Có nên dùng nước rửa tay khô cho trẻ nhỏ để phòng ngừa virus corona?

Nước rửa tay khô cho trẻ là gì?

Nước rửa tay khô là chế phẩm dạng dung dịch, gel hoặc bọt có chứa cồn sát khuẩn như ethanol hoặc isopropanol với nồng độ từ 60 phần trăm trở lên, có khả năng làm biến tính protein và phá vỡ lớp vỏ bọc lipid của nhiều loại mầm bệnh, bao gồm cả virus corona. Điểm nổi bật của sản phẩm này là cồn bay hơi rất nhanh sau khi thoa đều lên da mà không cần tráng lại với nước, tạo sự thuận tiện cho trẻ khi đi học, tham gia các hoạt động dã ngoại ngoài trời hoặc di chuyển trên các phương tiện công cộng.

Mặc dù vậy, nước rửa tay khô chỉ phát huy tác dụng khi bề mặt bàn tay của trẻ không bị dính bùn đất, dầu mỡ hay thức ăn bẩn. Do đặc điểm da trẻ em mỏng manh và trẻ thường có thói quen đưa tay lên mắt, miệng, việc tiếp xúc với hóa chất sát khuẩn luôn tiềm ẩn những nguy cơ nhất định nếu thiếu sự kiểm soát của người lớn. Vì vậy, hiểu rõ bản chất của sản phẩm sẽ giúp cha mẹ sử dụng đúng hoàn cảnh và bảo vệ trẻ an toàn.

Hiệu quả của nước rửa tay khô so với xà phòng và nước sạch

Các tổ chức y tế đều khuyến cáo rằng rửa tay bằng xà phòng thông thường dưới vòi nước chảy trong tối thiểu hai mươi giây luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu để loại bỏ mầm bệnh. Nước và xà phòng hoạt động theo cơ chế cơ học, giúp hòa tan màng dầu và cuốn trôi hoàn toàn bụi bẩn, tạp chất cùng các giọt bắn chứa virus corona bám dính trên da.

Ngược lại, nước rửa tay khô chỉ có khả năng làm bất hoạt vi sinh vật trên bề mặt da tương đối sạch mà không thể làm sạch được các vết bẩn hữu cơ nhìn thấy rõ hoặc dầu mỡ bám dính. Vì vậy, phụ huynh chỉ nên cho trẻ sử dụng nước rửa tay khô như một biện pháp hỗ trợ tình thế khi đang ở ngoài công viên, trên phương tiện giao thông công cộng hoặc lớp học mà không có bồn rửa tay. Khi có điều kiện tiếp cận nguồn nước, việc rửa tay bằng xà phòng vẫn là giải pháp an toàn, triệt để và dịu nhẹ hơn cho da trẻ.

Nguy cơ kích ứng và ngộ độc cồn ở trẻ nhỏ

Dù mang lại sự thuận tiện trong phòng dịch, dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn cũng tiềm ẩn một số rủi ro sức khỏe đáng lưu ý đối với trẻ nhỏ. Lớp sừng bảo vệ trên da trẻ em mỏng hơn nhiều so với người lớn, khiến cồn dễ làm mất lớp lipid sinh lý, dẫn đến khô ráp, bong tróc hoặc kích phát các đợt viêm da tiếp xúc ở những trẻ có cơ địa nhạy cảm.

Đặc biệt, nhiều sản phẩm nước rửa tay khô trên thị trường được bổ sung mùi hương nhân tạo như kẹo ngọt, hoa quả và màu sắc bắt mắt, rất dễ khiến trẻ nhầm lẫn với đồ uống. Nếu trẻ nuốt phải một lượng dung dịch sát khuẩn nhất định, nguy cơ ngộ độc ethanol là hoàn toàn có thể xảy ra, gây hạ đường huyết, nôn mửa hoặc lơ mơ. Ngoài ra, việc trẻ vô tình đưa bàn tay dính cồn chưa khô lên dụi mắt có thể làm cay rát kết mạc và tổn thương bề mặt giác mạc cấp tính.

Cách lựa chọn sản phẩm sát khuẩn tay an toàn cho trẻ

Để đảm bảo hiệu quả phòng ngừa virus corona và giữ an toàn cho trẻ, cha mẹ cần đọc kỹ thành phần trên bao bì trước khi quyết định chọn mua. Nồng độ cồn tối ưu để làm bất hoạt virus corona và nhiều loại mầm bệnh đường hô hấp thường nằm trong khoảng từ 60 đến 70 phần trăm ethanol hoặc isopropanol.

Gia đình cần tuyệt đối tránh xa các sản phẩm có chứa methanol hoặc 1-propanol, bởi đây là những dạng cồn công nghiệp có độc tính rất mạnh đối với hệ thần kinh và mắt khi hấp thu qua da hoặc nuốt phải. Đồng thời, phụ huynh nên ưu tiên các dòng sản phẩm sát khuẩn không mùi nhân tạo nồng gắt, không chứa chất tạo màu sặc sỡ và có thêm các thành phần làm dịu da như glycerin để hạn chế tối đa nguy cơ kích ứng da tay cho trẻ nhỏ.

Quy trình sử dụng nước rửa tay khô đúng cách cho trẻ

Quy trình sát khuẩn tay nhanh cho trẻ luôn cần có sự hỗ trợ và theo sát trực tiếp từ người lớn, nhất là đối với trẻ dưới sáu tuổi. Người chăm sóc nên lấy một lượng gel hoặc dung dịch vừa đủ bằng hạt đậu vào lòng bàn tay trẻ, tránh để trẻ tự ý cầm chai xịt để phòng ngừa dung dịch bắn vào mắt.

Sau đó, hướng dẫn trẻ xoa đều khắp lòng bàn tay, mu bàn tay, các kẽ ngón tay và đầu ngón tay liên tục trong khoảng hai mươi giây cho đến khi cồn bay hơi hoàn toàn và bề mặt da khô ráo. Việc để cồn tự khô đóng vai trò quyết định đến hiệu quả diệt khuẩn, do đó không để trẻ dùng khăn lau ngay sau khi thoa. Trong suốt quá trình này, cần nhắc nhở trẻ không đưa tay lên sờ mắt, mũi hoặc miệng.

Lưu ý an toàn

Nước rửa tay khô là chế phẩm dùng ngoài da, tuyệt đối không được để trẻ tự ý sử dụng hoặc cất giữ trong tầm tay của trẻ nhỏ. Luôn bảo quản chai dung dịch ở nơi cao ráo, thoáng mát và đậy nắp kín sau khi dùng. Nếu trẻ vô tình nuốt phải nước rửa tay khô, phụ huynh không được cố móc họng gây nôn mà cần cho trẻ súc miệng bằng nước sạch nếu trẻ còn tỉnh táo và đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất. Khi dung dịch bắn vào mắt trẻ, hãy rửa liên tục dưới vòi nước sạch chảy nhẹ trong ít nhất mười lăm phút và đưa trẻ đi khám chuyên khoa mắt.

Tóm tắt

Nước rửa tay khô là công cụ hỗ trợ hữu ích trong việc phòng ngừa virus corona khi trẻ tham gia các hoạt động bên ngoài và không có sẵn xà phòng cùng nước sạch. Để bảo vệ trẻ một cách toàn diện và hạn chế tối đa các rủi ro sức khỏe, gia đình nên duy trì thói quen rửa tay với xà phòng như biện pháp ưu tiên hàng đầu, đồng thời luôn có người lớn hướng dẫn và giám sát chặt chẽ mỗi khi trẻ dùng cồn sát khuẩn.