Nguy cơ bùng phát bệnh bạch hầu trên diện rộng và cách phòng ngừa

Nguy cơ bùng phát bệnh bạch hầu là gì?

Bệnh bạch hầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây ra. Vi khuẩn tiết ra ngoại độc tố mạnh có thể gây tổn thương giả mạc ở đường hô hấp và ảnh hưởng đến tim hay hệ thần kinh. Nhờ chương trình tiêm chủng mở rộng được triển khai rộng rãi, tỷ lệ bao phủ vacxin trong cộng đồng hiện ở mức tương đối cao. Các chuyên gia y tế nhận định khả năng bệnh bùng phát thành dịch lớn trên diện rộng hiện nay là rất thấp. Mặc dù vậy, rủi ro xuất hiện các ca bệnh rải rác hoặc ổ dịch nhỏ vẫn tồn tại ở những khu vực có tỷ lệ tiêm chủng chưa đạt yêu cầu. Do đó việc nắm bắt thông tin và chủ động thực hiện biện pháp phòng ngừa là vô cùng cần thiết.

Đánh giá nguy cơ bùng phát bệnh bạch hầu trên diện rộng

Các chuyên gia truyền nhiễm nhận định nguy cơ bệnh bạch hầu bùng phát thành dịch lớn trên phạm vi rộng là rất thấp. Lý do chính là tỷ lệ người dân được tiêm chủng vacxin có chứa thành phần ngừa bạch hầu trong nhiều năm qua đã tạo nên hàng rào miễn dịch cộng đồng tương đối vững chắc. Hệ thống giám sát y tế dự phòng cũng chủ động phát hiện sớm và khoanh vùng kịp thời các trường hợp nghi nhiễm.

Mặc dù vậy nguy cơ xuất hiện các ổ dịch nhỏ hoặc ca bệnh rải rác vẫn tồn tại. Các ca nhiễm thường tập trung ở những vùng sâu vùng xa nơi tiếp cận y tế còn hạn chế hoặc nhóm dân cư chưa tiêm đủ mũi vacxin. Ngoài ra miễn dịch từ vacxin bạch hầu có thể giảm dần theo thời gian nếu người trưởng thành không tiêm nhắc lại.

Các con đường lây nhiễm và đối tượng có nguy cơ mắc bệnh bạch hầu

Vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện phát tán các giọt bắn chứa vi khuẩn vào không khí. Người lành hít phải các giọt bắn này có thể bị nhiễm bệnh. Vi khuẩn cũng có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ vết thương da của người bệnh hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân bị nhiễm vi khuẩn.

Bất kỳ ai chưa tiêm vacxin bạch hầu hoặc tiêm chưa đủ liều đều có nguy cơ mắc bệnh. Trẻ em chưa đến tuổi tiêm chủng, trẻ bỏ lỡ các mũi tiêm cơ bản và người lớn tuổi có hệ miễn dịch suy giảm là những đối tượng dễ bị tấn công nhất. Môi trường sống chật hẹp thiếu vệ sinh cũng làm tăng rủi ro lây nhiễm.

Tiêm vacxin là giải pháp chủ động phòng ngừa bệnh bạch hầu

Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả và an toàn nhất để phòng ngừa bệnh bạch hầu cũng như ngăn chặn dịch bệnh lây lan trong cộng đồng. Trẻ em cần được tiêm đầy đủ các mũi vacxin phối hợp có thành phần bạch hầu theo đúng lịch trình khuyến cáo. Việc hoàn thành đủ các mũi tiêm cơ bản trong những năm đầu đời giúp cơ thể hình thành kháng thể bảo vệ vững chắc chống lại độc tố bạch hầu.

Đối với thanh thiếu niên và người trưởng thành, lượng kháng thể bảo vệ trong cơ thể có thể giảm dần theo thời gian. Do đó các bác sĩ khuyến cáo người lớn nên tiêm nhắc lại vacxin ngừa bạch hầu định kỳ mỗi mười năm một lần để duy trì miễn dịch bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Biện pháp kiểm soát và ngăn chặn lây nhiễm bạch hầu trong cộng đồng

Bên cạnh việc tiêm chủng vacxin, duy trì thói quen vệ sinh cá nhân và môi trường sống đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế sự lây lan của vi khuẩn bạch hầu. Mỗi người nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Môi trường sống và làm việc cần giữ thông thoáng, sạch sẽ và lau chùi các bề mặt tiếp xúc thường xuyên.

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt, đau họng hoặc xuất hiện màng giả màu trắng xám ở vòm họng, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để thăm khám. Việc cách ly người bệnh kịp thời và theo dõi y tế đối với những người tiếp xúc gần sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ lây lan diện rộng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y học phổ thông và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hay phác đồ điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Người đọc không tự ý mua thuốc hoặc tự điều trị tại nhà khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh bạch hầu. Khi có triệu chứng bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Mặc dù nguy cơ bùng phát bệnh bạch hầu trên diện rộng là thấp, sự chủ động phòng ngừa vẫn rất quan trọng. Việc thực hiện đầy đủ lịch tiêm chủng cho trẻ em, tiêm nhắc lại cho người lớn và giữ vệ sinh cá nhân là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.