Khô mắt bao lâu khỏi và cách tự chăm sóc mắt tại nhà

Khô mắt bao lâu khỏi là gì?

Khô mắt xảy ra khi có sự mất cân bằng trong việc sản xuất nước mắt hoặc do nước mắt bốc hơi quá nhanh khỏi bề mặt giác mạc và kết mạc. Màng phim nước mắt bình thường bao gồm ba lớp thiết yếu: lớp mỡ bên ngoài ngăn bốc hơi, lớp nước ở giữa cung cấp độ ẩm và dưỡng chất, cùng lớp nhầy bên trong giúp nước mắt bám đều trên bề mặt nhãn cầu. Khi bất kỳ lớp nào trong cấu trúc này bị xáo trộn, mắt sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái thiếu ẩm, dẫn đến viêm nhẹ bề mặt và kích thích các đầu dây thần kinh cảm giác. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà nếu kéo dài không được chăm sóc đúng cách, khô mắt có thể dẫn đến trầy xước giác mạc hoặc làm tăng nguy cơ viêm nhiễm nhãn khoa.

Thời gian hồi phục tình trạng khô mắt phụ thuộc vào những yếu tố nào

Thời gian hồi phục của tình trạng khô mắt không giống nhau ở tất cả mọi người mà phụ thuộc chặt chẽ vào nguyên nhân khởi phát và mức độ tổn hại của bề mặt nhãn cầu. Đối với các trường hợp khô mắt thoáng qua do căng thẳng thị giác khi dùng máy vi tính, thiếu ngủ hoặc ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp, mắt có thể dịu đi sau vài ngày đến khoảng một tuần khi người bệnh nghỉ ngơi hợp lý.

Ngược lại, nếu khô mắt bắt nguồn từ rối loạn chức năng tuyến meibomian, viêm bờ mi mạn tính, thay đổi nội tiết tố hoặc các bệnh tự miễn như hội chứng Sjogren, quá trình hồi phục thường kéo dài hơn và có xu hướng tiến triển thành mạn tính. Ở nhóm đối tượng này, việc kiểm soát triệu chứng đòi hỏi sự kiên trì trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng phối hợp giữa chăm sóc tại chỗ và điều trị chuyên sâu. Ngoài ra, việc phát hiện chậm trễ hoặc tự ý dùng các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch, corticoid không đúng chỉ định cũng có thể khiến thời gian hồi phục kéo dài dai dẳng.

Biện pháp điều chỉnh thói quen thị giác và môi trường làm việc

Thực hiện quy tắc 20-20-20 là phương pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả nhằm giảm áp lực điều tiết cho mắt khi phải làm việc liên tục với màn hình điện tử. Cứ sau hai mươi phút nhìn vào màn hình máy tính hoặc điện thoại, bạn nên tạm dừng và phóng tầm mắt nhìn ra một vật thể ở khoảng cách xa khoảng sáu mét trong vòng ít nhất hai mươi giây.

Bên cạnh đó, việc chủ động chớp mắt đầy đủ và đúng cách rất cần thiết vì khi tập trung cao độ, tần số chớp mắt tự nhiên thường giảm xuống một nửa, khiến bề mặt giác mạc nhanh khô. Bạn cũng nên điều chỉnh khoảng cách màn hình thấp hơn tầm mắt khoảng mười đến mười lăm độ để mí mắt che phủ nhãn cầu nhiều hơn, hạn chế tối đa diện tích bốc hơi của nước mắt. Việc duy trì độ ẩm không khí trong phòng làm việc bằng máy tạo ẩm và tránh để luồng gió máy điều hòa thổi trực tiếp vào mặt cũng giúp mắt giữ được độ ẩm tự nhiên suốt cả ngày.

Cách chườm ấm và vệ sinh bờ mi đúng cách tại nhà

Chườm ấm vùng mắt mỗi ngày một đến hai lần là phương pháp tự chăm sóc tại nhà được các bác sĩ nhãn khoa khuyến khích cho người bị khô mắt do bay hơi nước mắt. Nhiệt độ ấm vừa phải giúp làm tan các chất nhờn bị đông đặc bên trong tuyến meibomian ở mi mắt, từ đó tái lập lớp lipid ngăn nước mắt bốc hơi. Bạn có thể dùng khăn sạch nhúng nước ấm hoặc túi chườm chuyên dụng đắp lên mi mắt nhắm kín trong khoảng năm đến mười phút.

Sau khi chườm ấm, việc vệ sinh sạch sẽ bờ mi bằng gạc mềm hoặc dung dịch làm sạch mi mắt chuyên dụng sẽ giúp loại bỏ vảy gàu, bụi bẩn và vi khuẩn tích tụ quanh chân lông mi. Người có cơ địa khô mắt nên hạn chế trang điểm sát đường viền trong của mí mắt và luôn tẩy trang kỹ lưỡng trước khi đi ngủ. Đối với những người thường xuyên dùng kính áp tròng, việc vệ sinh hộp ngâm kính cẩn thận và tạm ngưng đeo kính trong giai đoạn mắt đang kích ứng là điều hết sức cần thiết để bảo vệ giác mạc.

Sử dụng nước mắt nhân tạo và chế độ dinh dưỡng hỗ trợ màng phim nước mắt

Bổ sung nước mắt nhân tạo dạng dung dịch hoặc dạng gel giúp làm dịu nhanh chóng cảm giác khô rát, xót mắt và cộm như có dị vật. Khi lựa chọn sản phẩm nhỏ mắt không kê đơn, người dùng nên ưu tiên các chế phẩm không chứa chất bảo quản nếu có nhu cầu tra nhỏ nhiều lần trong ngày, nhằm tránh nguy cơ gây độc tế bào biểu mô bề mặt nhãn cầu. Việc nhỏ mắt cần thực hiện đúng kỹ thuật, tránh để đầu lọ chạm vào lông mi hoặc kết mạc mắt nhằm ngăn ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Bên cạnh giải pháp nhỏ ngoài, chế độ ăn uống giàu axit béo omega-3 từ các loại cá béo như cá hồi, cá thu hoặc hạt lanh, hạt chia cũng đã được chứng minh có tác dụng kháng viêm và nâng cao chất lượng dịch tiết tuyến nhờn ở mi mắt. Uống đủ từ một phẩy năm đến hai lít nước mỗi ngày giúp duy trì thể tích tuần hoàn và độ ẩm cho toàn bộ cơ thể, bao gồm cả màng phim nước mắt. Ngược lại, người bệnh nên hạn chế hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói bụi độc hại vì chúng làm tăng tốc độ phân rã của màng nước mắt.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp tự chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ cho những trường hợp khô mắt mức độ nhẹ đến trung bình hoặc do lối sống gây ra. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc thuốc kháng sinh kéo dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc lạm dụng có thể dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như đau nhức mắt dữ dội, mắt đỏ nhiều, nhìn mờ không cải thiện hoặc chảy mủ dịch, cần đến ngay bệnh viện mắt để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Khô mắt có thể cải thiện nhanh chóng nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách bằng các biện pháp chăm sóc hằng ngày. Việc duy trì thói quen làm việc khoa học kết hợp chườm ấm và vệ sinh bờ mi đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ màng phim nước mắt. Khi các biện pháp tại nhà không mang lại hiệu quả, người bệnh nên chủ động đến cơ sở nhãn khoa để được thăm khám chi tiết.