Nguyên nhân khiến đau mắt đỏ lâu ngày không khỏi và cách xử trí

Đau mắt đỏ lâu ngày không khỏi?

Đau mắt đỏ kéo dài là hiện tượng viêm kết mạc diễn tiến dai dẳng vượt quá thời gian hồi phục thông thường của đợt nhiễm trùng cấp tính. Trong điều kiện bình thường, đáp ứng miễn dịch của cơ thể cùng sự hỗ trợ vệ sinh mắt phù hợp sẽ giúp lớp niêm mạc kết mạc tái tạo và chữa lành tổn thương. Tuy nhiên, khi các triệu chứng như đỏ mắt, cộm rát, tiết nhiều dịch tiết hoặc sưng mi mắt kéo dài trên 2 tuần, bệnh đã chuyển sang thể mạn tính hoặc bội nhiễm phức tạp.

Nguyên nhân của hiện tượng này bắt nguồn từ việc xác định sai tác nhân gây bệnh ban đầu, thói quen tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, lây nhiễm chéo liên tục hoặc tổn thương kết hợp tại giác mạc. Nhận biết đúng tác nhân đóng vai trò quyết định giúp kiểm soát triệt để viêm nhiễm và bảo vệ thị giác.

Nhiễm trùng bội nhiễm vi khuẩn hoặc tác nhân vi sinh đặc biệt

Một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến đau mắt đỏ diễn tiến kéo dài là sự xuất hiện của hiện tượng bội nhiễm. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ bị viêm kết mạc do virus thông thường. Tuy nhiên, thói quen đưa tay lên dụi mắt, sử dụng khăn mặt không vệ sinh hoặc nguồn nước ô nhiễm tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn như Tụ cầu trùng hay Trực khuẩn mủ xanh xâm nhập.

Bên cạnh đó, một số tác nhân vi sinh đặc biệt như Chlamydia trachomatis hoặc nấm cũng gây viêm kết mạc mạn tính. Nhóm tác nhân này không phản ứng với các loại thuốc nhỏ mắt sát khuẩn thông thường, dẫn đến triệu chứng cộm rát và ra gèn kéo dài. Nếu không được lấy mẫu dịch tiết để xét nghiệm vi sinh và điều trị đúng kháng sinh đồ theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa, vi khuẩn sẽ tiếp tục ứ đọng và gây tổn thương sâu hơn.

Tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid sai cách

Thói quen tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid khi chưa có sự theo dõi của bác sĩ là nguyên nhân phổ biến làm cho đau mắt đỏ chậm khỏi. Corticoid có khả năng giảm viêm và giảm đỏ mắt nhanh chóng, tạo cảm giác dễ chịu tức thì. Tuy nhiên, hoạt chất này lại làm suy giảm khả năng đáp ứng miễn dịch tự nhiên tại chỗ của mắt.

Khi sử dụng corticoid kéo dài hoặc dùng sai chỉ định trong trường hợp viêm kết mạc do virus HSV hoặc nấm, thuốc sẽ tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh phát triển mạnh hơn, làm tổn thương kết mạc và giác mạc tiến triển nghiêm trọng. Lạm dụng corticoid nhỏ mắt còn đối mặt với nguy cơ gia tăng áp lực nội nhãn, dẫn đến cườm nước glaucoma hoặc đục thủy tinh thể, gây giảm thị lực không hồi phục.

Tác động từ các tác nhân dị ứng và môi trường sống

Khác với viêm kết mạc do nhiễm trùng có thể khỏi hẳn sau khi tiêu diệt vi sinh vật, viêm kết mạc dị ứng thường kéo dài dai dẳng nếu người bệnh liên tục tiếp xúc với dị nguyên. Các yếu tố thường gặp bao gồm bụi mịn, phấn hoa, lông thú nuôi, mạt bụi nhà hoặc môi trường làm việc nhiều khói bụi.

Khi tiếp xúc với dị nguyên, cơ thể giải phóng histamine gây phản ứng viêm mạn tính tại kết mạc với biểu hiện ngứa mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt trong và sưng mi. Tình trạng này chỉ cải thiện khi người bệnh xác định chính xác nguyên nhân gây dị ứng, cách ly môi trường ô nhiễm kết hợp điều trị kiểm soát dưới sự hướng dẫn của y bác sĩ. Nếu tiếp tục làm việc trong môi trường độc hại mà không có biện pháp bảo vệ, triệu chứng đỏ mắt sẽ dai dẳng không ngừng.

Hội chứng khô mắt mạn tính và rối loạn tuyến Meibomius

Hội chứng khô mắt và viêm bờ mi do rối loạn chức năng tuyến Meibomius là yếu tố nền khiến mắt luôn trong trạng thái kích ứng, đỏ và cộm rát kéo dài. Màng nước mắt có vai trò bôi trơn, cung cấp dưỡng chất và bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Khi chất lượng hoặc số lượng nước mắt bị suy giảm, bề mặt kết mạc và giác mạc dễ bị tổn thương ma sát mỗi khi chớp mắt.

Những người thường xuyên dùng thiết bị điện tử, làm việc trong môi trường điều hòa hoặc người lớn tuổi suy giảm tiết nước mắt rất dễ gặp tình trạng này. Triệu chứng khô mắt mạn tính thường bị nhầm lẫn với đau mắt đỏ do nhiễm trùng, dẫn đến việc dùng sai thuốc kháng sinh kéo dài, làm hàng rào bảo vệ mắt tổn thương thêm và tình trạng đỏ mắt không thể dứt điểm.

Vi phạm nguyên tắc vệ sinh và thói quen sinh hoạt

Thói quen sinh hoạt và vệ sinh cá nhân kém là yếu tố duy trì tình trạng đau mắt đỏ kéo dài hoặc gây tái nhiễm liên tục. Việc duy trì thói quen đeo kính áp tròng khi mắt đang viêm nhiễm sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn bám dính và phát triển mạnh mẽ, làm trầm trọng thêm tổn thương bề mặt mắt.

Ngoài ra, việc dùng chung khăn mặt, gối ngủ, mỹ phẩm trang điểm mắt hoặc không rửa tay trước khi chăm sóc mắt đều làm tăng nguy cơ đưa vi sinh vật mới vào mắt. Một số người bệnh có thói quen tự ý đắp các loại lá cây, chườm nguyên liệu dân gian chưa qua tiệt trùng lên mắt, gây ra tình trạng nhiễm trùng nặng nề hơn và làm mắt sưng đỏ kéo dài.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chung và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Khi bị đau mắt đỏ kéo dài trên 10 ngày hoặc xuất hiện triệu chứng cảnh báo như đau nhức mắt dữ dội, giảm thị lực, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc tiết dịch mủ đặc, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa nhãn khoa để thăm khám. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh hoặc corticoid, không dùng lại đơn thuốc cũ và không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ lâu ngày không khỏi là dấu hiệu cảnh báo mắt đang gặp tổn thương bội nhiễm, phản ứng dị ứng mạn tính hoặc do điều trị không đúng cách. Chủ động thăm khám chuyên khoa nhãn khoa sớm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ, từ đó có phác đồ phục hồi an toàn và bảo vệ thị lực lâu dài.