Người từng bị cúm A rồi có bị lại không? Giải đáp

Cúm A có bị lại không?

Cúm A là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do các chủng virus cúm type A gây ra, phổ biến với các triệu chứng sốt cao, đau mỏi cơ, ho, đau họng và nghẹt mũi. Sau khi cơ thể vượt qua đợt nhiễm trùng, hệ miễn dịch sẽ ghi nhớ và tạo ra kháng thể bảo vệ. Tuy nhiên, tính chất bảo vệ này chỉ mang tính tạm thời và đặc hiệu với đúng chủng virus đã gây bệnh.

Virus cúm A liên tục thay đổi cấu trúc di truyền và kháng nguyên bề mặt, tạo ra các phân nhóm mới lưu hành theo từng thời điểm. Do đó, việc từng mắc bệnh không thể đem lại miễn dịch vĩnh viễn. Người bệnh vẫn có khả năng nhiễm lại chủng cúm A khác hoặc biến thể mới khi kháng thể cũ suy yếu, đòi hỏi sự chủ động theo dõi và chăm sóc sức khỏe định kỳ.

Sự suy giảm miễn dịch tự nhiên sau khi khỏi bệnh cúm A

Sau khi khỏi bệnh cúm A, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ tạo ra các kháng thể đặc hiệu nhằm nhận diện và tiêu diệt chủng virus vừa xâm nhập. Lượng kháng thể này mang lại sự bảo vệ khá vững chắc trong giai đoạn đầu, giúp cơ thể chống lại nguy cơ tái nhiễm với chính chủng virus đó.

Tuy nhiên, khả năng bảo vệ tự nhiên này không kéo dài vĩnh viễn mà có xu hướng suy giảm dần theo thời gian, thông thường sau vài tháng đến một năm. Khi nồng độ kháng thể trong huyết thanh hạ xuống mức thấp, hàng rào phòng thủ của cơ thể trước các tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp không còn đủ mạnh, tạo điều kiện cho virus cúm xâm nhập và gây bệnh trở lại.

Đặc tính biến đổi kháng nguyên liên tục của virus cúm A

Nguyên nhân cốt lõi khiến người từng mắc bệnh vẫn có nguy cơ tái nhiễm nằm ở đặc tính sinh học của virus cúm A. Nhóm virus này có khả năng biến đổi cấu trúc bề mặt rất nhanh thông qua hiện tượng trôi dạt kháng nguyên, chủ yếu liên quan đến hai loại glycoprotein là hemagglutinin và neuraminidase.

Những biến đổi nhỏ nhưng liên tục này tạo ra các phân type và biến thể mới khác biệt so với chủng ban đầu. Hệ miễn dịch dù từng tiếp xúc với cúm A trước đây nhưng không thể nhận diện kịp thời biến thể mới, dẫn đến tình trạng nhiễm trùng thứ phát. Thậm chí trong cùng một mùa dịch, người bệnh vừa khỏi phân type H1N1 vẫn có thể mắc tiếp phân type H3N2 nếu gặp nguồn lây trong cộng đồng.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ tái nhiễm cúm A ở từng người

Bên cạnh sự suy đổi của virus, khả năng tái nhiễm cúm A còn chịu ảnh hưởng lớn từ tình trạng sức khỏe tổng thể của từng cá nhân. Những nhóm đối tượng có hệ miễn dịch suy yếu, bao gồm trẻ nhỏ dưới năm tuổi, người cao tuổi trên sáu mươi lăm tuổi và phụ nữ mang thai, thường dễ mắc lại bệnh hơn với nguy cơ tiến triển nặng cao hơn.

Ngoài ra, những người mắc các bệnh mạn tính về đường hô hấp như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hoặc các bệnh nền như đái tháo đường, suy tim, suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ tái nhiễm cao. Khi nhiễm lại virus cúm A, nhóm này cần được theo dõi y tế chặt chẽ để phòng ngừa nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và biến chứng viêm phổi.

Biện pháp chủ động phòng ngừa tái nhiễm cúm A hiệu quả

Để bảo vệ bản thân trước nguy cơ tái nhiễm cúm A, biện pháp y tế dự phòng hữu hiệu nhất hiện nay là tiêm vắc xin cúm mùa nhắc lại đều đặn mỗi năm một lần. Tổ chức Y tế Thế giới liên tục giám sát và cập nhật thành phần vắc xin nhằm bao phủ đúng các chủng virus cúm lưu hành phổ biến nhất theo từng mùa dịch.

Song song với việc tiêm phòng, người dân cần duy trì các biện pháp vệ sinh phòng bệnh hô hấp hằng ngày. Thường xuyên rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng đông người, hạn chế tiếp xúc gần với người đang có biểu hiện sốt ho, giữ thông thoáng không gian sống và đảm bảo chế độ ăn uống đủ chất giúp tăng cường sức đề kháng bền vững cho cơ thể.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán và phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng virus hay thuốc kháng sinh để điều trị tại nhà khi nghi ngờ tái nhiễm cúm A. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, đau tức ngực liên tục, sốt cao kéo dài không hạ hoặc co giật, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Người từng mắc cúm A hoàn toàn có thể tái nhiễm do virus biến đổi kháng nguyên liên tục và miễn dịch tự nhiên giảm dần. Việc duy trì thói quen rửa tay, đeo khẩu trang nơi đông người và tiêm vắc xin cúm nhắc lại hằng năm là giải pháp chủ động giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cũng như biến chứng nguy hiểm.