Nhiễm Metapneumovirus ở người: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc

Tổng quan về Metapneumovirus ở người

Metapneumovirus ở người là một thành viên thuộc họ Pneumoviridae, có cấu trúc vỏ bọc lipid bao quanh chuỗi vật chất di truyền RNA. Virus này có mối liên hệ mật thiết về mặt sinh học và bệnh học với virus hợp bào hô hấp (RSV). Sau khi xâm nhập vào cơ thể người thông qua niêm mạc mắt, mũi hoặc miệng, Metapneumovirus nhanh chóng bám dính và xâm nhập vào các tế bào biểu mô có lông chuyển lót dọc đường thở. Quá trình nhân lên của virus gây tổn thương và hoại tử các tế bào này, kích hoạt phản ứng viêm tại chỗ với sự thâm nhiễm của các tế bào bạch cầu, gây phù nề thành phế quản và tăng tiết lượng lớn dịch nhầy nhớt. Hậu quả là làm hẹp hoặc bít tắc các đường dẫn khí nhỏ, đặc biệt là các tiểu phế quản ở trẻ nhỏ, dẫn đến hiện tượng xẹp phổi từng vùng và cản trở quá trình trao đổi oxy tại phế nang.

Về mặt dịch tễ học, Metapneumovirus ở người được xếp vào nhóm nguyên nhân phổ biến đứng hàng thứ hai hoặc thứ ba gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới cấp tính và viêm phổi do virus ở trẻ em, chỉ đứng sau virus hợp bào hô hấp. Các nghiên cứu lâm sàng ước tính virus này chịu trách nhiệm cho khoảng 10% đến 12% tổng số các trường hợp nhiễm trùng hô hấp ở trẻ nhỏ phải nhập viện hoặc thăm khám y tế. Bệnh thường có xu hướng bùng phát thành dịch theo chu kỳ mùa vụ rõ rệt, phổ biến nhất vào cuối mùa đông và kéo dài sang suốt mùa xuân ở các khu vực có khí hậu ôn đới, hoặc xuất hiện nhiều vào mùa mưa ẩm tại các vùng khí hậu nhiệt đới.

Phần lớn trẻ em đều trải qua ít nhất một lần nhiễm Metapneumovirus ở người trước năm tuổi. Tuy nhiên, đáp ứng miễn dịch dịch thể và miễn dịch qua trung gian tế bào sau lần nhiễm đầu tiên không tạo ra sự bảo vệ bền vững suốt đời. Do đó, hiện tượng tái nhiễm virus này có thể xảy ra nhiều lần trong suốt vòng đời của một người. Mặc dù các đợt tái nhiễm ở người trưởng thành khỏe mạnh thường chỉ gây ra các triệu chứng viêm mũi họng nhẹ, nguy cơ bệnh diễn tiến nặng thành suy hô hấp vẫn luôn tiềm ẩn ở người cao tuổi và các bệnh nhân suy giảm miễn dịch.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Metapneumovirus ở người là một loại virus thuộc chi Metapneumovirus trong họ Pneumoviridae, sở hữu vật chất di truyền dạng RNA chuỗi đơn có màng bao bọc. Căn nguyên chính dẫn đến sự lây lan của bệnh bắt nguồn từ sự phát tán trực tiếp hoặc gián tiếp của các hạt virus từ đường thở của người đang nhiễm bệnh. Khi người bệnh ho, hắt hơi, sổ mũi hoặc trò chuyện trong khoảng cách gần, hàng ngàn giọt bắn chứa virus sẽ phát tán vào không khí và có thể xâm nhập trực tiếp vào niêm mạc mắt, mũi hoặc miệng của người tiếp xúc. Ngoài ra, Metapneumovirus có khả năng tồn tại nhiều giờ trên các bề mặt thông thường như tay nắm cửa, thành giường, đồ chơi của trẻ em hoặc vật dụng sinh hoạt. Người khỏe mạnh khi vô tình chạm tay vào các bề mặt ô nhiễm rồi đưa tay lên mặt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể. Môi trường đông đúc, kém lưu thông không khí như nhà trẻ, trường mẫu giáo, viện dưỡng lão hoặc bệnh viện là những không gian thuận lợi thúc đẩy các đợt bùng phát lây nhiễm trong cộng đồng.

