Người bị viêm amidan mãn tính có nên cắt không

Viêm amidan mãn tính có nên cắt không?

Amidan là hai tổ chức bạch huyết nằm ở hai bên thành họng, có chức năng bắt giữ vi khuẩn, vi rút và tạo kháng thể bảo vệ đường hô hấp trên. Khi bị tấn công liên tục bởi tác nhân gây bệnh, amidan có thể trở thành ổ viêm nhiễm mãn tính, phì đại hoặc xơ hóa. Viêm amidan mãn tính thường biểu hiện qua các đợt đau họng tái hồi, sốt nhẹ, hơi thở có mùi hôi, vướng nghẹn khi nuốt hoặc ho kéo dài. Việc giữ lại hay cắt bỏ amidan là bài toán cân nhắc giữa vai trò miễn dịch tự nhiên và tác hại do ổ viêm mãn tính gây ra cho cơ thể. Để có quyết định chính xác, người bệnh cần được chẩn đoán hình ảnh và thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế có chuyên khoa Tai – Mũi – Họng.

Trường hợp chỉ định phẫu thuật cắt amidan theo y khoa

Phẫu thuật cắt amidan thường được bác sĩ cân nhắc khi bệnh tái phát với tần suất cao, cụ thể là từ 5 đến 7 đợt viêm cấp trong một năm hoặc kéo dài trên 2 năm liên tiếp. Tình trạng này khiến người bệnh phải điều trị bằng kháng sinh nhiều đợt, làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh tần suất tái phát, chỉ định cắt amidan còn áp dụng đối với các trường hợp xuất hiện biến chứng tại chỗ như áp xe quanh amidan, viêm tấy vùng họng. Ngoài ra, các biến chứng xa nghiêm trọng như viêm khớp cấp, viêm thận cầu cấp hoặc viêm cơ tim do liên cầu khuẩn cũng là căn cứ quan trọng. Khi khối amidan phì đại quá mức gây cản trở đường thở, dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc gây khó nuốt kéo dài, can thiệp ngoại khoa là cần thiết nhằm bảo vệ chức năng hô hấp cho người bệnh.

Trường hợp không nên hoặc cần hoãn cắt amidan

Dù viêm amidan mãn tính gây nhiều phiền toái, phẫu thuật không phải là lựa chọn dành cho tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ chống chỉ định cắt amidan ở những bệnh nhân có rối loạn đông máu, bệnh lý về máu nghiêm trọng hoặc đang mắc các bệnh lý mãn tính toàn thân chưa được kiểm soát ổn định như tiểu đường, huyết áp cao, suy tim.

Ngoài ra, phẫu thuật cần được tạm hoãn khi người bệnh đang trong đợt viêm amidan cấp tính, đang có nhiễm trùng toàn thân hoặc nhiễm vi rút cấp. Phụ nữ trong thời kỳ mang thai, đang cho con bú hoặc đang trong kỳ kinh nguyệt cũng không nên can thiệp ngoại khoa để tránh rủi ro mất máu và ảnh hưởng sức khỏe. Trẻ em quá nhỏ, thường dưới 5 tuổi, cũng hạn chế phẫu thuật ngoại trừ trường hợp phì đại nghiêm trọng gây cấp cứu đường thở, vì amidan vẫn đang đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ miễn dịch đầu đời.

Biến chứng tiềm ẩn và lưu ý phục hồi sau phẫu thuật

Cắt amidan là phẫu thuật phổ biến nhưng vẫn tiềm ẩn một số rủi ro y khoa. Chảy máu là biến chứng đáng lo ngại nhất, có thể xảy ra ngay trong 24 giờ đầu hoặc xuất hiện muộn hơn vào ngày thứ 5 đến ngày thứ 10 sau phẫu thuật khi lớp giả mạc bong tróc. Bên cạnh đó, người bệnh có thể gặp tình trạng đau họng nhiều, khó nuốt, sốt nhẹ hoặc nhiễm trùng vết mổ.

Để phục hồi an toàn, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ. Trong tuần đầu tiên, nên ưu tiên sử dụng thức ăn lỏng, nguội, mềm như cháo hoặc súp, tránh thực phẩm cứng, cay nóng hoặc có tính axit. Việc giữ vệ sinh khoang miệng nhẹ nhàng, nghỉ ngơi hợp lý và tái khám ngay khi có biểu hiện chảy máu tươi từ đường họng là điều bắt buộc để phòng ngừa rủi ro.

Phương pháp kiểm soát viêm amidan mãn tính không cần phẫu thuật

Đối với các trường hợp viêm amidan mãn tính nhẹ, không thuộc diện chỉ định phẫu thuật, bác sĩ thường định hướng điều trị bảo tồn kết hợp thay đổi lối sống. Người bệnh cần súc họng hằng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý để làm sạch khoang miệng, hạn chế sự tích tụ của vi khuẩn và mảng bám trong các hốc amidan.

Song song đó, việc giữ ấm vùng cổ họng khi thời tiết thay đổi, uống đủ nước và duy trì môi trường sống sạch sẽ đóng vai trò rất quan trọng. Bác sĩ có thể kê đơn các thuốc giảm đau, chống viêm hoặc kháng sinh thích hợp trong các đợt bùng phát cấp tính. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc dùng lại đơn thuốc cũ để tránh tình trạng kháng thuốc và làm cho diễn tiến bệnh trở nên phức tạp hơn.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin về chỉ định phẫu thuật cắt amidan chỉ mang tính chất tham khảo y học chung. Quyết định can thiệp ngoại khoa phải do bác sĩ chuyên khoa Tai – Mũi – Họng trực tiếp đánh giá dựa trên tình trạng lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng của từng cá nhân. Người bệnh tuyệt tự ý ngưng điều trị hoặc tìm kiếm các phương pháp truyền miệng thiếu căn cứ khoa học. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, nuốt đau vướng nghiêm trọng hoặc khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Viêm amidan mãn tính có nên cắt không là thắc mắc cần sự giải đáp cá thể hóa từ bác sĩ chuyên khoa. Phẫu thuật chỉ thực hiện khi bệnh tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng nguy hiểm. Người bệnh hãy chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để nhận sự tư vấn phù hợp và xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe Tai – Mũi – Họng an toàn.