Nguyên nhân gây nhức mỏi toàn thân kèm đau họng và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tình trạng nhức mỏi toàn thân kèm đau họng là biểu hiện rất thường gặp khi thời tiết thay đổi hoặc trong các đợt bùng phát dịch bệnh đường hô hấp. Cảm giác đau rát ở cổ họng kết hợp cùng những cơn ê ẩm khắp các cơ bắp khiến người bệnh luôn trong trạng thái uể oải, mệt mỏi và suy giảm năng suất sinh hoạt hàng ngày.
Hiện tượng này phần lớn bắt nguồn từ phản ứng bảo vệ của hệ thống miễn dịch trước sự xâm nhập của virus hoặc vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp. Việc hiểu rõ những nguyên nhân tiềm ẩn và áp dụng các biện pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm nhẹ triệu chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho cơ thể.
Nhức mỏi toàn thân kèm đau họng là gì?
Nhức mỏi toàn thân kèm đau họng là tổ hợp triệu chứng phản ánh tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm đang diễn ra tại đường hô hấp trên và lan tỏa phản ứng ra toàn cơ thể. Khi tác nhân gây bệnh tấn công niêm mạc họng, các tế bào bạch cầu sẽ nhanh chóng tập trung để tiêu diệt mầm bệnh, đồng thời giải phóng các chất trung gian hóa học vào tuần hoàn máu. Chính các hoạt chất sinh học này tác động lên hệ thần kinh và cơ xương, tạo nên cảm giác đau nhức ê ẩm, uể oải toàn thân đi kèm sốt nhẹ hoặc sốt cao. Mặc dù phần lớn các trường hợp là bệnh lý đường hô hấp cấp tính lành tính có thể tự thoái lui, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sao để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo bất thường.
Cảm cúm và các đợt nhiễm virus đường hô hấp
Cảm cúm mùa do các chủng virus cúm gây ra là một trong những thủ phạm hàng đầu khiến người bệnh bị đau rát họng kèm cảm giác ê ẩm, nhức mỏi toàn bộ cơ bắp. Khi virus cúm xâm nhập vào niêm mạc đường hô hấp trên, hệ thống miễn dịch sẽ giải phóng hàng loạt cytokine để chống lại mầm bệnh, vô tình gây ra phản ứng viêm toàn thân và làm cơ bắp đau nhức dữ dội. Người bệnh thường bị sốt vừa đến sốt cao đột ngột, ớn lạnh, đau đầu, mệt mỏi rũ rượi, nghẹt mũi và ho khan. Triệu chứng đau mỏi cơ trong bệnh cúm thường rõ rệt và kéo dài hơn so với cảm lạnh thông thường, đòi hỏi người bệnh phải nghỉ ngơi tuyệt đối để hồi phục thể trạng.
Viêm họng cấp và viêm amidan
Viêm họng cấp và viêm amidan do vi khuẩn, đặc biệt là liên cầu khuẩn nhóm A, cũng có thể gây ra đau rát họng dữ dội kèm theo mệt mỏi và đau nhức cơ thể. Khi vùng hầu họng hoặc tổ chức amidan bị viêm nhiễm nặng, hạch bạch huyết vùng cổ thường sưng to và đau, gây khó nuốt và đau buốt lan lên tai. Độc tố từ vi khuẩn cùng phản ứng sốt của cơ thể kích thích các thụ cảm thể thần kinh, dẫn đến cảm giác uể oải, nhức mỏi toàn thân. Khác với nhiễm virus thông thường, viêm họng do vi khuẩn thường xuất hiện mủ hoặc giả mạc trắng ở hốc amidan và cần có sự đánh giá cẩn trọng từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Bệnh tăng bạch cầu đơn nhân và các bệnh truyền nhiễm khác
Nhiễm virus Epstein-Barr gây bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng hoặc nhiễm virus SARS-CoV-2 cũng là nguyên nhân thường gặp gây đau họng kéo dài kèm đau mỏi toàn thân sâu sắc. Với bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, người bệnh thường có biểu hiện sốt, viêm họng nặng, sưng nhiều hạch ngoại biên và cảm giác kiệt sức kéo dài nhiều tuần. Trong khi đó, nhiễm SARS-CoV-2 có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng với đau rát họng, mất khứu giác, đau nhức cơ khớp và ho khan. Bên cạnh đó, các bệnh truyền nhiễm cấp tính khác như sốt xuất huyết trong những ngày đầu cũng có thể khởi phát bằng đau họng nhẹ kết hợp đau mỏi cơ xương khớp dữ dội.
Các biện pháp chăm sóc và cải thiện triệu chứng tại nhà
Khi xuất hiện triệu chứng nhức mỏi toàn thân kèm đau họng, việc chăm sóc hỗ trợ tại nhà đóng vai trò then chốt giúp giảm bớt khó chịu và tạo điều kiện cho cơ thể phục hồi. Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi trong không gian thoáng khí, tránh lao động nặng nhọc hoặc thức khuya. Bổ sung đủ nước lọc ấm, nước ép trái cây giàu vitamin C hoặc nước súp dinh dưỡng giúp làm dịu niêm mạc họng và đào thải độc tố tốt hơn. Súc họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch đường thở và sát khuẩn nhẹ nhàng. Nếu sốt hoặc đau nhức nhiều, người bệnh có thể tham khảo ý kiến nhân viên y tế để sử dụng các loại thuốc giảm đau hạ sốt thông thường phù hợp với thể trạng.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc chống viêm liều cao khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, nuốt nghẹn, sốt cao liên tục không hạ hoặc phát ban toàn thân, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Nhức mỏi toàn thân kèm đau họng phần lớn là phản ứng tự nhiên khi hệ miễn dịch chống lại các vi sinh vật gây bệnh đường hô hấp. Việc nhận diện đúng nguyên nhân và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục. Khi các biểu hiện kéo dài hoặc có dấu hiệu nặng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn điều trị chuẩn xác.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cần làm gì tại nhà khi vừa bị đau họng vừa mỏi cơ?
Người bệnh nên uống nhiều nước ấm, súc họng bằng nước muối sinh lý, dành thời gian nghỉ ngơi tại giường và duy trì chế độ ăn lỏng, dễ tiêu hóa để cơ thể có đủ năng lượng phục hồi nhanh chóng.
Bị đau họng kèm nhức mỏi người có cần uống kháng sinh không?
Không nên tự ý dùng thuốc kháng sinh vì phần lớn các trường hợp đau họng kèm đau mỏi người do virus gây ra. Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn và bắt buộc phải có chỉ định từ bác sĩ.
Tình trạng nhức mỏi toàn thân và đau họng thường kéo dài bao lâu?
Các triệu chứng do virus thông thường như cảm lạnh hay cảm cúm thường thuyên giảm rõ rệt sau khoảng 5 đến 7 ngày nếu người bệnh được nghỉ ngơi đầy đủ và chăm sóc đúng cách.
Đau họng kèm nhức mỏi cơ thể nên kiêng ăn uống những gì?
Người bệnh nên hạn chế ăn đồ cay nóng, thức ăn cứng hoặc nhiều dầu mỡ vì dễ gây kích ứng niêm mạc họng, đồng thời tránh xa rượu bia, thuốc lá và các loại nước đá lạnh.
Khi nào tình trạng đau họng và nhức mỏi toàn thân cần đi khám ngay?
Người bệnh nên đi khám khi bị sốt cao liên tục không hạ, khó thở, nuốt đau dữ dội, cứng cổ, ho ra máu hoặc các triệu chứng không thuyên giảm sau một tuần chăm sóc tại nhà.