Mức độ nghiêm trọng của bệnh sau khi nhiễm virus phụ thuộc rất lớn vào cơ địa và tình trạng miễn dịch của từng người bệnh. Các nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp phải biến chứng nặng bao gồm:

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới hai tuổi, đặc biệt là các trường hợp trẻ sinh non, trẻ nhẹ cân hoặc có dị tật bẩm sinh đường hô hấp, do lòng đường thở của trẻ còn rất nhỏ và hệ thống miễn dịch chưa có sự tiếp xúc miễn dịch trước đó với virus.

Người cao tuổi từ sáu mươi lăm tuổi trở lên, bởi quá trình lão hóa tự nhiên làm suy giảm chức năng phòng vệ của biểu mô hô hấp, giảm phản xạ ho khạc và làm suy yếu đáp ứng miễn dịch tế bào.

Những người mắc các bệnh lý hô hấp mạn tính như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, loạn sản phế quản phổi hoặc giãn phế quản, vì phản ứng viêm do virus rất dễ kích hoạt các đợt co thắt phế quản cấp tính nguy hiểm.

Bệnh nhân mắc các bệnh lý tim mạch mạn tính, đặc biệt là bệnh tim bẩm sinh hoặc suy tim ứ huyết, làm giảm khả năng bù trừ hô hấp khi phổi bị tổn thương.

Những người có tình trạng suy giảm miễn dịch nghiêm trọng, bao gồm bệnh nhân nhiễm HIV giai đoạn nặng, người đang tiếp nhận hóa trị hoặc xạ trị ung thư, người ghép tạng đang dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, hoặc người điều trị corticoid đường toàn thân liều cao.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Thời gian ủ bệnh sau khi phơi nhiễm với Metapneumovirus ở người thường kéo dài từ 3 đến 6 ngày trước khi các biểu hiện lâm sàng đầu tiên xuất hiện. Diễn biến triệu chứng trên lâm sàng rất đa dạng, thay đổi tùy theo vị trí đường hô hấp bị ảnh hưởng, bao gồm tổn thương đường hô hấp trên và tổn thương đường hô hấp dưới.

Ở giai đoạn khởi phát hoặc ở những người lớn khỏe mạnh tái nhiễm, bệnh thường khu trú ở đường hô hấp trên với các dấu hiệu tương tự cảm lạnh thông thường:

Nghẹt mũi, chảy nhiều dịch mũi trong hoặc dịch nhầy đặc dần, hắt hơi liên tục.

Cảm giác đau rát, ngứa hoặc khô rát cổ họng, ho khan từng cơn nhẹ.

Sốt ở mức độ nhẹ đến vừa, thường đi kèm với cảm giác ớn lạnh, đau đầu âm ỉ và cảm giác mệt mỏi toàn thân nhẹ.

Khi virus xâm nhập sâu xuống đường hô hấp dưới, các triệu chứng trở nên nghiêm trọng và mang tính cảnh báo cao:

Các cơn ho ngày càng sâu và nặng nề hơn, chuyển từ ho khan sang ho có đờm nhầy đặc, gây kiệt sức, mất ngủ và đau tức vùng ngực.

Thở khò khè, phát ra tiếng rít hoặc tiếng lọc xọc rõ rệt khi thở ra, biểu hiện rõ nét của tình trạng hẹp lòng tiểu phế quản và co thắt đường thở, rất thường gặp ở trẻ nhỏ bị viêm tiểu phế quản hoặc người có tiền sử hen suyễn.

Cảm giác khó thở, hụt hơi, nhịp thở nhanh và nông hơn bình thường; ở trẻ nhỏ, người chăm sóc có thể dễ dàng nhận thấy hiện tượng phập phồng cánh mũi, thở rên hoặc sự co rút rõ rệt của lồng ngực và hõm ức khi hít vào.

