện nước mũi có mùi hôi, người bệnh nên đến khám tại các phòng khám hoặc bệnh viện có chuyên khoa tai mũi họng để được chẩn đoán chính xác. Bác sĩ chuyên khoa sẽ sử dụng ống nội soi mềm để quan sát cấu trúc mũi, xác định vị trí mủ chảy ra từ khe xoang nào hoặc phát hiện dị vật, polyp và khối u bất thường.

Trong trường hợp nghi ngờ tổn thương sâu, chỉ định chụp cắt lớp vi tính mũi xoang sẽ giúp đánh giá mức độ nghẽn tắc các lỗ thông xoang và sự phá hủy xương. Nếu nghi ngờ liên quan đến răng, việc hội chẩn với bác sĩ răng hàm mặt và chụp phim X-quang răng cận chóp hoặc toàn cảnh là bước thiết yếu để xử lý triệt để ổ nhiễm trùng gốc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại que, tăm bông hay nhíp để móc ngoáy sâu vào mũi vì có thể đẩy dị vật vào sâu hơn hoặc làm tổn thương rách niêm mạc. Không tự ý xông các loại lá cây, thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc tự dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ tai mũi họng.

Tóm tắt

Hiện tượng nước mũi có mùi hôi không đơn thuần là sự khó chịu về khứu giác mà có thể là tín hiệu cảnh báo tổn thương nhiễm trùng đường hô hấp hoặc bệnh lý răng hàm mặt. Thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, từ đó có hướng can thiệp đúng đắn, ngăn chặn nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe hô hấp lâu dài.