Mùa đông trẻ bị sốt có nên đắp chăn không và cách chăm sóc

Trẻ bị sốt có nên đắp chăn không là gì?

Sốt là phản ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể nhằm chống lại các tác nhân gây nhiễm khuẩn như virus hoặc vi khuẩn. Vào mùa đông, độ ẩm và nhiệt độ không khí giảm thấp tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh viêm mũi họng, viêm phế quản và cúm mùa bùng phát ở trẻ nhỏ. Khi bị sốt, nhiệt độ cơ thể của trẻ đo tại nách thường từ 37,5 độ C trở lên, đi kèm các biểu hiện mệt mỏi, quấy khóc, chán ăn. Mặc dù sốt là cơ chế bảo vệ hữu ích, nhưng khả năng tự điều hòa thân nhiệt ở trẻ em còn chưa hoàn thiện. Nếu cha mẹ chăm sóc sai phương pháp, đặc biệt là thói quen ủ ấm quá kín bằng chăn dày trong mùa lạnh, cơ thể trẻ sẽ bị giữ nhiệt nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ co giật do sốt cao, mất nước cấp tính và nhiều biến chứng nguy hiểm khác đối với hệ thần kinh.

Nguy cơ khi đắp chăn dày và ủ kín trẻ bị sốt trong thời tiết lạnh

Nhiều phụ huynh khi thấy trẻ kêu rét hoặc sờ thấy tay chân lạnh ngắt liền vội vã đắp thêm chăn bông dày, quấn nhiều lớp tã lót vì sợ con nhiễm lạnh thêm. Tuy nhiên, hành động này rất nguy hiểm đối với sức khỏe của trẻ nhỏ.

Khi bị trùm kín trong chăn dày, lượng nhiệt mà cơ thể trẻ sinh ra không thể phát tán ra môi trường xung quanh, dẫn đến tình trạng nhiệt độ tích tụ và tăng vọt mất kiểm soát. Điều này làm tăng nguy cơ bùng phát cơn co giật do sốt cao, gây tổn thương thần kinh hoặc suy kiệt thể trạng.

Ngoài ra, việc ủ chăn quá kín khiến trẻ toát nhiều mồ hôi. Lượng mồ hôi này nếu không được lau khô kịp thời sẽ ngấm ngược lại vào cơ thể, gây nhiễm lạnh phổi và làm nặng thêm các bệnh lý viêm đường hô hấp sẵn có. Không gian ngột ngạt dưới lớp chăn dày cũng gây khó thở và làm tăng nguy cơ ngạt thở ở trẻ sơ sinh.

Cơ chế sốt rét run và lạnh tay chân ở trẻ nhỏ phụ huynh cần hiểu rõ

Khi trẻ nhỏ bị sốt, trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi thiết lập một điểm nhiệt độ mới cao hơn bình thường. Trong giai đoạn thân nhiệt đang tăng lên nhanh, các mạch máu ở ngoại vi co lại để tập trung dồn máu vào các cơ quan nội tạng quan trọng.

Hiện tượng co mạch ngoại vi này khiến dòng máu đến các đầu ngón tay và ngón chân giảm đi rõ rệt, làm cho tứ chi của trẻ bị lạnh và trẻ xuất hiện phản xạ run rẩy. Bản chất của cơn run là hoạt động co cơ nhằm sinh nhiệt để đưa nhiệt độ cơ thể chạm đến điểm nhiệt mới.

Do đó, cảm giác lạnh run lúc này là phản ứng sinh lý bên trong chứ không phản ánh môi trường xung quanh quá lạnh. Nếu cha mẹ hiểu lầm con bị lạnh mà vội vã đắp chăn dày, nhiệt độ cơ thể sẽ tăng vọt nhanh chóng, khiến giai đoạn sốt trở nên nghiêm trọng và khó kiểm soát hơn rất nhiều.

Cách giữ ấm và tạo độ thông thoáng hợp lý cho trẻ khi sốt mùa đông

Thay vì dùng chăn dày quấn kín, nguyên tắc quan trọng nhất khi chăm sóc trẻ sốt vào mùa đông là duy trì thân nhiệt ổn định và tạo điều kiện thông thoáng để cơ thể giải phóng nhiệt lượng dư thừa một cách an toàn.

Về trang phục, cha mẹ nên cho trẻ mặc quần áo dài tay mỏng nhẹ, chất liệu cotton mềm mại, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt. Trang phục vừa vặn giúp bảo vệ cơ thể khỏi không khí lạnh mùa đông nhưng vẫn đảm bảo sự thông thoáng cho bề mặt da trao đổi nhiệt.

Về không gian phòng ngủ, cần giữ phòng luôn ấm áp, nhiệt độ duy trì ổn định trong khoảng 25 đến 27 độ C, tránh để gió lùa trực tiếp qua cửa sổ hay quạt thông gió. Khi trẻ nằm ngủ, nếu cảm thấy cần thiết, cha mẹ chỉ nên phủ một tấm vải mỏng hoặc khăn cotton xô ngang qua ngực và bụng, để hở hai tay và hai chân giúp nhiệt tỏa đều.

Chế độ bù nước dinh dưỡng và dùng thuốc hạ sốt an toàn cho trẻ

Bên cạnh việc giữ môi trường sống thích hợp, phụ huynh cần chủ động bổ sung nước và dinh dưỡng nhằm nâng cao sức đề kháng cho cơ thể trẻ. Sốt cao làm gia tăng tốc độ chuyển hóa và thất thoát nước qua hơi thở lẫn mồ hôi, dễ dẫn đến mất nước.

Cha mẹ nên cho trẻ uống nhiều nước ấm, dung dịch bù điện giải oresol theo đúng hướng dẫn, hoặc tăng cường sữa mẹ đối với trẻ sơ sinh. Bữa ăn hàng ngày cần được chế biến dưới dạng lỏng mềm như cháo loãng, súp ấm để trẻ dễ tiêu hóa và hấp thu mà không gây áp lực lên dạ dày.

Khi thân nhiệt trẻ vượt ngưỡng 38,5 độ C hoặc trẻ quấy khóc nhiều, cha mẹ có thể dùng thuốc hạ sốt như paracetamol đơn chất theo liều lượng phù hợp cân nặng dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý phối hợp các loại thuốc giảm đau hạ sốt khác nhau khi chưa có chỉ định y khoa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục y khoa thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng các loại thuốc hạ sốt chống chỉ định khi chưa được bác sĩ khám, không dùng cồn hoặc nước đá chườm hạ sốt, và không cố gắng ép trẻ toát mồ hôi bằng cách trùm kín chăn. Khi trẻ có biểu hiện bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Tóm lại, khi trẻ bị sốt vào mùa đông, phụ huynh tuyệt đối không nên đắp chăn dày hay ủ ấm quá mức vì dễ khiến thân nhiệt tăng vọt. Thay vào đó, việc giữ phòng ốc kín gió, mặc quần áo mềm thoáng vừa phải kết hợp theo dõi sát sao dấu hiệu toàn trạng sẽ giúp trẻ hạ sốt an toàn và hồi phục nhanh chóng.