Một số lưu ý quan trọng trước khi tiêm phòng cúm

Tiêm phòng cúm là gì?

Tiêm vắc xin phòng cúm mùa là biện pháp dự phòng chủ động giúp hệ miễn dịch nhận diện và tạo kháng thể chống lại các chủng virus cúm phổ biến. Cúm mùa không đơn thuần là cảm lạnh thông thường mà có thể gây ra nhiều biến chứng hô hấp nguy hiểm như viêm phế quản, viêm phổi hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính tiềm ẩn. Việc chủ động tiêm ngừa hằng năm được khuyến cáo rộng rãi cho cả trẻ em, người trưởng thành, người cao tuổi và nhóm có bệnh lý nền. Để quá trình chủng ngừa đạt hiệu quả tối ưu và giảm thiểu tối đa các phản ứng bất lợi sau tiêm, người tiêm cần có sự chuẩn bị chu đáo về thể trạng cũng như thông tin y tế cá nhân. Nắm rõ các lưu ý trước khi đi tiêm phòng giúp nhân viên y tế sàng lọc chính xác, chỉ định phù hợp và đảm bảo tính an toàn cao nhất cho người tiêm chủng.

Kiểm tra tình trạng sức khỏe và triệu chứng cấp tính

Trước ngày đi tiêm vắc xin cúm, người tiêm cần tự theo dõi sát tình trạng sức khỏe tổng quát của bản thân. Nếu đang bị sốt cao, nhiễm trùng cấp tính hoặc mắc các đợt bùng phát của bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp, bạn nên tạm hoãn buổi tiêm chủng cho đến khi hồi phục hoàn toàn. Tình trạng sốt hoặc mệt mỏi cấp tính có thể gây khó khăn trong việc phân biệt giữa triệu chứng bệnh sẵn có và phản ứng phụ thông thường sau tiêm.

Tuy nhiên, các biểu hiện nhiễm lạnh nhẹ, nghẹt mũi hoặc cảm vặt không kèm theo sốt thường không phải là chống chỉ định tuyệt đối của việc tiêm vắc xin cúm. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ trực tiếp đo thân nhiệt, nghe tim phổi và thăm khám lâm sàng để đưa ra quyết định liệu bạn có đủ điều kiện tiêm trong ngày hay cần dời lịch hẹn nhằm bảo đảm an toàn thể trạng cao nhất.

Khai báo tiền sử dị ứng và phản ứng sau tiêm trước đây

Thông tin về tiền sử dị ứng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quy trình khám sàng lọc trước tiêm. Người tiêm cần thông báo chi tiết cho nhân viên y tế nếu từng có tiền sử phản vệ hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng với mũi vắc xin cúm ở các lần tiêm trước, hay dị ứng với bất kỳ thành phần nào có trong vắc xin.

Nhiều loại vắc xin cúm hiện nay được nuôi cấy trên phôi trứng gà, do đó những người có tiền sử dị ứng trứng cần trao đổi cụ thể với bác sĩ. Hầu hết các trường hợp dị ứng trứng ở mức độ nhẹ như nổi mề đay đơn thuần vẫn có thể tiêm phòng cúm dưới sự giám sát y tế thích hợp. Ngoài ra, nếu bản thân từng mắc hội chứng Guillain-Barre trong vòng sáu tuần sau khi tiêm vắc xin cúm trước đó, bạn cũng phải khai báo rõ ràng để bác sĩ cân nhắc cẩn thận giữa lợi ích và nguy cơ.

Cung cấp đầy đủ thông tin bệnh nền và thuốc đang điều trị

Người có các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường, suy tim, bệnh thận mạn hoặc bệnh lý gan cần mang theo hồ sơ bệnh án gần nhất. Đây chính là nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng do virus cúm, do đó việc tiêm ngừa là rất cần thiết nhưng đòi hỏi khâu sàng lọc cẩn trọng.

Bạn cũng cần liệt kê tất cả các loại thuốc đang sử dụng, bao gồm thuốc ức chế miễn dịch, corticoid liều cao, thuốc chống đông máu hoặc các liệu pháp điều trị ung thư. Tình trạng suy giảm miễn dịch có thể làm giảm khả năng sinh kháng thể bảo vệ sau khi tiêm, trong khi việc dùng thuốc chống đông đòi hỏi kỹ thuật tiêm bắp cẩn trọng để tránh nguy cơ xuất huyết hay bầm tím tại vị trí tiêm.

Chuẩn bị thể trạng và tâm lý trước thời điểm tiêm chủng

Vào ngày đi tiêm vắc xin cúm, bạn không nên nhịn đói hoặc để cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức. Một bữa ăn nhẹ trước khi đến cơ sở y tế sẽ giúp duy trì đường huyết ổn định, ngăn ngừa cảm giác hoa mắt, chóng mặt hoặc hiện tượng ngất xỉu do phản xạ thần kinh căng thẳng khi nhìn thấy kim tiêm. Uống đủ nước lọc cũng hỗ trợ tuần hoàn máu và giữ cho cơ thể ở trạng thái tốt nhất.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn trang phục thoải mái, áo ngắn tay hoặc có phần tay áo rộng rãi sẽ giúp nhân viên y tế thao tác tiêm vào vùng cơ bắp cánh tay một cách thuận tiện, hạn chế cọ xát gây đau sau tiêm. Tránh sử dụng rượu bia, thuốc lá hoặc các chất kích thích trước buổi tiêm để hệ miễn dịch và huyết áp không bị ảnh hưởng tiêu cực.

Lưu ý an toàn

Thông tin về các lưu ý trước tiêm phòng cúm mang tính chất tham khảo kiến thức chung và không thay thế cho quy trình khám sàng lọc trực tiếp của bác sĩ tại điểm tiêm chủng. Người tiêm tuyệt đối không tự ý ngưng hay thay đổi liều lượng các loại thuốc điều trị bệnh mạn tính mà không có hướng dẫn từ bác sĩ điều trị. Luôn tuân thủ nguyên tắc ở lại cơ sở y tế tối thiểu ba mươi phút sau tiêm để theo dõi phản ứng phản vệ sớm, đồng thời tiếp tục quan sát các dấu hiệu sức khỏe tại nhà trong vài ngày tiếp theo.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin phòng cúm là biện pháp bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp an toàn và hiệu quả cho cả cộng đồng. Việc chủ động chuẩn bị thể trạng tốt, ăn uống đầy đủ và trung thực chia sẻ tiền sử bệnh án với nhân viên y tế giúp quy trình tiêm chủng diễn ra suôn sẻ, an toàn và phát huy tối đa khả năng phòng ngừa virus cúm.