Những điều cần biết về vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX là một trong những biện pháp dự phòng chủ động hữu hiệu giúp bảo vệ trẻ em và người lớn trước căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở hệ thần kinh trung ương. Bệnh viêm não Nhật Bản do virus lây truyền qua muỗi Culex có thể gây tổn thương não nghiêm trọng, để lại di chứng vận động hoặc tâm thần vĩnh viễn nếu không được phòng ngừa từ sớm.
Nắm vững thông tin về đối tượng sử dụng, phác đồ tiêm cơ bản, lịch nhắc định kỳ và các phản ứng thường gặp sau tiêm sẽ giúp các bậc phụ huynh chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ sức khỏe cho con em mình một cách an toàn và đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX là gì?
Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus viêm não Nhật Bản thuộc chi Flavivirus gây ra, lan truyền qua vết đốt của muỗi Culex mang mầm bệnh từ vật chủ trung gian như chim hoang dã hoặc lợn. Bệnh thường bùng phát vào mùa hè và có nguy cơ tiến triển thành viêm màng não, viêm não tủy với tỷ lệ tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề như liệt, co giật, suy giảm trí tuệ.
Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus này, tiêm phòng vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX được xem là giải pháp y tế dự phòng quan trọng hàng đầu. Chế phẩm vắc xin giúp cơ thể chủ động tạo ra kháng thể trung hòa mầm bệnh, bảo vệ người tiêm tránh khỏi nguy cơ nhiễm trùng và giảm thiểu đáng kể nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu không may tiếp xúc với virus trong môi trường sống.
Nguồn gốc và bản chất của vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX
Vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX là dòng vắc xin bất hoạt được nuôi cấy trên tế bào thận chuột đất do Việt Nam sản xuất theo công nghệ chuyển giao tiên tiến. Chế phẩm này chứa kháng nguyên virus viêm não Nhật Bản đã bị bất hoạt, giúp kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể sinh ra kháng thể đặc hiệu mà không có khả năng gây bệnh.
Vắc xin được chỉ định tiêm chủng phòng bệnh cho trẻ em từ đủ 12 tháng tuổi trở lên cùng người lớn sống tại khu vực lưu hành dịch hoặc có ý định di chuyển đến những vùng có nguy cơ cao. Nhờ khả năng dung nạp tốt và mức độ bảo vệ ổn định, vắc xin đóng vai trò nòng cốt trong chương trình tiêm chủng mở rộng cũng như dịch vụ nhiều năm qua.
Lịch tiêm phòng cơ bản và phác đồ nhắc lại vắc xin JEVAX
Phác đồ tiêm cơ bản của vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX bao gồm 3 mũi tiêm khởi đầu nhằm xây dựng nền tảng miễn dịch vững chắc. Mũi thứ nhất được thực hiện khi trẻ đạt từ 12 tháng tuổi trở lên. Mũi thứ hai được tiêm sau mũi thứ nhất khoảng 1 đến 2 tuần nhằm thúc đẩy sản sinh kháng thể nhanh chóng. Mũi thứ ba được chỉ định tiêm sau mũi thứ hai tròn 1 năm để hoàn thành chuỗi tạo miễn dịch cơ bản.
Sau khi đã hoàn tất 3 mũi tiêm ban đầu, lượng kháng thể trong cơ thể có xu hướng giảm dần qua các năm. Do đó, các cơ quan y tế khuyến cáo người dân nên tiếp tục tiêm nhắc lại định kỳ mỗi 3 đến 4 năm một lần cho đến khi trẻ qua độ tuổi 15 để duy trì nồng độ bảo vệ tối ưu trước mầm bệnh.
Đối tượng chỉ định và trường hợp tạm hoãn tiêm ngừa
Trước khi tiến hành tiêm chủng, người đi tiêm cần được bác sĩ khám sàng lọc cẩn thận nhằm phát hiện các tình trạng sức khỏe bất thường hoặc tiền sử dị ứng thuốc, vắc xin. Cần tạm hoãn tiêm nếu trẻ đang sốt cao, mắc bệnh nhiễm trùng cấp tính hoặc đang trong đợt tiến triển của các bệnh lý mạn tính.
Các trường hợp có tiền sử quá mẫn nặng với bất kỳ thành phần nào có trong vắc xin hoặc từng gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng ở lần tiêm trước đó thuộc diện chống chỉ định. Người có cơ địa suy giảm miễn dịch nặng, phụ nữ mang thai cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện giữa lợi ích và rủi ro trước khi chỉ định mũi tiêm.