Tình trạng thiếu oxy mô do suy giảm chức năng trao đổi khí, khiến người bệnh trở nên lừ đừ, ngủ gà, da dẻ xanh xao hoặc xuất hiện dấu hiệu tím tái ở môi, lưỡi và các đầu móng tay móng chân.

Bên cạnh các triệu chứng hô hấp, một số bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em, có thể xuất hiện các dấu hiệu đường tiêu hóa đi kèm như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng từng cơn hoặc đi ngoài phân lỏng. Tình trạng viêm tai giữa cấp tính cũng có thể xuất hiện thứ phát, khiến trẻ đau tai dữ dội và quấy khóc liên tục. Do biểu hiện của Metapneumovirus rất dễ nhầm lẫn với các nhiễm trùng đường hô hấp khác do virus cúm hoặc virus hợp bào hô hấp gây ra, việc theo dõi sát mức độ khó thở và nhịp thở của người bệnh là yếu tố quyết định giúp phân biệt các trường hợp nhẹ với tình trạng suy hô hấp cấp cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Chẩn đoán

Quá trình chẩn đoán nhiễm Metapneumovirus ở người đòi hỏi bác sĩ phải kết hợp chặt chẽ giữa việc thăm khám lâm sàng toàn diện và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết để xác định chính xác tác nhân gây bệnh cũng như mức độ tổn thương đường hô hấp.

Khi tiếp cận người bệnh, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác chi tiết bệnh sử, bao gồm thời điểm xuất hiện các triệu chứng ho, sốt, nghẹt mũi, tiền sử tiếp xúc với nguồn lây trong gia đình hoặc trường học, và các yếu tố dịch tễ theo mùa. Bác sĩ cũng sẽ rà soát kỹ lưỡng tiền sử bệnh nền như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hay tình trạng suy giảm miễn dịch. Tiếp đó, các dấu hiệu sinh tồn như thân nhiệt, nhịp thở, mạch và chỉ số độ bão hòa oxy trong máu qua da (SpO2) sẽ được đo đạc cẩn thận nhằm phát hiện sớm nguy cơ suy hô hấp.

Thăm khám thực thể tập trung vào việc lắng nghe âm phế bào bằng ống nghe y tế để đánh giá sự lưu thông khí trong phổi, phát hiện các ran bệnh lý như tiếng rít thì thở ra do phù nề tiểu phế quản, tiếng ran ngáy do ứ đọng đờm ở phế quản lớn, hoặc các ran ẩm, ran nổ biểu hiện của tổn thương đông đặc phế nang.

Do các biểu hiện lâm sàng của Metapneumovirus không thể phân biệt rạch ròi với các tác nhân virus hô hấp khác như virus hợp bào hô hấp hay virus cúm, các kỹ thuật cận lâm sàng giữ vai trò then chốt trong xác định nguyên nhân và đánh giá mức độ bệnh:

Xét nghiệm sinh học phân tử Real-time RT-PCR: Đây là phương pháp có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất hiện nay. Mẫu dịch tỵ hầu hoặc dịch rửa phế quản sẽ được thu thập để phân tích vật chất di truyền RNA của Metapneumovirus, thường được triển khai trong các bảng xét nghiệm đa tác nhân hô hấp nhằm định danh chính xác virus.

Chụp X-quang ngực thẳng: Phương pháp chẩn đoán hình ảnh này được chỉ định khi nghi ngờ tổn thương đường hô hấp dưới. Kết quả hình ảnh có thể ghi nhận tình trạng ứ khí phổi, dày thành phế quản hoặc các đám mờ thâm nhiễm phế nang rải rác đặc trưng của tổn thương viêm phổi do virus.

Các xét nghiệm máu hỗ trợ: Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi cùng định lượng nồng độ protein phản ứng C (CRP) hoặc procalcitonin có thể được bác sĩ chỉ định nhằm đánh giá mức độ phản ứng viêm toàn thân và hỗ trợ phân biệt tình trạng nhiễm virus đơn thuần với bội nhiễm vi khuẩn thứ phát.

