Cúm B có dễ lây không và phác đồ điều trị virus cúm B

Cúm B có dễ lây không là gì?

Cúm B là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm nhóm B thuộc họ Orthomyxoviridae gây ra. Khác với virus cúm A có thể lây nhiễm trên nhiều loài động vật và gây đại dịch toàn cầu, virus cúm B gần như chỉ gây bệnh trên người và động vật có vú như hải cẩu, thường gây ra các đợt dịch mùa cục bộ.

Bệnh cúm B có thể xuất hiện quanh năm nhưng bùng phát mạnh vào thời điểm chuyển mùa đông xuân hoặc khi thời tiết ẩm ướt. Virus cúm B tấn công trực tiếp vào biểu mô niêm mạc đường hô hấp trên và dưới, gây ra các phản ứng viêm toàn thân đặc trưng. Mặc dù phần lớn các ca bệnh diễn tiến lành tính, virus cúm B vẫn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng đối với các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có sẵn bệnh nền mạn tính. Do đó, việc trang bị hiểu biết đúng đắn về bệnh là rất cần thiết để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình.

Khả năng lây nhiễm và con đường lây truyền của virus cúm B

Cúm B là một trong những chủng virus cúm mùa phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính ở người. Virus cúm B có khả năng lây nhiễm rất cao và phát tán nhanh chóng trong cộng đồng, đặc biệt tại các khu vực đông người, không gian kín như trường học, công sở hoặc nhà trẻ.

Cơ chế lây truyền chính của cúm B là qua các giọt bắn hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện ở khoảng cách gần. Bên cạnh đó, virus cúm B có thể tồn tại trên các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ghế, đồ chơi hoặc đồ dùng cá nhân. Khi người lành chạm vào bề mặt chứa virus rồi vô tình đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng, mầm bệnh sẽ dễ dàng xâm nhập vào niêm mạc đường hô hấp. Trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch suy giảm thường có thời gian phát tán virus dài hơn, làm tăng nguy cơ lây lan cho người xung quanh.

Nguyên tắc chăm sóc và điều trị hỗ trợ cúm B tại nhà

Phần lớn các trường hợp mắc cúm B ở mức độ nhẹ đến trung bình không đòi hỏi nhập viện mà tập trung vào chăm sóc hỗ trợ tại nhà. Mục tiêu chính là giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu, nâng cao thể trạng và hỗ trợ hệ miễn dịch tự nhiên đẩy lùi virus.

Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối tại phòng thông thoáng, hạn chế vận động gắng sức. Việc bổ sung nước đóng vai trò then chốt để bù lại lượng dịch mất do sốt cao, có thể dùng nước lọc, oresol pha đúng tỷ lệ, nước canh hoặc nước trái cây. Để hạ sốt và giảm đau nhức mình mẩy, paracetamol là lựa chọn thông dụng nhưng cần dùng đúng khoảng cách thời gian theo chỉ dẫn của nhân viên y tế. Các biện pháp rửa mũi, súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý hàng ngày cũng giúp làm dịu niêm mạc mũi họng và làm loãng đờm nhầy hiệu quả.

Vai trò của thuốc kháng virus trong điều trị cúm B

Thuốc kháng virus là nhóm can thiệp y khoa đặc hiệu có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus cúm B. Tuy nhiên, nhóm thuốc này không được chỉ định tràn lan cho mọi trường hợp mắc bệnh mà cần có sự đánh giá, kê đơn nghiêm ngặt từ bác sĩ chuyên khoa.

Các hướng dẫn y khoa chỉ định thuốc kháng virus chủ yếu cho những bệnh nhân diễn tiến nặng, người phải nhập viện hoặc các nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp biến chứng như trẻ dưới hai tuổi, người già trên 65 tuổi, phụ nữ có thai và người có bệnh nền mạn tính. Hiệu quả của thuốc kháng virus đạt mức tối ưu khi được bắt đầu sử dụng sớm trong vòng 48 giờ kể từ lúc khởi phát triệu chứng đầu tiên. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng virus tại nhà để tránh nguy cơ tác dụng phụ không mong muốn và tình trạng kháng thuốc.

Dấu hiệu cảnh báo biến chứng cúm B cần đến cơ sở y tế

Mặc dù đa số người mắc cúm B có thể tự hồi phục, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây ra các biến chứng hô hấp nguy hiểm như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa hoặc làm bùng phát các đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen suyễn, suy tim.

Người bệnh hoặc người chăm sóc cần theo dõi sát các diễn biến bất thường của cơ thể. Cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, thở gấp, đau tức ngực liên tục, sốt cao kéo dài không đáp ứng thuốc hạ sốt, ho ra đờm đặc lẫn máu, co giật, lơ mơ hoặc nôn mửa liên tục không giữ được nước. Ở trẻ em, dấu hiệu thở rút lõm lồng ngực, li bì, bỏ bú hoặc tím tái môi đầu chi là tình trạng cấp cứu cần được xử trí y tế ngay lập tức.

Biện pháp chủ động phòng ngừa lây nhiễm cúm B

Chủ động phòng ngừa là biện pháp hiệu quả nhất để hạn chế nguy cơ lây nhiễm virus cúm B trong mùa dịch. Tiêm vaccine phòng cúm mùa hàng năm là phương pháp bảo vệ chủ động, giúp cơ thể sinh kháng thể chống lại các chủng virus cúm lưu hành phổ biến, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng.

Song song với tiêm chủng, mỗi cá nhân cần duy trì các thói quen vệ sinh phòng dịch như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng hoặc khi tiếp xúc với người có biểu hiện ho sốt. Che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi; thường xuyên vệ sinh, khử khuẩn bề mặt đồ vật tiếp xúc; giữ nhà cửa thông thoáng và duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất để củng cố sức đề kháng tự nhiên.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên sâu từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng virus hay thuốc kháng sinh để điều trị cúm B tại nhà. Khi có biểu hiện sốt cao kéo dài hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Cúm B là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có tốc độ lây lan nhanh qua không khí và tiếp xúc gần. Hầu hết các trường hợp cúm B không biến chứng có thể hồi phục thuận lợi nhờ chăm sóc hỗ trợ, nghỉ ngơi, bù dịch và dinh dưỡng hợp lý. Người bệnh cần lắng nghe cơ thể, phát hiện sớm dấu hiệu trở nặng để đến cơ sở y tế kịp thời, đồng thời chủ động tiêm phòng cúm hàng năm nhằm bảo vệ bản thân và cộng đồng.