Đeo mắt kính bị xước có sao không và cách hạn chế tròng kính trầy xước
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người có thói quen tiếp tục sử dụng kính mắt dù bề mặt tròng đã xuất hiện nhiều vết trầy xước nhỏ. Thói quen này tưởng chừng vô hại nhưng thực tế lại gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng nhìn rõ và sức khỏe thị giác tổng thể.
Việc đeo mắt kính bị xước khiến ánh sáng đi qua thấu kính bị tán xạ, buộc mắt phải điều tiết liên tục để bù trừ cho độ mờ nhòe quang học. Về lâu dài, người đeo dễ gặp tình trạng mỏi mắt, chảy nước mắt, nhức đầu và suy giảm chất lượng cuộc sống hàng ngày.
Đeo mắt kính bị xước là gì?
Mắt kính là công cụ hỗ trợ quang học thiết yếu giúp điều chỉnh các tật khúc xạ như cận thị, loạn thị, viễn thị và bảo vệ nhãn cầu trước bụi bẩn, tia cực tím từ môi trường bên ngoài. Cấu tạo của một tròng kính chất lượng thường bao gồm lõi phôi kính và hệ thống nhiều lớp phủ chức năng như lớp chống trầy, lớp chống phản quang, lớp hạn chế bám nước và lớp lọc ánh sáng xanh. Khi bề mặt kính bị cọ xát với các vật thể cứng hoặc tiếp xúc với hóa chất không phù hợp, các lớp phủ bảo vệ này sẽ bị phá vỡ, tạo ra những vết rãnh xước nông sâu khác nhau. Những hư tổn vật lý này không chỉ làm mất tính thẩm mỹ của chiếc kính mà còn làm thay đổi đặc tính truyền dẫn quang học bình thường của thấu kính, khiến ánh sáng truyền tới giác mạc bị biến dạng và không còn hội tụ chính xác trên hoàng điểm võng mạc.
Tác hại đối với thị lực khi sử dụng mắt kính bị trầy xước
Khi tròng kính xuất hiện các vết trầy xước, đặc biệt là ở khu vực tâm thị kính, đường truyền của ánh sáng qua thấu kính vào giác mạc sẽ bị khúc xạ lệch hướng hoặc tán xạ bất thường. Hiện tượng tán xạ này làm cho hình ảnh thu nhận trên võng mạc bị mờ nhòe, giảm độ sắc nét và độ tương phản quang học. Để thích nghi, hệ thống cơ điều tiết thể mi của nhãn cầu phải căng thẳng liên tục nhằm cố gắng lấy nét hình ảnh, từ đó nhanh chóng dẫn đến hội chứng mỏi mắt thị giác, cộm rát mắt và nhức vùng thái dương. Ngoài ra, khi di chuyển dưới ánh nắng gắt hoặc điều khiển phương tiện giao thông ban đêm, những vết xước trên kính sẽ gây ra hiện tượng lóa sáng nghiêm trọng từ đèn pha xe đối diện, cản trở đáng kể tầm quan sát và tiềm ẩn rủi ro tai nạn giao thông.
Nguyên nhân phổ biến khiến tròng kính dễ bị trầy xước
Tròng kính mắt hiện đại thường được chế tạo từ vật liệu nhựa quang học hữu cơ như CR-39, polycarbonate hoặc tròng chiết suất cao. Dù có ưu điểm nhẹ và chống va đập tốt, bề mặt các vật liệu này lại tương đối mềm và dễ tổn thương nếu không được bảo vệ cẩn thận. Thói quen dùng vạt áo, khăn giấy cứng hoặc khăn ướt có cồn để lau kính là nguyên nhân hàng đầu tạo ra các vết xước chân chim chằng chịt. Thêm vào đó, việc đặt úp mặt tròng kính xuống các bề mặt gồ ghề như mặt bàn, để kính chung với chìa khóa, cắt móng tay trong túi xách hoặc để kính trong cốp xe máy chịu nhiệt độ cao cũng khiến lớp phủ bảo vệ bị rạn nứt, tróc màng và trầy xước nhanh chóng.
Biện pháp chăm sóc và bảo quản tròng kính đúng cách
Để kéo dài tuổi thọ của thấu kính khúc xạ, người dùng cần tuân thủ quy trình làm sạch khoa học. Trước khi lau, hãy xả nhẹ tròng kính dưới vòi nước mát nhằm loại bỏ các hạt bụi mịn có thể gây ma sát trầy xước. Sử dụng dung dịch xịt kính chuyên dụng hoặc một giọt nước rửa chén pha loãng để làm sạch dầu nhờn từ da mặt, sau đó dùng khăn vải sợi nhỏ microfiber mềm mịn để thấm khô. Tuyệt đối không rửa kính bằng nước nóng vì nhiệt độ cao có thể làm biến dạng tròng và hủy hoại các lớp váng phủ chức năng. Khi không sử dụng, hãy luôn đặt kính vào hộp đựng lót đệm nhung có nắp đậy kín nhằm tránh va đập ngoại lực.
