Khô mắt đổ ghèn là dấu hiệu của bệnh gì và cách chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tình trạng khô mắt kèm theo đổ ghèn thường gây cảm giác cộm xốn, khó chịu và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày. Hiện tượng này xảy ra khi màng phim nước mắt mất cân bằng kết hợp với phản ứng viêm hoặc tăng tiết chất nhầy tại kết mạc và mi mắt.\n\nNhiều người có thói quen xem nhẹ vì nghĩ rằng mắt chỉ mỏi mệt tạm thời do làm việc trước màn hình thiết bị điện tử. Tuy nhiên, nếu mắt liên tục khô rát đi kèm với dịch tiết màu vàng, xanh hoặc trắng đục, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nhiễm trùng hoặc rối loạn tuyến lệ cần được thăm khám chuyên khoa.
Khô mắt đổ ghèn là gì?
Khô mắt là tình trạng giảm tiết nước mắt hoặc màng nước mắt bốc hơi quá nhanh, khiến nhãn cầu không được bôi trơn và bảo vệ đầy đủ. Trong khi đó, ghèn mắt là chất dịch tự nhiên gồm chất nhầy, dầu, tế bào biểu mô bong tróc và bụi bẩn đọng lại ở góc mắt.\n\nỞ trạng thái bình thường, mắt chỉ xuất hiện một lượng nhỏ ghèn khô sau khi thức dậy. Khi khô mắt đi cùng với lượng ghèn tiết ra nhiều bất thường trong ngày, đổi màu hoặc kèm nóng rát, đỏ mắt, điều đó chứng tỏ hàng rào bảo vệ mắt đang bị thương tổn. Đây là thời điểm vi khuẩn và các tác nhân có hại dễ dàng phát triển, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị lực nếu không được chăm sóc đúng cách.
Các bệnh lý nhãn khoa thường gặp gây khô mắt đổ ghèn
Tình trạng khô rát và tiết nhiều dịch nhầy ở mắt thường liên quan đến một số bệnh lý nhãn khoa phổ biến. Đầu tiên là viêm kết mạc, hay còn gọi là đau mắt đỏ, khởi phát do virus, vi khuẩn hoặc phản ứng dị ứng. Khi mắc bệnh, kết mạc sưng đỏ, ngứa ngáy và tiết nhiều ghèn dính khiến hai mi mắt dính chặt vào buổi sáng khi ngủ dậy.\n\nBên cạnh đó, hội chứng khô mắt mạn tính đi kèm rối loạn chức năng tuyến bờ mi Meibomius cũng là thủ phạm quen thuộc. Khi các tuyến nhờn ở rìa mi mắt bị tắc nghẽn, nước mắt bốc hơi rất nhanh làm mắt khô rát liên tục, cơ thể phản ứng bằng cách tăng tiết dịch nhầy dạng bọt hoặc sợi để bù đắp. Một số trường hợp khác có thể do viêm loét giác mạc, viêm tuyến lệ hoặc kích ứng kéo dài khi dùng kính áp tròng sai cách.
Cách phân biệt tính chất ghèn mắt để định hướng nguyên nhân
Màu sắc và độ quánh đặc của chất dịch tiết ra có thể cung cấp manh mối quan trọng về nguyên nhân gây khó chịu. Ghèn mắt có dạng sợi lỏng màu trắng trong hoặc hơi đục thường phản ánh hội chứng khô mắt, kích ứng khói bụi hoặc viêm kết mạc dị ứng.\n\nTrái lại, nếu mắt tiết ra lượng lớn ghèn đặc màu vàng hoặc xanh lá cây kèm cảm giác cộm buốt dữ dội, nguy cơ cao mắt đã bị nhiễm trùng do vi khuẩn tấn công. Dịch tiết dạng nước trong chảy liên tục kèm theo đỏ mắt rực và cảm giác ngứa thường gợi ý tổn thương do virus. Việc quan sát kỹ tính chất ghèn sẽ giúp cung cấp thông tin chuẩn xác cho bác sĩ khi thăm khám.
