Có nên nhỏ mắt trước khi ngủ không và các bước thực hiện đúng

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Nhỏ mắt trước khi ngủ là thói quen chăm sóc thị lực được nhiều người áp dụng nhằm làm dịu cảm giác mỏi mệt và khô rát sau một ngày dài tiếp xúc với khói bụi, màn hình máy tính hay ánh sáng xanh. Biện pháp này giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho bề mặt nhãn cầu, hỗ trợ phục hồi màng phim nước mắt và giảm thiểu nguy cơ tổn thương giác mạc trong suốt thời gian nghỉ ngơi ban đêm.

Tuy nhiên, việc nhỏ mắt chỉ mang lại hiệu quả bảo vệ toàn diện khi người dùng lựa chọn đúng sản phẩm phù hợp với tình trạng mắt và thực hiện đúng kỹ thuật vô khuẩn. Ngược lại, thao tác sai cách hoặc lạm dụng thuốc không rõ nguồn gốc có thể biến một thói quen tốt thành nguyên nhân gây nhiễm trùng và kích ứng mắt nghiêm trọng.

Nhỏ mắt trước khi ngủ là gì?

Bề mặt nhãn cầu được bao phủ bởi một màng phim nước mắt mỏng gồm ba lớp mỡ, nước và nhầy, đóng vai trò nuôi dưỡng giác mạc và duy trì tầm nhìn trong suốt. Khi ngủ, hoạt động chớp mắt dừng lại và lượng nước mắt tiết ra giảm đáng kể, khiến những người có cơ địa khô mắt hoặc làm việc trong môi trường điều hòa dễ gặp hiện tượng khô cay, đỏ rát khi thức dậy. Nhỏ mắt trước khi ngủ là phương pháp đưa các dung dịch bôi trơn hoặc thuốc đặc trị vào túi kết mạc nhằm hỗ trợ màng phim nước mắt, duy trì độ ẩm cần thiết và cung cấp môi trường thuận lợi cho tế bào biểu mô hồi phục. Để đạt được mục tiêu điều trị và bảo vệ, người bệnh cần nắm rõ cơ chế tác động của từng loại dung dịch, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh để không làm tổn hại cấu trúc nhạy cảm của đôi mắt.

Lợi ích của việc nhỏ mắt trước khi đi ngủ

Nhiều người thường băn khoăn về việc có nên nhỏ mắt trước khi ngủ hay không. Theo các bác sĩ chuyên khoa mắt, việc này hoàn toàn có lợi nếu bạn sử dụng đúng loại sản phẩm và thực hiện đúng chỉ định. Khi chợp mắt vào ban đêm, tuyến lệ giảm tiết nước mắt tự nhiên, khiến bề mặt nhãn cầu dễ bị khô rát, đặc biệt ở những người thường xuyên ngồi phòng điều hòa hoặc làm việc kéo dài với màn hình điện tử. Việc nhỏ một lượng dung dịch thích hợp trước khi lên giường giúp tạo lớp màng ẩm bảo vệ, ngăn ngừa tình trạng kích ứng giác mạc và hỗ trợ quá trình tái tạo biểu mô trong giấc ngủ. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ phát huy tối đa khi bạn chọn đúng dung dịch bôi trơn an toàn hoặc dùng thuốc điều trị theo đơn của bác sĩ nhãn khoa. Việc lạm dụng các chế phẩm chứa hoạt chất co mạch hay corticoid tự ý mua có thể gây phản tác dụng và tổn hại thị lực lâu dài.

Các loại dung dịch nhỏ mắt phù hợp trước khi ngủ

Không phải dung dịch nhỏ mắt nào cũng thích hợp để dùng vào ban đêm. Nhóm an toàn và phổ biến nhất là nước mắt nhân tạo dạng dung dịch hoặc dạng gel bôi trơn nhãn cầu, ưu tiên loại không chứa chất bảo quản để tránh gây tích tụ độc tính cho bề mặt giác mạc. Với những người mắc các bệnh lý chuyên khoa như tăng nhãn áp, viêm kết mạc hay sau phẫu thuật tật khúc xạ, việc nhỏ thuốc hạ nhãn áp hoặc kháng sinh trước khi đi ngủ phải tuân thủ nghiêm ngặt theo đơn thuốc của bác sĩ điều trị. Ngược lại, người dùng tuyệt đối không nên dùng các loại thuốc nhỏ mắt có tác dụng co mạch làm giảm đỏ mắt cấp tốc hoặc các chế phẩm chứa dexamethasone trước khi ngủ mà không có chỉ định y khoa. Những hoạt chất này chỉ làm co mạch tạm thời, dễ gây khô mắt trầm trọng hơn hoặc tăng nguy cơ đục thủy tinh thể khi dùng sai cách.

