Mấy tháng tiêm sởi cho trẻ là đúng lịch và?

Mấy tháng tiêm sởi cho trẻ là gì?

Bệnh sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, lây truyền rất nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm dưới năm tuổi, là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao và dễ gặp phải các biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy nặng, viêm loét giác mạc dẫn đến mù lòa hoặc viêm não cấp tính để lại di chứng thần kinh kéo dài.

Vắc xin phòng bệnh sởi là dạng vắc xin sống giảm độc lực, có tác dụng kích thích hệ thống miễn dịch của trẻ sản sinh kháng thể bảo vệ đặc hiệu tương tự như sau khi nhiễm vi rút tự nhiên nhưng an toàn hơn rất nhiều. Việc chủ động đưa trẻ đi tiêm phòng đúng độ tuổi khuyến cáo không chỉ tạo sự bảo vệ cá nhân cho chính đứa trẻ mà còn góp phần thiết lập miễn dịch cộng đồng, ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng.

Độ tuổi chuẩn tiêm mũi vắc xin sởi đầu tiên cho trẻ nhỏ

Theo khuyến cáo chuẩn của Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam, mũi vắc xin sởi đơn đầu tiên được chỉ định tiêm khi trẻ đủ tròn 9 tháng tuổi. Đây là giai đoạn lượng kháng thể tự nhiên mà trẻ nhận được từ mẹ trong thai kỳ bắt đầu suy giảm xuống mức thấp, khiến trẻ không còn khả năng tự chống đỡ trước sự tấn công của vi rút sởi. Việc tiêm chủng đúng mốc thời gian này sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch của trẻ sản sinh kháng thể chủ động kịp thời, giúp ngăn ngừa nguy cơ nhiễm bệnh và giảm thiểu nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng đường hô hấp và thần kinh.

Trong những trường hợp trẻ sinh non hoặc từng phải điều trị y khoa đặc biệt, phụ huynh nên trao đổi trực tiếp với nhân viên y tế để xác định thời điểm tiêm chủng thích hợp nhất dựa trên tình trạng phát triển và cân nặng thực tế của trẻ.

Lịch tiêm nhắc lại và các loại vắc xin phối hợp phòng bệnh sởi

Tiêm một mũi vắc xin sởi lúc 9 tháng tuổi có thể tạo miễn dịch cho khoảng 80 đến 85 phần trăm trẻ được tiêm, do đó trẻ bắt buộc phải được tiêm nhắc mũi thứ hai để nâng cao tỷ lệ bảo vệ lên trên 95 phần trăm. Mũi thứ hai trong chương trình tiêm chủng mở rộng là vắc xin phối hợp sởi và rubella, thường được thực hiện khi trẻ đủ 18 tháng tuổi.

Ngoài lịch tiêm chủng mở rộng, phụ huynh có thể lựa chọn các loại vắc xin phối hợp trong tiêm chủng dịch vụ như vắc xin phòng sởi, quai bị và rubella. Loại vắc xin này thường được khuyến cáo tiêm mũi đầu tiên khi trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và tiêm nhắc lại theo phác đồ hướng dẫn của từng nhà sản xuất cũng như chỉ định của bác sĩ tại điểm tiêm chủng.

Thời điểm tiêm phòng sởi trong mùa dịch và các trường hợp tạm hoãn

Lịch tiêm vắc xin sởi có thể được điều chỉnh linh hoạt trong một số hoàn cảnh dịch tễ cụ thể. Khi có dịch sởi bùng phát tại địa phương hoặc trẻ sống trong vùng nguy cơ lây nhiễm rất cao, ngành y tế có thể phát động chiến dịch tiêm phòng sởi sớm cho trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi. Mũi tiêm này được xem là mũi sởi chiến dịch nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm sớm, và trẻ vẫn cần tiêm tiếp mũi sởi chuẩn khi đủ 9 tháng tuổi.

Ngược lại, việc tiêm chủng sẽ cần tạm hoãn nếu trẻ đang bị sốt cao, mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính hoặc đang trong đợt tiến triển của bệnh mạn tính chưa ổn định. Sau khi sức khỏe của trẻ hồi phục hoàn toàn, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tiêm bù sớm.

Theo dõi phản ứng và chăm sóc trẻ an toàn sau khi tiêm phòng sởi

Sau khi tiêm vắc xin sởi, phụ huynh cần cho trẻ ở lại theo dõi tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để nhân viên y tế kịp thời xử trí nếu xảy ra các phản ứng quá mẫn sớm. Khi về nhà, gia đình tiếp tục theo dõi nhiệt độ, nhịp thở, tình trạng ăn bú và giấc ngủ của trẻ trong ít nhất 24 đến 48 giờ tiếp theo.

Các phản ứng thông thường sau tiêm bao gồm sốt nhẹ, vị trí tiêm sưng đỏ nhẹ hoặc trẻ quấy khóc nhẹ. Phụ huynh nên cho trẻ mặc đồ thoáng mát, uống nhiều nước hoặc tăng cường bú mẹ, chườm ấm vị trí tiêm nếu cần thiết. Tuyệt đối không tự ý đắp lá thuốc, chanh hay các chất lạ lên vết tiêm để tránh nguy cơ nhiễm trùng tại chỗ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức y học và hỗ trợ theo dõi lịch tiêm chủng định kỳ. Trước khi tiêm phòng, trẻ bắt buộc phải được bác sĩ khám sàng lọc toàn diện để đánh giá thể trạng, loại trừ các chống chỉ định y khoa. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng thuốc hạ sốt, thuốc chống dị ứng dự phòng trước tiêm khi chưa có hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ. Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục không hạ, co giật, khó thở, tím tái hoặc phát ban toàn thân li ti, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin sởi đúng mốc 9 tháng tuổi và hoàn thành đủ các mũi nhắc lại là biện pháp chủ động, an toàn và hiệu quả hàng đầu giúp bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ mắc bệnh cùng các biến chứng nguy hiểm. Phụ huynh nên theo dõi sổ tiêm chủng định kỳ và tham vấn bác sĩ để xây dựng phác đồ tiêm ngừa tối ưu cho con.