Các biến chứng nguy hiểm của nhiễm Metapneumovirus ở người

Nhiễm Metapneumovirus ở người có thể nhanh chóng tiến triển từ một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên nhẹ sang các tổn thương nhu mô phổi và đường dẫn khí sâu. Khi virus lan tỏa xuống đường hô hấp dưới, phản ứng viêm dữ dội có thể gây ra hàng loạt biến chứng cấp tính nguy hiểm đe dọa trực tiếp đến chức năng thông khí của cơ thể.

Biến chứng thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới hai tuổi là viêm tiểu phế quản cấp và viêm phổi do virus. Tình trạng phù nề niêm mạc, tăng tiết dịch đờm nhớt và hoại tử tế bào biểu mô khiến lòng tiểu phế quản bị bít tắc nghiêm trọng, dẫn đến hiện tượng xẹp phổi từng vùng hoặc bẫy khí phế nang, làm suy giảm nặng nề khả năng trao đổi oxy và thán khí.

Ở những người có bệnh lý đường hô hấp mạn tính từ trước như bệnh hen phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), Metapneumovirus đóng vai trò như một tác nhân kích hoạt các cơn co thắt phế quản dữ dội. Bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp tính tiến triển nhanh, đòi hỏi phải nhập viện vào các đơn vị hồi sức tích cực để thở oxy lưu lượng cao hoặc hỗ trợ thông khí nhân tạo qua thở máy.

Ngoài các tổn thương tại phổi, virus còn có thể gây viêm tai giữa cấp tính do phù nề niêm mạc vòi nhĩ làm ứ đọng dịch trong hòm tai, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn cơ hội xâm nhập gây bội nhiễm. Đồng thời, sự tổn hại hàng rào biểu mô bảo vệ đường hô hấp do Metapneumovirus gây ra cũng khiến người bệnh dễ bị bội nhiễm vi khuẩn thứ phát tại phổi, kéo dài thời gian điều trị và làm tăng nguy cơ tử vong ở những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Nguyên tắc quản lý và điều trị nhiễm Metapneumovirus ở người chủ yếu tập trung vào các biện pháp chăm sóc hỗ trợ, kiểm soát triệu chứng, duy trì thông khí và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Do virus là tác nhân gây bệnh, thuốc kháng sinh hoàn toàn không có vai trò điều trị trừ khi có bằng chứng rõ ràng về tình trạng đồng nhiễm vi khuẩn. Đồng thời, hiện nay chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu nào được phê duyệt rộng rãi, do đó mọi can thiệp đều hướng tới việc hỗ trợ tối đa cho cơ thể tự hồi phục.

Đối với những trường hợp bệnh nhẹ khu trú ở đường hô hấp trên và không có dấu hiệu suy hô hấp, người bệnh có thể được hướng dẫn theo dõi và chăm sóc tại nhà:

Nghỉ ngơi đầy đủ: Tạo không gian nghỉ ngơi yên tĩnh, thoáng khí, tránh khói thuốc lá, bụi bẩn và các hóa chất tẩy rửa có mùi nồng gắt gây kích ứng niêm mạc đường thở.

Duy trì đủ nước và dinh dưỡng: Khuyến khích người bệnh uống nhiều nước ấm, nước canh, nước hoa quả hoặc dung dịch oresol đối với trẻ em để bù lượng nước mất do sốt và thở nhanh, đồng thời hỗ trợ làm loãng dịch đờm nhớt giúp tống xuất dịch tiết dễ dàng hơn.

Hạ sốt và giảm đau an toàn: Khi người bệnh sốt cao hoặc đau mỏi người, bác sĩ có thể hướng dẫn sử dụng các thuốc hạ sốt giảm đau thông thường như paracetamol với liều lượng và khoảng cách phù hợp theo thể trạng. Tuyệt đối không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt hoặc dùng aspirin cho trẻ nhỏ.

