Mách bạn một số cách bấm huyệt trị ho viêm họng được sử dụng phổ biến hiện nay

Bấm huyệt trị ho viêm họng là gì?

Bấm huyệt là kỹ thuật sử dụng ngón tay hoặc bàn tay tác động một lực cơ học thích hợp lên các điểm phản xạ sinh học trên cơ thể, gọi là huyệt đạo. Trong y học cổ truyền, hệ thống huyệt đạo kết nối chặt chẽ với các đường kinh lạc và tạng phủ bên trong. Khi niêm mạc họng bị viêm nhiễm do virus, vi khuẩn hoặc kích ứng môi trường, đường thở thường rơi vào tình trạng tăng phản ứng, co thắt nhẹ và tích tụ chất tiết dịch nhầy.

Tác động đúng huyệt vị giúp kích thích các thụ cảm thể thần kinh, thúc đẩy tuần hoàn mao mạch tại chỗ và tăng cường dẫn truyền ức chế phản xạ ho tại trung khu thần kinh. Đây là phương pháp hỗ trợ bổ sung lành tính, dễ thực hiện, giúp người bệnh giảm bớt sự khó chịu ở vùng hầu họng trong quá trình điều trị y khoa thông thường mà không gây tác dụng phụ toàn thân.

Cơ chế hỗ trợ giảm ho và dịu họng của phương pháp bấm huyệt

Theo lý luận y học cổ truyền, ho và đau rát họng thường phát sinh khi tạng phế bị tà khí xâm nhập, dẫn đến phế khí mất chức năng tuyên giáng hoặc do nhiệt độc tích tụ tại vùng hầu họng. Bấm huyệt là hình thức dùng đầu ngón tay tác động một lực cơ học phù hợp lên các điểm kinh lạc đặc thù nhằm điều hòa kinh khí, thanh nhiệt, tán hàn và tuyên thông phế khí.

Dưới góc nhìn sinh lý học, việc kích thích các thụ cảm thể thần kinh tại vị trí huyệt vị giúp thúc đẩy tuần hoàn máu cục bộ, giải phóng sự co thắt các cơ hô hấp và làm giảm các kích thích quá mức ở niêm mạc họng. Nhờ đó, người bệnh có thể cảm nhận phản xạ ho thưa dần, cổ họng bớt khô rát và chất đờm nhầy tích tụ dễ được tống xuất ra ngoài hơn trong quá trình điều trị viêm họng.

Bấm huyệt Dũng tuyền giúp giáng hỏa và làm dịu cơn ho về đêm

Huyệt Dũng tuyền nằm ở chỗ lõm dưới lòng bàn chân, tại điểm nối một phần ba trước và hai phần ba sau của gan bàn chân. Đây là huyệt đầu tiên của kinh Thận, đóng vai trò quan trọng trong việc giáng hỏa, định thần và chỉ khái. Phương pháp tác động lên huyệt Dũng tuyền đặc biệt phù hợp với các cơn ho khan do hư hỏa hoặc ho về đêm gây mất ngủ.

Để thực hiện, người bệnh dùng ngón tay cái day ấn mạnh vừa phải vào huyệt Dũng tuyền khoảng một đến hai phút cho mỗi bên bàn chân. Có thể kết hợp thoa một chút dầu tràm hoặc xoa hai lòng bàn chân vào nhau cho ấm lên trước khi bấm huyệt. Việc giữ ấm và kích thích huyệt vị này giúp khí huyết lưu thông, làm dịu niêm mạc đường hô hấp và cải thiện giấc ngủ.

Tác động lên huyệt Phế du nhằm điều hòa chức năng hô hấp

Huyệt Phế du nằm ở vùng lưng trên, dưới gai đốt sống ngực thứ ba sang ngang khoảng một phẩy năm thốn. Đây là điểm tập trung kinh khí của tạng Phế ra ngoài cơ thể, có tác dụng điều hòa chức năng hô hấp, thanh nhiệt giải biểu và hỗ trợ cắt cơn ho dai dẳng.

Do vị trí nằm ở phía sau lưng, người bệnh nên nhờ người thân hỗ trợ day ấn. Người thực hiện đặt hai ngón tay cái lên hai bên huyệt Phế du, tiến hành day tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ với lực tăng dần đều trong khoảng hai phút. Tác động đều đặn lên huyệt Phế du giúp làm giãn lồng ngực, kích thích lưu thông khí huyết và hỗ trợ giảm bớt cảm giác tức nặng ngực do ho nhiều.

Giảm ngứa rát cổ họng và tiêu đờm qua huyệt Xích trạch

Huyệt Xích trạch nằm ở chỗ lõm trên nếp gấp khuỷu tay, ngay bờ ngoài gân cơ nhị đầu cánh tay. Huyệt vị này thuộc kinh Phế, có công năng thanh nhiệt sơ phế, giáng nghịch và làm dịu nhanh các cơn ho do viêm họng cấp tính, ho có đờm vàng hoặc cảm giác nóng rát đường thở.

Cách thức thực hiện khá đơn giản và người bệnh có thể tự làm tại chỗ. Hãy duỗi thẳng cánh tay vừa phải, dùng ngón tay cái của tay đối diện đặt chính xác vào chỗ lõm huyệt Xích trạch, sau đó bấm thẳng góc với lực vừa phải rồi day tròn từ một đến hai phút. Khi thấy cảm giác căng tức nhẹ lan nhẹ dọc cẳng tay thì đổi sang tay bên kia để đạt hiệu quả điều hòa tốt nhất.

Bấm huyệt Hợp cốc giúp sơ phong và giảm đau rát vùng họng

Huyệt Hợp cốc nằm ở khe giữa xương ngón tay cái và ngón trỏ trên mu bàn tay, nổi lên cao nhất khi khép hai ngón tay lại. Huyệt vị này thuộc kinh Đại trường, có tác dụng khu phong, thanh nhiệt, tuyên thông khí huyết và giảm đau nhức rất tốt cho vùng đầu mặt cổ họng.

Người bệnh dùng ngón tay cái bàn tay đối diện ấn sâu vào huyệt Hợp cốc hướng về phía xương bàn ngón hai, duy trì lực ấn từ một đến hai phút cho đến khi xuất hiện cảm giác tê tức rõ rệt. Động tác này hỗ trợ giảm sưng nề niêm mạc họng, hạ cảm giác đau rát khi nuốt và tăng cường khả năng tự phục hồi của niêm mạc hầu họng.

Lưu ý an toàn

Bấm huyệt chỉ đóng vai trò hỗ trợ giảm triệu chứng, không thay thế thuốc điều trị đặc hiệu trong các trường hợp viêm họng do nhiễm trùng. Tránh day ấn quá mạnh gây bầm tím hoặc tổn thương cơ dưới da. Tuyệt đối không bấm huyệt tại vùng da có vết thương hở, viêm loét hoặc mụn nhọt. Phụ nữ có thai cần thận trọng, tránh các huyệt nhạy cảm như Hợp cốc để không ảnh hưởng đến tử cung.

Tóm tắt

Bấm huyệt là biện pháp y học cổ truyền an toàn, tiện lợi để hỗ trợ làm dịu cơn ho và ngứa rát cổ họng do viêm họng. Phương pháp này mang tính chất trợ lực, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị nguyên nhân gốc rễ bằng y học hiện đại. Khi ho kéo dài hoặc kèm sốt cao, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.