Năm dấu hiệu cảm lạnh thường gặp và cách chăm sóc đúng cách

Dấu hiệu cảm lạnh là gì?

Cảm lạnh là tình trạng viêm niêm mạc mũi họng do virus lây lan qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt dính mầm bệnh. Sau thời gian ủ bệnh từ một đến ba ngày, các triệu chứng sẽ xuất hiện tuần tự và thường rõ rệt nhất trong hai đến ba ngày đầu.

Bệnh có đặc điểm khởi phát từ từ, triệu chứng chủ yếu tập trung ở vùng tai mũi họng và ít khi gây nhiễm độc toàn thân nặng nề. Người trưởng thành khỏe mạnh có thể mắc cảm lạnh vài lần mỗi năm. Hiểu rõ tiến trình bệnh sẽ giúp người bệnh yên tâm chăm sóc cơ thể mà không lạm dụng thuốc bừa bãi.

Đau rát cổ họng và cảm giác vướng khi nuốt

Đau rát hoặc ngứa ngáy vùng cổ họng thường là biểu hiện đầu tiên của cảm lạnh. Khi virus xâm nhập vào niêm mạc hầu họng, phản ứng viêm tại chỗ khiến cổ họng khô khốc, khó chịu và hơi rát khi nuốt nước bọt hay thức ăn.

Cảm giác đau họng do cảm lạnh thường xuất hiện sớm nhưng có xu hướng thuyên giảm nhanh sau hai đến ba ngày. Để xoa dịu vùng họng, người bệnh nên uống nhiều nước ấm, súc họng bằng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% và giữ ấm cơ thể.

Nghẹt mũi, chảy nước mũi và hắt hơi liên tục

Khi cơn đau họng bắt đầu dịu, người bệnh sẽ xuất hiện triệu chứng nghẹt mũi, chảy nước mũi và hắt hơi liên tục. Niêm mạc mũi bị kích thích tiết nhiều dịch nhầy, ban đầu dịch thường lỏng trong suốt kèm theo cảm giác cay rát sống mũi.

Sau vài ngày, dịch mũi có thể đặc lại và chuyển sang màu trắng đục, hơi vàng hoặc xanh nhạt. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường khi bạch cầu đào thải xác virus, không phải dấu hiệu nhiễm khuẩn. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp đường thở thông thoáng rất tốt.

Ho khan và ho có đờm nhẹ

Ho là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm tống xuất dịch nhầy và chất kích ứng ra khỏi đường hô hấp trên. Trong những ngày đầu bị cảm lạnh, người bệnh thường gặp các cơn ho khan ngứa cổ, xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm hoặc khi gặp lạnh.

Vào giai đoạn lui bệnh, ho có thể kèm theo một ít đờm loãng. Triệu chứng ho có thể kéo dài dai dẳng thêm một đến hai tuần sau khi các biểu hiện khác đã hết. Uống đủ nước ấm và giữ ấm cổ ngực sẽ giúp làm dịu cơn ho hiệu quả.

Mệt mỏi toàn thân và đau nhức cơ bắp nhẹ

Khi hệ thống miễn dịch tập trung năng lượng để ngăn chặn sự nhân lên của virus, người bệnh sẽ cảm thấy uể oải, suy giảm tập trung và thiếu sức sống. Tình trạng mệt mỏi do cảm lạnh thường chỉ ở mức độ nhẹ, không gây kiệt sức như khi mắc cảm cúm.

Người bệnh cũng có thể thấy căng tức hoặc đau nhức nhẹ ở các khớp và cơ bắp quanh vai gáy do phản ứng viêm toàn thân. Dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý và ngủ đủ giấc là biện pháp quan trọng nhất giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi.

Sốt nhẹ hoặc cảm giác ớn lạnh từng cơn

Sốt không phải biểu hiện bắt buộc ở mọi ca cảm lạnh, đặc biệt là ở người trưởng thành. Nếu xuất hiện, thân nhiệt thường chỉ tăng nhẹ trong khoảng 37,5 đến 38,5 độ C trong một đến hai ngày đầu, kèm theo cảm giác gai rét từng cơn dù nhiệt độ phòng bình thường.

Trẻ nhỏ có thể sốt rõ hơn do trung tâm điều nhiệt chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, nếu sốt cao liên tục trên 38,5 độ C kèm rét run dữ dội, người bệnh cần cảnh giác vì đó có thể là dấu hiệu của cúm hoặc nhiễm khuẩn hô hấp khác.

Lưu ý an toàn

Cảm lạnh do virus gây ra nên thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc dùng chung đơn thuốc của người khác để phòng ngừa nguy cơ kháng thuốc. Tránh tự phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt, siro cảm có chứa cùng hoạt chất paracetamol vì dễ gây ngộ độc gan. Nếu các triệu chứng kéo dài quá 10 ngày không giảm, hoặc xuất hiện khó thở, đau ngực dữ dội, sốt cao liên tục, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Tóm tắt

Nắm rõ 5 dấu hiệu cảm lạnh thường gặp giúp người bệnh chủ động chăm sóc bản thân đúng cách thông qua nghỉ ngơi, uống đủ nước và vệ sinh mũi họng. Phần lớn các đợt cảm lạnh đều tự khỏi sau một đến hai tuần mà không cần can thiệp y tế phức tạp. Hãy lắng nghe cơ thể và chủ động thăm khám bác sĩ nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.