Hướng dẫn vệ sinh và chăm sóc mắt an toàn tại nhà
Vệ sinh mắt đúng cách hàng ngày giúp giảm nhanh cảm giác khó chịu và ngăn chặn mầm bệnh lây lan. Bạn nên chuẩn bị gạc y tế vô trùng hoặc bông sạch, thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% rồi lau nhẹ nhàng từ đầu mắt ra khóe mắt ngoài. Luôn sử dụng miếng gạc riêng biệt cho từng mắt và vứt bỏ ngay sau một lần dùng.\n\nNgười bệnh có thể sử dụng thêm nước mắt nhân tạo dạng tép không chứa chất bảo quản để cấp ẩm bề mặt nhãn cầu và rửa trôi tác nhân kích ứng. Đặc biệt, cần hạn chế tối đa thói quen đưa tay dụi mắt vì thao tác này dễ làm rách biểu mô giác mạc. Tạm thời ngừng sử dụng mỹ phẩm trang điểm mắt và không đeo kính áp tròng cho đến khi mắt ổn định.
Thời điểm người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt
Phần lớn các đợt cộm mắt nhẹ có thể cải thiện sau khi mắt được nghỉ ngơi và cấp ẩm, tuy nhiên người bệnh không nên chủ quan nếu có dấu hiệu nặng. Bạn cần nhanh chóng đến các bệnh viện hoặc phòng khám mắt khi thị lực bị suy giảm rõ rệt, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc cảm thấy sợ ánh sáng.\n\nNhững dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm đau nhức sâu bên trong mắt, sưng phù mi mắt nhiều ngày không thuyên giảm, xuất hiện mủ đặc liên tục hoặc mắt đỏ rực lan rộng. Thăm khám sớm bằng thiết bị chuyên dụng giúp bác sĩ phát hiện chính xác vị trí tổn thương và đưa ra hướng điều trị thích hợp, hạn chế di chứng cho thị lực.
Lưu ý an toàn
Nội dung trong bài viết được cung cấp nhằm mục đích phổ biến kiến thức sức khỏe tổng quan và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hay phác đồ điều trị y tế của bác sĩ nhãn khoa. Người bệnh không được tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định cụ thể, vì lạm dụng có thể gây tăng nhãn áp hoặc loét giác mạc. Tuyệt đối không dùng các mẹo dân gian chưa kiểm chứng như đắp lá cây hay xông nước lá trực tiếp vào mắt đang bị viêm.
Tóm tắt
Hiện tượng khô mắt đổ ghèn là lời cảnh báo bề mặt nhãn cầu đang gặp kích ứng hoặc tổn thương viêm nhiễm. Việc chủ động vệ sinh mắt đúng cách hàng ngày, dùng dung dịch nhỏ mắt an toàn và kịp thời đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt khi có biểu hiện lạ sẽ giúp bảo vệ toàn diện thị lực của bạn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Khô mắt đổ ghèn có thể tự khỏi mà không cần can thiệp y khoa không?
Hiện tượng này chỉ có thể tự khỏi nếu bắt nguồn từ mỏi mắt cơ học hoặc khói bụi nhẹ. Nếu do vi khuẩn, virus hoặc tắc tuyến nhờn, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám để xử trí đúng cách.
Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh về dùng khi thấy đổ ghèn không?
Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh nhỏ mắt. Việc dùng sai loại thuốc có thể gây lờn thuốc, che lấp triệu chứng bệnh thật sự và dẫn đến nhiều biến chứng có hại cho giác mạc.
Nước mắt nhân tạo có chữa dứt điểm tình trạng khô mắt đổ ghèn không?
Nước mắt nhân tạo giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm dịu cảm giác cộm xót và hỗ trợ rửa trôi bớt dịch tiết. Tuy nhiên dung dịch này không thể thay thế các thuốc đặc trị nguyên nhân gây viêm nhiễm.
Bị khô mắt và đổ ghèn có lây sang những người xung quanh không?
Nếu nguyên nhân xuất phát từ viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn, bệnh rất dễ lây lan qua giọt bắn hoặc dùng chung vật dụng. Trường hợp do rối loạn màng phim nước mắt đơn thuần thì không lây.
Khi mắt đang bị khô rát và ra ghèn có được tiếp tục đeo kính áp tròng không?
Người bệnh cần dừng đeo kính áp tròng ngay khi mắt có dấu hiệu bất thường. Kính tiếp xúc trực tiếp có thể giữ lại mầm bệnh, gây cọ xát và làm tăng nguy cơ tổn thương loét giác mạc nghiêm trọng.
