Nhóm máu S là gì và thực hư tính cách của người máu S và M

Nhóm máu s là gì?

Khái niệm nhóm máu S thường gây hiểu lầm do sự giao thoa giữa thuật ngữ y khoa chuyên sâu và tiếng lóng văn hóa hiện đại. Xét theo tiêu chuẩn huyết học quốc tế, loài người không chỉ có hệ nhóm máu ABO hay Rh mà còn có hệ nhóm máu MNS, trong đó các chữ cái M, N, S, s đại diện cho các kháng nguyên protein cụ thể nằm trên bề mặt tế bào hồng cầu. Những kháng nguyên này tuân theo quy luật di truyền sinh học thuần túy và có vai trò bảo vệ cấu trúc tế bào cũng như kích hoạt phản ứng miễn dịch khi gặp máu lạ. Trong khi đó, việc gắn chữ S và chữ M với tính cách con người xuất phát từ tâm lý học đại chúng và văn hóa truyện tranh Nhật Bản, nơi các chữ cái này được dùng làm biểu tượng ẩn dụ cho các mẫu hành vi ứng xử thường ngày.

Khái niệm nhóm máu S dưới góc nhìn huyết học y khoa

Trong huyết học, bên cạnh hai hệ thống nhóm máu quen thuộc nhất là ABO và Rh, các nhà khoa học đã phân loại hàng chục hệ nhóm máu hồng cầu khác nhau, trong đó có hệ MNS. Hệ thống này được phát hiện vào năm 1927 bởi nhà khoa học Karl Landsteiner và Philip Levine.

Hệ nhóm máu MNS bao gồm nhiều kháng nguyên bề mặt hồng cầu, phổ biến nhất là bốn kháng nguyên mang tên M, N, S và s. Trong đó, kháng nguyên S được mã hóa bởi chuỗi gen đặc hiệu trên nhiễm sắc thể số 4. Người có kháng nguyên S trên màng tế bào hồng cầu được xếp vào nhóm có biểu hiện kháng nguyên này. Ý nghĩa duy nhất của nhóm máu hệ MNS là phục vụ cho chuyên ngành huyết học, an toàn truyền máu và theo dõi nguy cơ bất đồng nhóm máu giữa mẹ và thai nhi, hoàn toàn không mang chức năng chi phối hành vi hay suy nghĩ của con người.

Nguồn gốc của khái niệm tính cách người máu S và người máu M

Khi cộng đồng mạng hoặc giới trẻ nhắc đến người máu S hay người máu M, đây không phải là một thuật ngữ sinh học mà là tiếng lóng mượn từ văn hóa đại chúng Nhật Bản. Hai chữ cái này đại diện cho hai xu hướng tính ứng xử đối lập trong giao tiếp xã hội đời thường.

Cụ thể, chữ S là viết tắt của Sadism, dùng để chỉ những người có tính cách chủ động, mạnh mẽ, sắc sảo, thích dẫn dắt, trêu chọc người khác hoặc nắm quyền kiểm soát tình huống. Ngược lại, chữ M là viết tắt của Masochism, dùng để mô tả những người có xu hướng hiền lành, nhường nhịn, dễ chịu, hay chiều lòng người khác và chấp nhận bị trêu chọc trong các mối quan hệ bạn bè. Cách phân loại này thuần túy mang tính chất giải trí, trào phúng, giúp cuộc trò chuyện trở nên sinh động và không có bất kỳ giá trị chẩn đoán tâm lý lâm sàng nào.

Sự thật khoa học về mối liên hệ giữa nhóm máu và tính cách

Nhiều người thường đánh đồng khái niệm tính cách máu S và máu M với lý thuyết tính cách theo nhóm máu ABO rất thịnh hành tại một số quốc gia châu Á. Lý thuyết này cho rằng người nhóm máu A thường cẩn thận, nhóm máu B phóng khoáng, nhóm máu O tự tin và nhóm máu AB khó đoán.

Tuy nhiên, các nhà khoa học và chuyên gia tâm lý học trên thế giới đã thực hiện nhiều công trình khảo sát quy mô lớn và khẳng định không có mối liên hệ nhân quả nào giữa nhóm máu và nhân cách. Tính cách của một cá nhân được hình thành từ sự kết hợp phức tạp giữa cấu trúc di truyền đa gen, môi trường giáo dục, trải nghiệm xã hội và sự rèn luyện tự thân. Việc tin vào tính cách theo nhóm máu thực chất là hiệu ứng tâm lý Barnum, khi con người có xu hướng tự thấy những nhận xét chung chung rất đúng với bản thân mình.

Ý nghĩa thực sự của kháng nguyên S và M trong an toàn truyền máu

Mặc dù nhóm máu S không quy định tính cách, nhưng trong y học lâm sàng, việc hiểu đúng về các kháng nguyên nhóm máu phụ như hệ MNS lại có vai trò sống còn. Khi một người tiếp nhận máu không phù hợp hoặc người mẹ mang thai có kháng thể bất thường chống lại kháng nguyên S hay M, phản ứng miễn dịch có thể xảy ra.

Tình trạng này có thể dẫn đến phản ứng tan máu cấp hoặc chậm sau truyền máu, cũng như gây ra bệnh tan máu ở trẻ sơ sinh nếu cơ thể người mẹ sinh ra kháng thể IgG vượt qua hàng rào nhau thai tấn công hồng cầu của thai nhi. Do đó, các bác sĩ chuyên khoa huyết học và sản khoa luôn thực hiện quy trình sàng lọc kháng thể bất thường nghiêm ngặt trước khi truyền máu hoặc trong thai kỳ để đảm bảo tối đa an toàn tính mạng cho người bệnh.

Lưu ý an toàn

Các thông tin phân loại tính cách người máu S và máu M chỉ nên dừng lại ở mức độ giải trí, giao lưu xã hội tích cực. Tuyệt đối không dùng các định kiến về nhóm máu để đánh giá phẩm chất, năng lực hay định hướng điều trị tâm lý cho bất kỳ ai. Khi có nhu cầu truyền máu, hiến máu hoặc theo dõi thai kỳ, người dân cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được xét nghiệm định nhóm máu và sàng lọc kháng thể chính xác.

Tóm tắt

Nhóm máu S và M trong giao tiếp đời thường thực chất là cách gọi vui về xu hướng tính cách, không phản ánh nhóm máu sinh học. Trong y khoa, kháng nguyên S và M thuộc hệ nhóm máu MNS có ý nghĩa trong an toàn truyền máu chứ không tác động đến tâm lý hay số phận. Người dân nên trang bị thông tin y học chính xác để tránh nhầm lẫn không đáng có.