COVID-19 quay lại châu Á và những điều cần làm để bảo vệ sức khỏe
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Gần đây, thông tin về sự gia tăng trở lại của các ca mắc COVID-19 tại một số quốc gia châu Á đã thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng. Tình trạng này bắt nguồn từ sự lưu hành của các biến thể phụ mới kết hợp với việc miễn dịch cộng đồng giảm dần theo thời gian.
Mặc dù phần lớn các ca bệnh ghi nhận đợt này diễn tiến tương tự như nhiễm trùng đường hô hấp trên, việc nắm bắt các khuyến cáo y tế đúng đắn và thực hiện các bước phòng bệnh chủ động sẽ giúp bảo vệ bản thân, giảm thiểu nguy cơ lây truyền cho người thân có sức đề kháng yếu.
COVID-19 quay lại châu Á là gì?
COVID-19 là bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp do virus SARS-CoV-2 gây ra, lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc thông qua tiếp xúc với các bề mặt có chứa mầm bệnh. Tại khu vực châu Á, sự biến đổi liên tục của các phân nhánh biến thể Omicron đã dẫn đến những đợt gia tăng cục bộ số ca mắc trong cộng đồng. Người nhiễm virus thường gặp các biểu hiện như sốt, ho, đau họng, nghẹt mũi, nhức mỏi cơ thể và mệt mỏi toàn thân. Phần lớn người có sức khỏe tốt sẽ hồi phục sau khoảng 5 đến 7 ngày nếu được nghỉ ngơi hợp lý. Tuy nhiên, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ diễn tiến thành viêm phổi nặng hoặc suy hô hấp cấp ở người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch và người có nhiều bệnh lý nền mạn tính đi kèm. Do đó, việc theo dõi sát diễn biến sức khỏe và chủ động dự phòng vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Bối cảnh và nguyên nhân khiến số ca COVID-19 gia tăng tại châu Á
Sự gia tăng số ca mắc COVID-19 tại một số quốc gia châu Á thường liên quan đến sự xuất hiện của các biến thể phụ mới thuộc dòng Omicron, kết hợp với việc mức độ kháng thể bảo vệ từ lần tiêm chủng hoặc nhiễm bệnh trước đó suy giảm dần theo thời gian. Ngoài ra, việc gia tăng giao thương, du lịch quốc tế và các hoạt động tập trung đông người trong không gian kín cũng tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát tán. Mặc dù số ca nhiễm có thể tăng lên từng đợt, nhưng nhờ tỷ lệ bao phủ vaccine tương đối tốt và kinh nghiệm quản lý lâm sàng hiện nay, đa phần các ca bệnh thường có triệu chứng nhẹ hoặc trung bình, ít gây quá tải nghiêm trọng cho hệ thống hồi sức nếu cộng đồng duy trì ý thức phòng ngừa tốt.
Các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm nơi công cộng và nơi làm việc
Các biện pháp vệ sinh phòng bệnh không dùng thuốc vẫn giữ vai trò nền tảng để ngăn chặn giọt bắn chứa virus SARS-CoV-2 lây lan. Người dân được khuyến cáo đeo khẩu trang y tế đúng cách khi đến những nơi đông người, bến xe, sân bay, bệnh viện hoặc trên các phương tiện giao thông công cộng. Cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất ba mươi giây, hoặc sát khuẩn tay bằng dung dịch cồn y tế sau khi chạm vào bề mặt công cộng. Bên cạnh đó, việc giữ không gian sống và nơi làm việc thông thoáng, mở cửa sổ đón gió tự nhiên thay vì đóng kín phòng máy lạnh liên tục sẽ giúp làm giảm đáng kể nồng độ virus lơ lửng trong không khí.
Bảo vệ người cao tuổi và nhóm có bệnh lý nền mạn tính
Những người từ 65 tuổi trở lên, người mắc các bệnh mạn tính như bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, xơ gan, hoặc đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch là nhóm đối tượng dễ gặp biến chứng hô hấp nặng. Để bảo vệ nhóm người này, gia đình cần nhắc nhở người bệnh duy trì phác đồ điều trị bệnh nền đều đặn, không tự ý ngưng thuốc. Khi trong gia đình có thành viên xuất hiện biểu hiện ho sốt, người đó cần chủ động đeo khẩu trang và hạn chế tiếp xúc gần với người lớn tuổi. Ngoài ra, việc tiêm nhắc lại các mũi vaccine phòng COVID-19 và vaccine phòng cúm mùa theo hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương là biện pháp củng cố miễn dịch rất quan trọng cho người có nguy cơ cao.
