Nên tiêm vắc xin Gardasil 4 hay Gardasil 9 để phòng ngừa HPV?

Nên tiêm Gardasil 4 hay 9 là gì?

Vắc xin HPV được thiết kế để kích thích hệ thống miễn dịch tạo ra kháng thể đặc hiệu chống lại Human Papillomavirus, nhóm virus lây truyền chủ yếu qua đường tình dục và tiếp xúc niêm mạc. Cả Gardasil 4 và Gardasil 9 đều do hãng dược phẩm Merck Sharp & Dohme sản xuất, sử dụng công nghệ hạt giống virus tái tổ hợp không chứa ADN virus sống, do đó hoàn toàn không có khả năng gây nhiễm bệnh cho người tiêm.

Sự khác nhau căn bản giữa hai loại vắc xin nằm ở số lượng chủng virus được bao phủ, nhóm đối tượng chỉ định và phạm vi bảo vệ bệnh lý. Trong khi Gardasil thế hệ đầu nhắm vào bốn chủng virus phổ biến thì thế hệ mới Gardasil 9 đã bổ sung thêm năm chủng nguy cơ cao khác. Cả hai vắc xin đều mang lại hiệu quả bảo vệ cao đối với các chủng có trong thành phần, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương tiền ung thư và mụn cóc đường sinh dục.

Số lượng chủng virus và phạm vi bảo vệ của Gardasil 4 và Gardasil 9

Gardasil 4 là vắc xin tứ giá, bảo vệ cơ thể trước 4 chủng HPV gồm type 6, 11, 16 và 18. Trong đó, type 16 và 18 là nguyên nhân gây ra khoảng 70% các ca ung thư cổ tử cung cùng nhiều tổn thương ác tính khác tại vùng sinh dục và hậu môn. Chủng 6 và 11 chịu trách nhiệm cho hơn 90% các trường hợp sùi mào gà hoặc u nhú sinh dục lành tính nhưng dai dẳng.

Gardasil 9 là vắc xin cửu giá thế hệ mới, mở rộng phạm vi bao phủ lên 9 chủng virus gồm 6, 11, 16, 18 và thêm 5 chủng nguy cơ cao khác là 31, 33, 45, 52, 58. Các chủng bổ sung này liên quan trực tiếp đến khoảng 20% trường hợp ung thư cổ tử cung còn lại. Nhờ đó, Gardasil 9 nâng mức độ ngăn ngừa ung thư cổ tử cung lên hơn 90%, đồng thời phòng ngừa hiệu quả nhiều bệnh lý ác tính khác như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật và hầu họng ở cả hai giới.

Đối tượng chỉ định và độ tuổi tiêm của từng loại vắc xin

Phạm vi chỉ định là điểm khác biệt quan trọng người tiêm cần nắm rõ khi lựa chọn vắc xin. Gardasil 4 thường được phê duyệt dành riêng cho trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 9 đến 26 tuổi. Mục tiêu chủ yếu của vắc xin tứ giá là ngăn chặn các tổn thương sinh dục và ung thư sinh dục nữ giới, hiện tại không phổ biến chỉ định cho nam giới tại nhiều cơ sở y tế ở nước ta.

Ngược lại, Gardasil 9 có chỉ định rộng rãi hơn rất nhiều khi áp dụng cho cả nữ giới và nam giới, với độ tuổi mở rộng từ 9 đến 45 tuổi. Việc mở rộng độ tuổi và đối tượng nam giới giúp bảo vệ cộng đồng tốt hơn, ngăn chặn chuỗi lây truyền chéo và phòng ngừa các tổn thương tiền ung thư dương vật, ung thư hậu môn và sùi mào gà ở phái nam. Người lớn trên 26 tuổi chưa từng tiêm hoặc chưa hoàn thành phác đồ HPV thường được khuyến nghị lựa chọn Gardasil 9 để đạt hiệu quả tối ưu.