Vệ sinh thông thoáng đường thở: Sử dụng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương để nhỏ hoặc rửa mũi nhẹ nhàng, giúp làm sạch dịch nhầy ứ đọng, giảm nghẹt mũi và cải thiện khả năng hít thở cũng như ăn uống ở trẻ nhỏ.

Đối với các trường hợp diễn tiến nặng hoặc bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao, việc điều trị nội trú tại bệnh viện là bắt buộc để được theo dõi sát và can thiệp y tế chuyên sâu:

Liệu pháp oxy: Khi chỉ số bão hòa oxy trong máu sụt giảm, bệnh nhân sẽ được hỗ trợ thở oxy qua ống thông mũi, mặt nạ thở hoặc hệ thống oxy dòng cao qua canun mũi (HFNC). Những ca suy hô hấp cấp nguy kịch có thể cần thông khí nhân tạo không xâm lấn hoặc đặt nội khí quản thở máy trong phòng chăm sóc tích cực.

Thuốc giãn phế quản: Ở những bệnh nhân xuất hiện co thắt phế quản, thở rít dữ dội hoặc có bệnh nền hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giãn phế quản dạng khí dung để giảm bít tắc đường thở.

Kiểm soát bội nhiễm vi khuẩn: Bác sĩ chỉ xem xét chỉ định thuốc kháng sinh khi các xét nghiệm và thăm khám lâm sàng xác nhận có tình trạng bội nhiễm vi khuẩn thứ phát như viêm tai giữa cấp hoặc viêm phổi do vi khuẩn. Mọi quyết định dùng thuốc phải do nhân viên y tế trực tiếp chỉ định.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Do hiện nay chưa có vắc xin đặc hiệu để phòng ngừa Metapneumovirus ở người, việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp vệ sinh cá nhân và kiểm soát môi trường sống đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm:

Rửa tay thường xuyên và đúng cách: Đây là biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao nhất. Nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất hai mươi giây, đặc biệt là sau khi ho, hắt hơi, xì mũi, sau khi chăm sóc người bệnh, trước khi ăn uống hoặc sau khi trở về từ nơi công cộng. Khi không có xà phòng và nước sạch, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ từ 60% trở lên.

Thực hiện tốt vệ sinh đường hô hấp: Luôn che miệng và mũi bằng khăn giấy dùng một lần hoặc bằng mặt trong khuỷu tay khi ho hoặc hắt hơi để hạn chế giọt bắn phát tán vào không khí. Khăn giấy sau khi sử dụng cần được vứt ngay vào thùng rác có nắp đậy kín và rửa tay sạch sẽ.

Hạn chế chạm tay lên vùng mặt: Tránh thói quen đưa tay chưa được sát khuẩn chạm vào mắt, mũi hoặc miệng, vì niêm mạc tại các vị trí này là cửa ngõ chính để virus xâm nhập vào cơ thể.

Vệ sinh và khử trùng bề mặt: Thường xuyên lau chùi, sát khuẩn các bề mặt tiếp xúc thường xuyên trong gia đình, trường học và văn phòng làm việc như tay nắm cửa, bàn ghế, đồ chơi của trẻ em, điện thoại di động và các thiết bị dùng chung bằng dung dịch khử khuẩn gia dụng thích hợp.

Giữ không gian sống trong lành, thông thoáng: Tăng cường thông khí tự nhiên bằng cách mở cửa sổ vào những ngày thời tiết ấm áp, khô ráo; tránh để phòng ốc ẩm thấp hoặc sử dụng điều hòa ở nhiệt độ quá lạnh kéo dài.

