Nang buồng trứng trái có nguy hiểm không và những điều cần biết

Nang buồng trứng trái là gì?

Buồng trứng là cơ quan sinh sản quan trọng của nữ giới, nằm ở hai bên hố chậu với nhiệm vụ sản xuất noãn và tiết hormone sinh dục nữ gồm estrogen cùng progesterone. Nang buồng trứng trái là hiện tượng hình thành một hoặc nhiều túi chứa dịch lỏng, chất nhầy hoặc mô đặc nằm bên trong hoặc trên bề mặt của buồng trứng trái. Về mặt sinh lý, sự phát triển của nang có thể diễn ra bình thường trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt khi nang noãn lớn lên để giải phóng trứng. Về mặt phân loại, các chuyên gia y tế chia tổn thương này thành hai nhóm chính gồm nang cơ năng và nang thực thể. Nang cơ năng phát sinh do biến đổi tạm thời trong quá trình nang noãn hoàn thể phát triển, thường lành tính và tự tiêu biến. Ngược lại, nang thực thể phát triển từ những biến đổi bất thường của tế bào mô buồng trứng, có xu hướng tồn tại dai dẳng, kích thước tăng dần theo thời gian và có thể cần can thiệp y khoa để tránh ảnh hưởng đến các cơ quan xung quanh.

Các dạng nang buồng trứng trái thường gặp

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ sản phụ khoa thường phân biệt nang buồng trứng trái thành các nhóm tổn thương điển hình để đưa ra hướng theo dõi thích hợp. Nhóm nang cơ năng bao gồm nang bọc noãn và nang hoàng thể, hình thành khi nang trứng không vỡ để phóng noãn hoặc túi hoàng thể không teo đi sau rụng trứng. Những nang này thường chứa dịch trong suốt, kích thước dưới vài centimet và tự biến mất sau một vài chu kỳ kinh.

Đối với nhóm nang thực thể, các dạng phổ biến bao gồm u nang bì chứa các mô biệt hóa như mỡ, tóc hoặc răng; u nang thanh dịch chứa dịch lỏng; u nang nhầy chứa chất nhầy đặc quánh và u lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng. Nang thực thể không tự tiêu biến mà thường tồn tại lâu dài, một số trường hợp phát triển kích thước lớn làm thay đổi cấu trúc buồng trứng trái.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng có thể xảy ra

Nang buồng trứng trái có nguy hiểm hay không phụ thuộc chặt chẽ vào bản chất, kích thước nang và nguy cơ phát sinh biến chứng. Phần lớn nang nhỏ không gây đau đớn, không làm suy giảm chức năng buồng trứng và không tiến triển thành ác tính. Tuy nhiên, khi nang tăng kích thước hoặc có cuống dài, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ xoắn buồng trứng trái. Tình trạng xoắn làm tắc nghẽn mạch máu nuôi dưỡng, dẫn đến thiếu máu cục bộ, hoại tử mô buồng trứng và đòi hỏi phải phẫu thuật cấp cứu khẩn cấp.

Bên cạnh đó, nang kích thước lớn có thể bị vỡ do áp lực ổ bụng hoặc va chạm mạnh, gây xuất huyết trong xoang phúc mạc và viêm phúc mạc cấp tính. Một số khối u chèn ép bàng quang, trực tràng hoặc niệu quản gây tiểu khó, táo bón hoặc đau vùng chậu mạn tính. Tỷ lệ ác tính ở nang buồng trứng nhìn chung thấp ở phụ nữ trẻ nhưng có xu hướng tăng lên ở độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh.

Biểu hiện thường gặp khi có nang buồng trứng trái

Ở giai đoạn đầu hoặc khi nang còn nhỏ, hầu hết phụ nữ không có biểu hiện lâm sàng rõ rệt và chỉ phát hiện ngẫu nhiên qua siêu âm phụ khoa định kỳ. Khi nang phát triển lớn hơn hoặc gây rối loạn nội tiết, người bệnh có thể cảm nhận những cơn đau tức âm ỉ hoặc cảm giác nặng nề ở vùng hố chậu trái và vùng hạ vị. Cơn đau có thể gia tăng khi vận động mạnh, thay đổi tư thế đột ngột hoặc trong lúc quan hệ tình dục.

Một số biểu hiện đi kèm khác bao gồm chu kỳ kinh nguyệt không đều, rong kinh, đau bụng kinh dữ dội hơn bình thường hoặc chướng bụng khó tiêu. Trong tình huống xảy ra biến chứng xoắn nang hoặc vỡ nang buồng trứng, người bệnh sẽ xuất hiện cơn đau quặn bụng đột ngột, dữ dội ở bên hố chậu trái kèm theo buồn nôn, nôn mửa, vã mồ hôi hoặc choáng ngất.

Hướng theo dõi và can thiệp y khoa phù hợp

Quy trình xử trí nang buồng trứng trái được bác sĩ chuyên khoa cá thể hóa dựa trên độ tuổi, tình trạng hôn nhân, nguyện vọng sinh con và đặc điểm hình thái của nang trên hình ảnh siêu âm. Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có nang cơ năng đơn thuần dưới năm centimet, giải pháp phổ biến nhất là theo dõi định kỳ qua siêu âm sau mỗi chu kỳ kinh nguyệt để đánh giá khả năng nang tự tiêu.

Nếu nang buồng trứng trái là nang thực thể, kích thước lớn trên năm đến sáu centimet, có vách ngăn, chồi sùi hoặc gây triệu chứng chèn ép liên tục, phẫu thuật sẽ được cân nhắc. Phẫu thuật nội soi bóc tách khối u bảo tồn mô buồng trứng lành thường được ưu tiên để duy trì khả năng sinh sản cho phụ nữ trẻ. Ngược lại, ở phụ nữ sau mãn kinh có nang nghi ngờ ác tính, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng hoặc toàn bộ tử cung và phần phụ để đảm bảo an toàn tối đa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc điều hòa kinh nguyệt, thuốc nội tiết hoặc các bài thuốc thảo dược chưa qua kiểm chứng nhằm làm tiêu khối nang buồng trứng. Nếu xuất hiện các triệu chứng cấp tính như đau bụng hố chậu dữ dội, sốt cao, choáng váng hoặc nôn mửa, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất có chuyên khoa sản phụ khoa để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Nang buồng trứng trái đa phần là hiện tượng sinh lý lành tính và có thể tự thoái triển mà không cần can thiệp phức tạp. Tuy nhiên, việc chủ động siêu âm phụ khoa định kỳ và theo dõi sát sao sự tiến triển của khối u là biện pháp tốt nhất giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản, đồng thời phát hiện sớm các biến chứng bất thường để xử trí an toàn.