Mí mắt bị sưng sau khi ngủ dậy: Nguyên nhân và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mí mắt bị sưng sau khi ngủ dậy là tình trạng nhiều người gặp phải, gây cảm giác nặng mi, vướng víu và ảnh hưởng đến vẻ ngoài khi bắt đầu ngày mới. Hiện tượng này có thể chỉ là sự ứ đọng dịch tạm thời do thói quen sinh hoạt nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo phản ứng dị ứng hoặc các bệnh lý viêm nhiễm tại mắt.
Việc nhận biết rõ nguyên nhân gây sưng mí mắt vào buổi sáng giúp bạn có cách chăm sóc mắt đúng đắn, phòng tránh các tổn thương giác mạc và biết khi nào cần tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Mí mắt bị sưng sau khi ngủ dậy là gì?
Mí mắt bị sưng sau khi ngủ dậy là biểu hiện vùng mô mềm của mi trên hoặc mi dưới bị tích tụ chất lỏng hoặc phản ứng phù nề viêm trong thời gian ngủ ban đêm. Tình trạng này có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên mắt với mức độ từ sưng húp nhẹ đến sưng to kèm đỏ tấy. Bản chất của vùng da quanh mắt là rất mỏng manh và nhạy cảm, do đó bất kỳ sự thay đổi nào về tuần hoàn mạch máu, cân bằng dịch hay kích ứng môi trường đều dễ dàng bộc lộ rõ rệt tại mí mắt khi thức giấc.
Nguyên nhân sinh lý gây sưng mí mắt sau khi ngủ dậy
Mí mắt có cấu trúc mô liên kết rất lỏng lẻo và lớp da bao bọc bên ngoài mỏng nhất trên cơ thể. Khi nằm ngủ suốt đêm, tuần hoàn máu và dẫn lưu bạch huyết chậm lại, dễ dẫn đến hiện tượng ứ đọng dịch tại mô kẽ mi mắt. Ngoài ra, thói quen ăn nhiều muối vào bữa tối, uống nhiều rượu bia hoặc thiếu ngủ cũng kích thích cơ thể tích giữ nước. Những trường hợp sưng mí do sinh lý thường biểu hiện đều ở cả hai bên mắt, không gây đau nhức, không đỏ mắt và có xu hướng giảm dần sau khi bạn thức dậy vận động vài giờ.
Các yếu tố dị ứng và viêm nhiễm vùng mắt thường gặp
Dị ứng là nguyên nhân phổ biến khiến mí mắt sưng húp, ngứa ngáy và chảy nước mắt khi vừa ngủ dậy. Tác nhân có thể là bụi mịn, mạt nhà trên gối, phấn hoa, lông thú cưng hoặc các thành phần trong mỹ phẩm dưỡng mắt, kem dưỡng ban đêm và dung dịch ngâm kính áp tròng. Bên cạnh đó, các bệnh lý viêm nhiễm như viêm bờ mi, chắp lẹo hoặc viêm kết mạc cũng khiến bờ mi sưng đỏ, cộm xốn và tiết nhiều rỉ mắt bết dính vào buổi sáng. Những trường hợp này thường kèm theo đau nhẹ hoặc cộm rát khó chịu ở một hoặc cả hai mắt.
Biện pháp chăm sóc và làm dịu mí mắt tại nhà
Khi nhận thấy mí mắt sưng nhẹ không kèm đau nhức dữ dội, bạn có thể áp dụng biện pháp chườm mát bằng khăn sạch hoặc túi gel lạnh trong khoảng 10 đến 15 phút để hỗ trợ co mạch và giảm phù nề. Nên rửa mặt nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý để loại bỏ bụi bẩn và dịch tiết bám quanh mi. Hãy uống đủ nước lọc trong ngày, hạn chế nêm nhiều gia vị mặn vào bữa ăn tối và nâng cao đầu nhẹ khi ngủ để dịch tuần hoàn lưu thông tốt hơn. Tuyệt đối không dụi mắt vì hành động này có thể làm tổn thương thêm các mao mạch nhỏ.
Thời điểm cần đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt
Mặc dù nhiều trường hợp sưng mí lành tính, người bệnh không nên chủ quan nếu triệu chứng đi kèm các dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay khi mí sưng to đột ngột ở một bên mắt, đau nhức sâu trong hốc mắt, sốt, suy giảm thị lực, nhìn mờ hoặc nhìn đôi. Tình trạng mí mắt sưng tấy kèm đỏ rực lan rộng ra vùng má cũng có thể là biểu hiện của viêm mô tế bào quanh ổ mắt, đòi hỏi phải được thăm khám lâm sàng và can thiệp y tế kịp thời để tránh biến chứng.
Lưu ý an toàn
Không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Tránh đắp các loại lá cây, túi trà nóng hoặc nguyên liệu truyền miệng không vô khuẩn lên mí mắt vì nguy cơ gây bội nhiễm và loét giác mạc. Khi có dấu hiệu nhìn mờ hoặc đau nhức dữ dội, cần đi khám y tế ngay lập tức.
Tóm tắt
Hiện tượng mí mắt bị sưng sau khi ngủ dậy phần lớn xuất phát từ thói quen sinh hoạt hoặc phản ứng viêm nhẹ và có thể tự cải thiện nếu chăm sóc đúng. Tuy nhiên, nếu mắt sưng đau kéo dài hoặc kèm theo giảm thị lực, bạn nên chủ động đi khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cách giảm sưng mí mắt nhanh vào buổi sáng là gì?
Chườm lạnh bằng khăn sạch bọc đá trong 10 đến 15 phút giúp co mạch máu, giảm ứ dịch mô kẽ và làm dịu vùng mí mắt sưng nhanh chóng.
Mí mắt đang sưng có nên tiếp tục đeo kính áp tròng không?
Bạn nên tạm ngừng đeo kính áp tròng khi mí mắt đang sưng viêm để tránh gây trầy xước giác mạc hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển sâu hơn.
Tư thế ngủ có khiến mí mắt bị sưng to vào buổi sáng không?
Ngủ úp mặt hoặc kê gối quá thấp khiến dịch tuần hoàn dễ ứ đọng tại mô lỏng lẻo quanh mắt suốt đêm, dẫn đến tình trạng sưng bọng mắt khi thức dậy.
Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh khi mí sưng không?
Không nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt vì có thể gây tăng nhãn áp và nhiễm trùng nặng hơn.
Chế độ ăn nhiều muối có liên quan đến sưng mí mắt không?
Ăn mặn vào bữa tối khiến cơ thể giữ nước qua đêm, lượng chất lỏng dư thừa dễ tích tụ ở vùng da mỏng quanh mi mắt tạo cảm giác mí sưng húp.