Phản ứng sau tiêm và quy trình theo dõi an toàn
Sau khi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX, đa số người tiêm chỉ gặp các phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng, nóng, đỏ hoặc đau nhẹ ở vị trí tiêm bắp. Một số biểu hiện toàn thân thường gặp khác bao gồm sốt nhẹ, cảm giác mệt mỏi, chán ăn hoặc quấy khóc ở trẻ nhỏ, thường tự biến mất sau 24 đến 48 giờ.
Người được tiêm bắt buộc phải ở lại cơ sở y tế theo dõi ít nhất 30 phút nhằm kịp thời phát hiện sớm các dấu hiệu phản vệ. Khi về nhà, gia đình cần tiếp tục theo dõi thân nhiệt, nhịp thở, tri giác và tình trạng da của người tiêm trong tối thiểu 24 đến 48 giờ tiếp theo để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Lưu ý an toàn
Thông tin về vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX trong bài viết mang tính chất giáo dục y tế phổ thông và không thay thế cho chỉ định của nhân viên y tế. Người đi tiêm tuyệt đối không tự ý mua vắc xin về tiêm tại nhà. Việc chỉ định tiêm chủng, đánh giá tiền sử dị ứng và xác định lịch tiêm bổ sung phải do bác sĩ tại các cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng có thẩm quyền trực tiếp thực hiện. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục không hạ, co giật, khó thở, nổi mề đay toàn thân hoặc li bì, cần đưa người tiêm đến bệnh viện ngay lập tức.
Tóm tắt
Vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX là giải pháp tạo miễn dịch chủ động quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh viêm não và các biến chứng thần kinh nguy hiểm. Để vắc xin phát huy hiệu quả bảo vệ tốt nhất, người dân cần tuân thủ đúng phác đồ tiêm ngừa, chủ động tiêm nhắc lại theo tư vấn chuyên môn và theo dõi cẩn thận các biểu hiện sau tiêm tại cơ sở y tế cũng như tại nhà.
Nguồn tham khảo
- PsycEXTRA Dataset: Inactivated Japanese Encephalitis Virus Vaccine: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP)
- Case Medical Research: Human medicines European public assessment report (EPAR): Ixiaro, Japanese-encephalitis vaccine (inactivated, adsorbed), Encephalitis, Japanese,Immunization, Date of authorisation: 31/03/2009, Revision: 15, Status: Authorised
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi có thể bắt đầu tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX?
Trẻ bắt đầu tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX khi đủ 12 tháng tuổi trở lên. Phụ huynh nên đưa trẻ đi tiêm đúng độ tuổi này nhằm giúp cơ thể sớm tạo kháng thể bảo vệ trước nguy cơ phơi nhiễm với virus viêm não.
Nếu tiêm trễ mũi nhắc vắc xin JEVAX thì có phải tiêm lại từ đầu không?
Nếu bỏ lỡ lịch tiêm, bạn không cần phải tiêm lại từ đầu. Hãy đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng càng sớm càng tốt để bác sĩ kiểm tra sổ tiêm và chỉ định tiêm tiếp các mũi còn thiếu theo khoảng cách an toàn phù hợp.
Phụ nữ đang mang thai có tiêm được vắc xin viêm não Nhật Bản JEVAX không?
Phụ nữ mang thai hoặc đang nghi ngờ có thai thường được khuyến cáo hoãn tiêm vắc xin JEVAX trừ trường hợp có nguy cơ dịch tễ rất cao. Phụ huynh và người bệnh cần thăm khám, tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi đưa ra quyết định.
Các phản ứng phụ thường gặp sau khi tiêm vắc xin JEVAX là gì?
Sau khi tiêm, người được tiêm có thể gặp các phản ứng nhẹ và thoáng qua như đau, sưng đỏ tại vị trí tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi. Những triệu chứng này thường tự thuyên giảm sau 1 đến 2 ngày mà không để lại di chứng.
Vì sao cần phải tiêm mũi nhắc lại vắc xin viêm não Nhật Bản định kỳ?
Vắc xin JEVAX là vắc xin bất hoạt nên nồng độ kháng thể bảo vệ sẽ giảm dần theo thời gian. Do đó, việc tiêm mũi nhắc lại định kỳ theo hướng dẫn y tế là cần thiết để duy trì khả năng miễn dịch phòng bệnh bền vững.