Tránh tiếp xúc gần với nguồn lây: Hạn chế tiếp xúc cự ly gần với những người đang có biểu hiện ho, sốt hoặc cảm cúm. Những người đang mắc các triệu chứng hô hấp nên chủ động đeo khẩu trang y tế, nghỉ ngơi tại nhà và hạn chế đến các khu vực công cộng đông người để tránh làm lây lan mầm bệnh cho cộng đồng, đặc biệt là bảo vệ trẻ sơ sinh và người cao tuổi có sức đề kháng yếu.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Mặc dù đa số các trường hợp nhiễm Metapneumovirus ở người thể nhẹ có thể tự thuyên giảm sau vài ngày chăm sóc tại nhà, gia đình cần chủ động đưa người bệnh đến các cơ sở y tế để được thăm khám khi phát hiện các dấu hiệu sau:

Sốt cao liên tục kéo dài trên ba ngày hoặc sốt không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã sử dụng các biện pháp hạ sốt thông thường.

Cơn ho ngày càng nặng nề, ho dồn dập, thở khò khè dai dẳng hoặc người bệnh cảm thấy đau tức ngực khi hít thở.

Trẻ nhỏ có biểu hiện biếng ăn rõ rệt, bú kém, bỏ bú, nôn trớ liên tục sau khi ăn hoặc có dấu hiệu mất nước như môi khô nứt nẻ, mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt và số lần đi tiểu giảm rõ rệt.

Tình trạng sức khỏe chung không cải thiện sau một tuần hoặc các triệu chứng có xu hướng trầm trọng hơn sau một giai đoạn tạm ổn định.

Đặc biệt, cần khẩn trương gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến ngay phòng cấp cứu của bệnh viện gần nhất nếu xuất hiện các dấu hiệu suy hô hấp đe dọa tính mạng:

Khó thở dữ dội, thở ngắt quãng, thở hổn hển hoặc quan sát thấy lồng ngực và hõm ức bị rút lõm sâu theo từng nhịp thở.

Da dẻ tái nhợt, niêm mạc môi, lưỡi hoặc đầu các ngón tay ngón chân chuyển sang màu tím tái do thiếu hụt oxy trầm trọng.

Sốt rất cao trên 40 độ C, xuất hiện cơn co giật, người bệnh rơi vào trạng thái li bì, lơ mơ, khó đánh thức hoặc lú lẫn, mất định hướng.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết được cung cấp với mục đích giáo dục sức khỏe và phổ biến kiến thức y khoa cộng đồng, tuyệt đối không mang tính chất chẩn đoán cá nhân, thay thế cho việc thăm khám lâm sàng hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.

Người bệnh và gia đình tuyệt đối không được tự ý tìm mua và sử dụng thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi kháng sinh hoàn toàn không tiêu diệt được virus mà còn gây nguy cơ kháng thuốc và tác dụng phụ nguy hại.

Không tự ý cho trẻ nhỏ sử dụng các loại thuốc ức chế ho hoặc thuốc giảm đau kháng viêm chứa aspirin do nguy cơ dẫn đến các phản ứng bất lợi nghiêm trọng, trong đó có hội chứng Reye đe dọa tính mạng.

Mọi can thiệp điều trị triệu chứng, sử dụng thuốc hạ sốt hoặc dung dịch bù nước điện giải cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của nhân viên y tế và nhãn sản phẩm. Khi xuất hiện các dấu hiệu bệnh tiến triển nặng hoặc người bệnh thuộc nhóm có nguy cơ cao, cần nhanh chóng liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Kết luận

Nhiễm Metapneumovirus ở người là một bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ dưới hai tuổi, người cao tuổi và những người có bệnh nền mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch. Việc phát hiện sớm các biểu hiện cảnh báo bệnh diễn tiến xuống đường hô hấp dưới như thở khò khè, khó thở, thở nhanh đóng vai trò sống còn trong việc ngăn chặn suy hô hấp và các biến chứng đe dọa tính mạng. Do hiện nay y học chưa có vắc xin đặc hiệu cũng như thuốc kháng virus đặc trị, các biện pháp vệ sinh tay thường xuyên, giữ gìn môi trường sống thông thoáng và cách ly nguồn lây chính là phương thức bảo vệ chủ động hiệu quả nhất. Khi người bệnh có biểu hiện bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, gia đình cần chủ động đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được các bác sĩ thăm khám, theo dõi và chăm sóc y khoa kịp thời.