Cách theo dõi và chăm sóc an toàn khi nghi ngờ hoặc mắc bệnh tại nhà
Nếu test nhanh cho kết quả dương tính nhưng chỉ có biểu hiện nhẹ như sốt nhẹ, đau họng, chảy mũi và mệt mỏi, người bệnh có thể cách ly và chăm sóc tại nhà. Cần nghỉ ngơi tại phòng riêng thông thoáng, uống nhiều nước ấm, ăn thức ăn mềm dễ tiêu để nâng đỡ thể trạng. Người bệnh có thể sử dụng các thuốc hạ sốt giảm đau thông thường như paracetamol khi sốt cao trên 38.5 độ C, nhưng phải tuân thủ đúng khoảng cách liều theo hướng dẫn sử dụng và không được dùng quá liều quy định. Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc chống viêm corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ, vì các thuốc này đều có những chống chỉ định và tương tác thuốc phức tạp. Người bệnh cũng nên tự theo dõi chỉ số SpO2 và thân nhiệt hai lần mỗi ngày để phát hiện sớm bất thường.
Lưu ý an toàn
Các thông tin chia sẻ trên mang tính chất giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng virus, kháng sinh, thuốc giảm đau chống viêm liều cao hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng. Khi có các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như khó thở, tức ngực, sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc hạ sốt, hoặc người bệnh có tiền sử nhiều bệnh nền, gia đình cần đưa bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và can thiệp kịp thời.
Tóm tắt
Sự xuất hiện của các đợt bùng phát COVID-19 mới là diễn biến bình thường trong quá trình virus SARS-CoV-2 liên tục biến đổi. Người dân không nên chủ quan nhưng cũng không cần hoang mang cực đoan. Việc chủ động cập nhật thông tin y tế chính thống, giữ vệ sinh đường hô hấp, đeo khẩu trang khi cần thiết và chăm sóc tốt cho các đối tượng nguy cơ cao là giải pháp hiệu quả nhất để giữ an toàn cho bản thân và gia đình.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Các triệu chứng COVID-19 phổ biến hiện nay gồm những gì?
Sốt, ho khan, đau rát họng, nghẹt mũi, mệt mỏi, đau nhức cơ và giảm khứu giác hoặc vị giác vẫn là những biểu hiện hay gặp nhất. Đa phần triệu chứng ban đầu tương tự như cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp trên thông thường.
Những đối tượng nào dễ gặp biến chứng nặng khi mắc COVID-19?
Người có bệnh nền tim mạch, đái tháo đường, suy thận mạn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, người suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai và người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng cao nhất khi mắc bệnh.
Cần làm gì ngay khi nghi ngờ bản thân mắc COVID-19?
Khi xuất hiện triệu chứng hô hấp hoặc nghi ngờ tiếp xúc nguồn lây, bạn nên chủ động đeo khẩu trang, tự cách ly tại phòng riêng thoáng khí, thực hiện xét nghiệm nhanh kháng nguyên và hạn chế tiếp xúc gần với người cao tuổi trong nhà.
Có nên tự ý mua thuốc kháng sinh để uống phòng ngừa COVID-19 không?
Kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt virus SARS-CoV-2. Việc tự ý dùng kháng sinh không giúp khỏi bệnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ tác dụng phụ trên gan thận và làm tăng tình trạng kháng kháng sinh nguy hiểm.
Dấu hiệu nguy hiểm nào cảnh báo người bệnh COVID-19 cần đi khám ngay?
Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện cảm giác khó thở, thở gấp, đau tức ngực liên tục, tím tái môi đầu chi, lơ mơ, li bì hoặc đo chỉ số bão hòa oxy trong máu SpO2 xuống dưới ngưỡng bình thường.