Quy trình các bước nhỏ mắt đúng cách vào ban đêm

Quy trình nhỏ mắt đúng chuẩn y khoa bao gồm các bước tuần tự nhằm hạn chế nhiễm khuẩn và giúp thuốc phát huy hiệu quả tối ưu. Đầu tiên, bạn cần rửa sạch tay bằng xà phòng và nước ấm, sau đó lau khô bằng khăn sạch. Tiếp theo, lắc nhẹ lọ thuốc nếu có hướng dẫn từ nhà sản xuất, mở nắp và đặt nắp ở bề mặt sạch. Người dùng ngồi ngửa đầu ra sau hoặc nằm thẳng trên giường, mắt nhìn lên trần nhà. Dùng ngón tay trỏ nhẹ nhàng kéo mi dưới xuống để tạo thành một túi cùng kết mạc nhỏ. Giữ lọ thuốc bằng tay còn lại, đặt đầu ống nhỏ giọt cách mắt khoảng hai centimet rồi bóp nhẹ để một giọt dung dịch rơi vào túi mi dưới, tuyệt đối không để đầu lọ chạm vào lông mi hay bờ mi. Cuối cùng, nhẹ nhàng nhắm mắt lại và dùng đầu ngón tay ấn nhẹ vào góc trong của mắt cạnh sống mũi khoảng một đến hai phút để ngăn thuốc chảy xuống họng.

Những sai lầm thường gặp khi dùng thuốc nhỏ mắt

Trong thực tế, rất nhiều người mắc phải những sai lầm khiến việc nhỏ mắt phản tác dụng, thậm chí dẫn đến viêm nhiễm nặng. Thói quen phổ biến nhất là để đầu lọ thuốc chạm trực tiếp vào giác mạc hoặc lông mi, vô tình biến đầu lọ thành nơi tích tụ vi khuẩn gây viêm kết mạc và viêm loét giác mạc. Sai lầm tiếp theo là nhỏ quá nhiều giọt cùng một lúc với suy nghĩ mắt sẽ nhận được nhiều dưỡng chất hơn, trong khi dung tích túi cùng kết mạc chỉ chứa được tối đa một giọt, lượng thuốc thừa sẽ tràn ra ngoài gây lãng phí hoặc chảy xuống họng gây vị đắng khó chịu. Bên cạnh đó, việc chớp mắt liên tục ngay sau khi nhỏ hoặc dùng chung lọ thuốc với các thành viên khác trong gia đình cũng là nguồn lây nhiễm chéo nguy hiểm. Việc không kiểm tra hạn sử dụng sau khi mở nắp cũng khiến dung dịch bị biến chất, đe dọa trực tiếp đến an toàn thị lực.

Lưu ý an toàn

Chỉ sử dụng thuốc nhỏ mắt theo đơn chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt đối với các hoạt chất kháng sinh, kháng viêm hoặc hạ nhãn áp. Ngưng sử dụng ngay và đến cơ sở y tế gần nhất nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức dữ dội, cộm xốn kéo dài, sợ ánh sáng hoặc suy giảm thị lực đột ngột. Không tự ý sử dụng chung lọ thuốc với người khác để tránh lây nhiễm chéo.

Tóm tắt

Việc nhỏ mắt trước khi ngủ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thị giác nếu lựa chọn đúng dung dịch và thực hiện thao tác chuẩn xác. Người dùng nên xây dựng thói quen rửa tay sạch, tránh chạm đầu lọ vào mắt và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn chuyên môn để đôi mắt luôn sáng khỏe, hạn chế tối đa nguy cơ kích ứng hoặc viêm nhiễm.