Đa ối có sinh thường được không và các trường hợp có thể sinh thường

Đa ối có sinh thường được không là gì?

Nước ối đóng vai trò như môi trường bảo vệ, cung cấp không gian cho thai nhi cử động và hỗ trợ các cơ quan như phổi, hệ xương phát triển toàn diện. Đa ối là thuật ngữ y khoa mô tả tình trạng tích tụ dịch ối vượt quá ngưỡng sinh lý bình thường trong tử cung thai phụ. Về mặt siêu âm, tình trạng này thường được xác định khi chỉ số nước ối AFI từ 24 cm trở lên hoặc độ sâu xoang ối lớn nhất vượt quá 8 cm.

Tùy vào thể tích nước ối đo được, đa ối được phân loại thành các mức độ từ nhẹ, trung bình đến nặng. Đa phần các trường hợp đa ối nhẹ không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng và ít gây ra biến cố nghiêm trọng cho thai kỳ. Ngược lại, đa ối nặng có thể liên quan đến các vấn đề như đái tháo đường thai kỳ của người mẹ, bất thường bẩm sinh ở hệ tiêu hóa hoặc thần kinh của thai nhi. Việc theo dõi sát thể tích ối giữ vai trò then chốt trong định hướng sinh nở.

Những trường hợp mẹ bầu đa ối có thể sinh thường an toàn

Sản phụ bị đa ối hoàn toàn có cơ hội sinh thường qua ngã âm đạo nếu đáp ứng các tiêu chí an toàn sản khoa. Đầu tiên, mức độ tích tụ nước ối chỉ ở mức nhẹ hoặc trung bình, không gây chèn ép tim phổi của mẹ. Thai nhi phát triển bình thường, tim thai ổn định trong suốt thai kỳ và không có dấu hiệu suy thai cấp hay mạn.

Bên cạnh đó, ngôi thai phải là ngôi đầu thuận lợi và đầu thai nhi đã lọt tốt vào khung chậu người mẹ. Trọng lượng thai nhi ước tính nằm trong giới hạn phù hợp với khung xương chậu của sản phụ. Mẹ bầu không mắc kèm các bệnh lý phức tạp như tiền sản giật nặng hay nhau tiền đạo. Quá trình chuyển dạ diễn ra thuận lợi với cơn co tử cung đều đặn sẽ giúp mẹ sinh ngả âm đạo an toàn dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa sản.

Các nguy cơ sản khoa tiềm ẩn khi sản phụ đa ối chuyển dạ sinh thường

Mặc dù có thể sinh ngả âm đạo, sản phụ đa ối cần được theo dõi sát sao vì lượng dịch ối lớn tiềm ẩn một số rủi ro trong chuyển dạ. Nguy cơ đáng lo ngại nhất là sa dây rốn khi màng ối bị vỡ đột ngột. Dòng nước ối chảy ra nhanh và mạnh có thể cuốn dây rốn tụt xuống trước ngôi thai, gây chèn ép tuần hoàn nuôi dưỡng thai nhi và đòi hỏi phải mổ cấp cứu ngay lập tức.

Ngoài ra, thể tích buồng tử cung quá lớn làm các sợi cơ tử cung bị kéo giãn tối đa trong nhiều tháng. Điều này dễ dẫn đến rối loạn cơn co tử cung, chuyển dạ kéo dài hoặc đờ tử cung sau khi em bé chào đời. Tình trạng đờ tử cung là nguyên nhân hàng đầu gây băng huyết sau sinh ở sản phụ đa ối, đòi hỏi nhân viên y tế phải chuẩn bị sẵn sàng các phương án dự phòng cầm máu. Cùng với đó, nguy cơ nhau bong non khi áp lực buồng ối hạ xuống quá nhanh cũng là biến chứng cần đặc biệt cảnh giác.

Khi nào sản phụ bị đa ối cần được chỉ định sinh mổ

Quyết định mổ lấy thai chủ động hoặc mổ cấp cứu được đặt ra khi các điều kiện sinh ngả âm đạo không được đảm bảo nhằm bảo vệ tính mạng của mẹ và bé. Bác sĩ sản khoa thường chỉ định phẫu thuật lấy thai khi đa ối ở mức độ nặng, chỉ số ối tăng quá cao khiến tử cung căng cứng liên tục và sản phụ khó thở nặng nề.

Phẫu thuật cũng là lựa chọn bắt buộc khi thai nhi có ngôi bất thường như ngôi mông, ngôi ngang hoặc ngôi đầu chưa lọt cố định vào tiểu khung. Trường hợp thai nhi xuất hiện dấu hiệu suy tim thai, bánh nhau bám bất thường như nhau tiền đạo, nhau bong non hoặc có sẹo mổ cũ trên thân tử cung cũng không nên theo dõi sinh thường. Khi quá trình chuyển dạ bị đình trệ kéo dài hoặc xuất hiện biến cố sa dây rốn, kíp trực cấp cứu sẽ lập tức chuyển sang mổ lấy thai để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ sơ sinh.

Những lưu ý quan trọng trong quá trình theo dõi sinh thường cho người đa ối

Khi được theo dõi sinh thường, sản phụ đa ối cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa sản ngay khi nhận thấy những dấu hiệu chuyển dạ đầu tiên như đau bụng từng cơn, rỉ ối hoặc ra nhầy hồng. Sản phụ tuyệt đối không tự ý chờ đợi tại nhà vì nguy cơ vỡ ối tự nhiên có thể xảy ra bất cứ lúc nào kèm theo tai biến sa dây rốn nguy hiểm.

Tại phòng sinh, bác sĩ sản khoa sẽ gắn máy theo dõi tim thai và cơn co tử cung liên tục nhằm phát hiện sớm mọi bất thường. Khi có chỉ định can thiệp làm vỡ màng ối để thúc đẩy cuộc sinh, bác sĩ thường thực hiện thủ thuật bấm ối có kiểm soát với lỗ thoát ối rất nhỏ. Cách làm này giúp nước ối chảy ra từ từ, tránh hiện tượng sụt giảm áp lực buồng ối đột ngột. Sau khi sổ thai và sổ nhau, sản phụ sẽ được dùng thuốc co hồi tử cung tích cực để phòng ngừa biến chứng mất máu.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thai kỳ và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa sản. Sản phụ được chẩn đoán đa ối cần tuân thủ đúng lịch hẹn khám thai, tuyệt đối không tự ý áp dụng các bài thuốc truyền miệng để làm giảm nước ối. Khi phát hiện các triệu chứng bất thường như khó thở tăng dần, bụng căng tức dữ dội hoặc rỉ ối, mẹ bầu cần đến ngay bệnh viện để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Tình trạng dư thừa nước ối không đồng nghĩa với việc sản phụ bắt buộc phải mổ lấy thai trong mọi hoàn cảnh. Quyết định sinh thường hay sinh mổ luôn dựa trên đánh giá cẩn trọng về mức độ đa ối, ngôi thai và các yếu tố nguy cơ đi kèm. Sản phụ nên tuân thủ lịch khám thai định kỳ và lắng nghe tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa sản để có kế hoạch vượt cạn an toàn nhất.