Phác đồ tiêm chủng và khả năng chuyển đổi giữa hai loại

Cả hai loại vắc xin đều yêu cầu lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tùy thuộc vào độ tuổi bắt đầu tiêm. Người từ 9 đến 14 tuổi thường áp dụng phác đồ 2 mũi cách nhau từ 6 đến 12 tháng. Người từ 15 tuổi trở lên hoặc người có suy giảm miễn dịch cần tiêm đủ phác đồ 3 mũi theo các mốc thời gian tiêu chuẩn để tạo kháng thể tối ưu.

Một băn khoăn rất phổ biến là người đã tiêm Gardasil 4 có thể tiêm thêm Gardasil 9 hay không. Theo các chuyên gia y tế, người đã hoàn thành đủ phác đồ Gardasil 4 hoàn toàn có thể tiêm bổ sung Gardasil 9 nếu muốn mở rộng phạm vi bảo vệ trước 5 chủng virus bổ sung. Tuy nhiên, cần có khoảng cách tối thiểu giữa mũi Gardasil 4 cuối cùng và mũi Gardasil 9 đầu tiên theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu đang tiêm dở dang Gardasil 4, khuyến cáo tốt nhất là hoàn thành cùng một loại vắc xin trừ khi có chỉ định thay thế đặc biệt.

Nên lựa chọn tiêm Gardasil 4 hay Gardasil 9 trong thực tế

Việc quyết định tiêm Gardasil 4 hay Gardasil 9 nên dựa vào đối tượng cụ thể, tình trạng nguồn vắc xin và khả năng tài chính. Nếu bạn là nam giới hoặc nữ giới trên 26 tuổi đến 45 tuổi, Gardasil 9 là sự lựa chọn phù hợp và duy nhất theo chỉ định hiện hành. Gardasil 9 cũng là lựa chọn tối ưu cho những ai mong muốn có sự bảo vệ toàn diện nhất có thể trước nhiều chủng virus nguy cơ cao.

Đối với nữ giới từ 9 đến 26 tuổi, cả hai loại vắc xin đều mang lại giá trị bảo vệ rất cao. Nếu điều kiện kinh tế cho phép và cơ sở y tế có sẵn, Gardasil 9 luôn được ưu tiên nhờ phổ bao phủ rộng hơn. Tuy nhiên, nếu nguồn vắc xin Gardasil 9 khan hiếm hoặc chi phí là rào cản, việc tiêm Gardasil 4 vẫn là biện pháp phòng ngừa xuất sắc, giúp ngăn ngừa phần lớn các chủng gây ung thư và sùi mào gà. Điều cốt lõi là nên tiêm sớm khi có cơ hội thay vì trì hoãn quá lâu chỉ để chờ đợi một loại vắc xin nhất định.

Lưu ý an toàn

Tiêm vắc xin HPV là biện pháp dự phòng an toàn và hiệu quả, tuy nhiên vắc xin không có tác dụng điều trị các bệnh lý hoặc tổn thương do HPV đã tồn tại từ trước. Phụ nữ sau khi tiêm đủ các mũi vắc xin vẫn bắt buộc phải duy trì lịch khám phụ khoa định kỳ và xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung như Pap smear hoặc HPV DNA. Không tự ý ngắt quãng phác đồ tiêm chủng, không bỏ qua các khuyến cáo theo dõi phản ứng sau tiêm tại cơ sở y tế và luôn tham vấn bác sĩ chuyên khoa nếu có tiền sử dị ứng hoặc bệnh lý nền.

Tóm tắt

Cả Gardasil 4 và Gardasil 9 đều là những bước tiến quan trọng trong y học dự phòng giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài. Gardasil 9 vượt trội về phổ chủng bảo vệ và độ tuổi sử dụng, trong khi Gardasil 4 vẫn là giải pháp phòng ngừa hiệu quả và kinh tế cho nữ giới trẻ tuổi. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn loại vắc xin phù hợp nhất với thể trạng và độ tuổi.