Bị chó không dại cắn có sao không và cách xử trí y tế

Chó không bị dại cắn có sao không là gì?

Khi bị chó cắn, vết thương do răng động vật gây ra không đơn thuần là một tổn thương cơ học rách da chảy máu mà là một vết thương hở có nguy cơ nhiễm trùng phức tạp. Khoang miệng của loài chó chứa hàng triệu vi khuẩn hoại sinh và vi khuẩn gây bệnh, khi xâm nhập sâu vào mô dưới da của con người có thể phát triển nhanh chóng.

Nhiều người thắc mắc chó không bị dại cắn có sao không vì cho rằng chỉ có bệnh dại mới nguy hiểm. Tuy nhiên, vết cắn từ chó bình thường vẫn có thể gây viêm mô tế bào, hoại tử mô, uốn ván hoặc tổn thương gân cơ dây thần kinh. Bên cạnh đó, việc xác định một con chó có mang mầm bệnh dại hay không đòi hỏi thời gian theo dõi y tế chặt chẽ, vì virus dại có thể bài tiết qua nước bọt trước khi chó phát tác triệu chứng lâm sàng. Do đó, mọi trường hợp bị chó cắn đều cần được xem là vết thương có nguy cơ y tế cao.

Nguy cơ tiềm ẩn virus dại trong thời kỳ ủ bệnh ở động vật

Nhiều người tin rằng một con chó vui vẻ, ăn uống bình thường thì không thể truyền virus dại. Trên thực tế, virus dại có thể xuất hiện trong nước bọt của động vật từ vài ngày trước khi các dấu hiệu lâm sàng bộc phát rõ rệt. Trong giai đoạn ủ bệnh này, mắt thường hoàn toàn không thể phân biệt được chó khỏe hay chó nhiễm dại.

Bên cạnh đó, việc chỉ dựa vào lịch sử tiêm phòng của vật nuôi do chủ nhà cung cấp cũng không mang tính tuyệt đối an toàn nếu vắc xin không bảo quản đúng chuẩn hoặc vật nuôi đã quá hạn tiêm nhắc lại. Bất kỳ vết cắn nào làm trầy xước rách da đều tạo ngõ vào cho mầm bệnh. Vì vậy, việc cho rằng chó bình thường thì không sao là một ngộ nhận y khoa rất nguy hiểm.

Nguy cơ nhiễm khuẩn mô mềm và nhiễm trùng huyết do răng chó gây ra

Khoang miệng của chó chứa mật độ vi khuẩn rất phong phú bao gồm Pasteurella multocida, Staphylococcus aureus, Streptococcus và Capnocytophaga canimorsus. Khi răng nhọn của chó đâm sâu qua da, chúng đưa thẳng các vi khuẩn này vào lớp mô mỡ dưới da, gân hoặc màng xương.

Nhiễm khuẩn từ vết cắn có thể tiến triển rất nhanh trong vòng 12 đến 24 giờ, dẫn đến viêm mô tế bào sưng nóng đỏ đau dữ dội, tụ mủ và áp xe. Trường hợp nhiễm Capnocytophaga ở những người suy giảm miễn dịch hoặc bệnh nền mạn tính có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm nội tâm mạc hoặc sốc nhiễm trùng đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được dùng kháng sinh thích hợp kịp thời.

Mối nguy uốn ván từ các vết rách và vết thương thủng sâu

Trực khuẩn uốn ván Clostridium tetani tồn tại phổ biến trong đất cát, bùn bẩn bám dính ở móng vuốt và răng động vật. Khi vết cắn tạo thành vết thương sâu, kín miệng và thiếu oxy, nha bào uốn ván sẽ phát triển thuận lợi và tiết ra độc tố hướng thần kinh tetanospasmin.

Độc tố này gây co cứng cơ cục bộ rồi lan toàn thân, dẫn đến cứng hàm, co giật cơ hoành và suy hô hấp cấp tính. Khác với virus dại chỉ có ở động vật mắc bệnh dại, trực khuẩn uốn ván có thể truyền từ bất kỳ con chó nào dù chúng hoàn toàn khỏe mạnh. Do đó, việc đánh giá tình trạng miễn dịch uốn ván và tiêm phòng uốn ván là chỉ định y khoa bắt buộc trong chăm sóc chấn thương động vật cắn.

Quy trình sơ cứu tại chỗ và xử trí y tế đúng cách

Ngay sau khi bị cắn, bước sơ cứu tại chỗ quyết định rất lớn đến việc giảm tải lượng vi sinh vật. Nạn nhân cần rửa vết thương liên tục dưới vòi nước chảy nhẹ cùng xà phòng diệt khuẩn trong ít nhất 15 phút, sau đó rửa lại bằng cồn y tế hoặc cồn iod Povidone. Tuyệt đối không chà xát mạnh gây giập nát mô hoặc cố nặn bóp máu bầm.

Sau sơ cứu ban đầu, không được tự ý khâu kín hay băng bó quá chặt mà cần che phủ bằng gạc vô trùng rồi đến ngay trung tâm y tế dự phòng hoặc bệnh viện gần nhất. Cần ghi nhận thông tin về con chó bao gồm tình trạng sức khỏe, nơi cư trú và lịch tiêm vắc xin, đồng thời nhốt con vật để theo dõi sát trong vòng 10 đến 14 ngày theo hướng dẫn của cán bộ y tế.

Lưu ý an toàn

Mọi vết thương do động vật cắn đều là cấp cứu ngoại khoa cần được nhân viên y tế đánh giá cẩn thận. Tuyệt đối không tự mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau để uống tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Không tự ý bôi đắp bất kỳ loại lá cây hay bài thuốc truyền miệng nào lên vết thương. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như vết thương sưng đỏ lan rộng, chảy mủ, sốt cao, ớn lạnh, co giật cơ hoặc tê bì vùng cắn, nạn nhân cần đến ngay bệnh viện để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Bị chó cắn dù con vật có biểu hiện bình thường vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng như uốn ván, nhiễm trùng mô bào hay dại tiềm tàng. Việc rửa vết thương và thăm khám y tế ngay lập tức là bước thiết yếu để bảo vệ tính mạng. Người dân không nên chủ quan tự điều trị tại nhà.