Thời điểm thích hợp để thay tròng kính mắt mới
Nhiều người có tâm lý tiết kiệm nên vẫn cố gắng sử dụng kính dù tròng đã bị xước nhiều, điều này có thể gây mệt mỏi thị giác mạn tính. Khi các vết trầy xước tập trung dày đặc ở vùng trung tâm quang học làm cản trở thị trường nhìn, hoặc lớp phủ chống lóa, chống tia cực tím bị bong tróc từng mảng lớn, việc thay thế tròng kính là điều bắt buộc. Ngoài ra, người có tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị nên khám mắt định kỳ từ sáu đến mười hai tháng một lần tại các bệnh viện mắt hoặc phòng khám khúc xạ chuyên khoa. Bác sĩ nhãn khoa và chuyên viên khúc xạ sẽ đo lại thị lực, kiểm tra tình trạng đáy mắt và chỉ định tròng kính có độ khúc xạ cùng lớp phủ quang học tối ưu.
Lưu ý an toàn
Các thông tin chia sẻ trên mang tính chất giáo dục sức khỏe và hướng dẫn chăm sóc kính mắt thông thường. Người dùng không nên tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng để đánh bóng hoặc mài mòn vết xước tại nhà, vì có thể làm biến dạng công suất khúc xạ của tròng kính. Nếu xuất hiện các triệu chứng mắt nhìn mờ đột ngột, đau nhức hốc mắt hoặc đỏ mắt kéo dài, bạn cần nhanh chóng đến khám trực tiếp tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt.
Tóm tắt
Kính mắt đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều chỉnh tật khúc xạ và bảo vệ đôi mắt hàng ngày. Khi tròng kính xuất hiện các vết xước làm giảm tầm nhìn, việc thăm khám tại chuyên khoa mắt và thay tròng kính mới là giải pháp cần thiết. Giữ gìn kính cẩn thận giúp duy trì đôi mắt luôn sáng khỏe và thoải mái khi làm việc.
Nguồn tham khảo
- 130148 Habitual visual acuity and refractive error in children and young people in the wandsworth children’s eye study: 130148 Habitual visual acuity and refractive error in children and young people in the wandsworth children’s eye study
- Contact Lens and Anterior Eye: Refractive error impact on visual acuity of presbyopic patients with EDOF contact lenses
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng kem đánh răng để làm mờ vết xước trên mắt kính không?
Không nên tự xóa xước bằng kem đánh răng hoặc cồn vì các hóa chất này có thể phá hủy lớp phủ chống phản quang, chống tia cực tím trên bề mặt tròng kính, khiến tình trạng nhìn mờ trở nên trầm trọng hơn.
Đeo kính xước có làm độ cận thị tăng nhanh hơn không?
Vết trầy xước không trực tiếp làm tăng độ khúc xạ, nhưng hiện tượng tán xạ ánh sáng buộc cơ mắt phải điều tiết liên tục, gây mệt mỏi thị giác kéo dài và tạo cảm giác thị lực suy giảm.
Tại sao không nên dùng vạt áo hoặc khăn giấy để lau kính?
Khăn giấy và vạt áo chứa các sợi thô ráp cùng bụi bẩn bám dính, khi chà xát với áp lực mạnh sẽ tạo ra vô số vết xước dăm nhỏ li ti làm mờ đục bề mặt tròng kính theo thời gian.
Khi nào người dùng bắt buộc phải thay tròng kính mới?
Nếu vết xước nằm ngay trục nhìn trung tâm gây lóa, chói sáng hoặc khiến bạn thường xuyên nhức đầu, mỏi mắt, bạn nên đến cơ sở nhãn khoa hoặc phòng khám mắt uy tín để thay tròng kính mới.
Cách vệ sinh tròng kính đúng chuẩn tại nhà như thế nào?
Bạn nên rửa kính dưới vòi nước sạch chảy nhẹ để trôi bụi, dùng một giọt xà phòng dịu nhẹ thoa đều, xả sạch lại với nước và thấm khô nhẹ nhàng bằng khăn lau chuyên dụng từ sợi microfiber.
