Cách chăm sóc mắt khi đeo kính áp tròng đúng cách và
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Kính áp tròng là giải pháp quang học tiện dụng giúp khắc phục tật khúc xạ và nâng cao tính thẩm mỹ cho người dùng. Tuy nhiên, do tiếp xúc trực tiếp trên bề mặt giác mạc, kính áp tròng có thể làm giảm lượng oxy nuôi dưỡng mắt, đồng thời tạo điều kiện cho vi sinh vật bám dính nếu không được chăm sóc cẩn thận.
Việc hiểu rõ và thực hiện đúng cách chăm sóc mắt khi đeo kính áp tròng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì thị lực sáng rõ, ngăn ngừa tình trạng khô rát và phòng tránh các tổn thương giác mạc nghiêm trọng.
Chăm sóc mắt khi đeo kính áp tròng là gì?
Kính áp tròng là thấu kính quang học mỏng uốn cong được đặt trực tiếp lên màng phim nước mắt bao phủ bề mặt giác mạc. Khi đeo kính, bề mặt giác mạc bị ngăn cách một phần với không khí bên ngoài, làm giảm lưu thông dịch màng mắt và cản trở quá trình trao đổi dưỡng khí tự nhiên. Nếu việc sử dụng và vệ sinh không bảo đảm, người đeo rất dễ gặp phải tình trạng cộm xốn, đỏ mắt, khô mắt mạn tính hoặc nhiễm trùng giác mạc do vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng. Việc chăm sóc mắt cẩn thận không chỉ giúp kính áp tròng phát huy tối đa công năng thị giác mà còn bảo vệ cấu trúc nhạy cảm của bán phần trước mắt khỏi các tác nhân gây viêm nhiễm kéo dài.
Rửa sạch và lau khô tay trước khi chạm vào mắt hoặc kính
Bàn tay là nguồn lây truyền vi sinh vật phổ biến nhất lên bề mặt nhãn cầu. Trước khi thao tác tháo hoặc lắp kính áp tròng, người dùng cần rửa tay kỹ bằng xà phòng dịu nhẹ, không chứa hương liệu nồng và không có chất dưỡng ẩm nhờn. Sau khi rửa sạch bọt, việc lau khô tay bằng khăn vải sạch không xơ hoặc khăn giấy dùng một lần là yêu cầu bắt buộc. Nước máy sinh hoạt thông thường có thể chứa vi sinh vật nguy hiểm như amip Acanthamoeba, do đó tuyệt đối không chạm tay còn ướt nước vào thấu kính hoặc mi mắt nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro nhiễm khuẩn và viêm loét giác mạc.
Vệ sinh và bảo quản thấu kính bằng dung dịch chuyên dụng
Thấu kính áp tròng cần được làm sạch và khử trùng cẩn thận sau mỗi lần tháo ra bằng dung dịch ngâm rửa chuyên dụng dành riêng cho kính áp tròng. Tuyệt đối không sử dụng nước muối tự pha, nước tinh khiết đóng chai hay nước máy để ngâm rửa thấu kính vì các loại nước này không có hoạt tính diệt khuẩn y tế và có thể làm biến tính chất liệu kính. Khi làm sạch, nên đặt kính vào lòng bàn tay sạch, nhỏ vài giọt dung dịch và dùng ngón tay xoa nhẹ nhàng theo chiều dọc để loại bỏ màng bẩn, sau đó tráng lại bằng dung dịch mới trước khi cất vào khay bảo quản.
Làm sạch và thay mới khay đựng kính định kỳ
Khay đựng kính áp tròng là môi trường thuận lợi để màng sinh học của vi khuẩn phát triển nếu không được giữ gìn vệ sinh cẩn thận. Sau khi lấy kính ra đeo, phần dung dịch ngâm cũ trong khay phải được đổ bỏ hoàn toàn, không được tái sử dụng hay đổ thêm dung dịch mới vào dung dịch cũ đã qua đêm. Người dùng cần tráng khay bằng dung dịch ngâm kính chuyên dụng, úp ngược và để khay khô tự nhiên ở nơi thoáng khí, sạch sẽ. Ngoài ra, cần chủ động thay khay đựng kính mới sau mỗi một đến ba tháng để tránh tích tụ mầm bệnh gây hại cho mắt.
Duy trì độ ẩm cho mắt bằng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản
Cảm giác khô ráp và cộm xốn là phàn nàn rất phổ biến ở người sử dụng kính áp tròng thường xuyên do kính cản trở sự bốc hơi và lưu thông của màng phim nước mắt tự nhiên. Để cải thiện tình trạng này, người đeo nên sử dụng nước mắt nhân tạo chuyên dụng tương thích với kính áp tròng, ưu tiên các chế phẩm đơn liều không chứa chất bảo quản độc hại cho biểu mô giác mạc. Việc nhỏ mắt bôi trơn đều đặn giúp làm êm dịu bề mặt nhãn cầu, giảm ma sát giữa thấu kính và giác mạc, đồng thời hỗ trợ đào thải bụi bẩn li ti ra ngoài trong suốt ngày làm việc.
Tuân thủ thời gian đeo và hạn chế đeo kính khi ngủ hoặc bơi
Giác mạc cần thời gian nghỉ ngơi và tiếp xúc trực tiếp với oxy từ khí quyển để tự phục hồi biểu mô. Người sử dụng không nên đeo kính áp tròng liên tục quá mười đến mười hai tiếng mỗi ngày và phải tháo kính trước khi đi ngủ, trừ các loại kính chỉnh hình giác mạc ban đêm được bác sĩ nhãn khoa chỉ định riêng biệt. Việc đeo kính ngủ qua đêm làm tăng nguy cơ thiếu oxy giác mạc và tăng khả năng nhiễm trùng lên nhiều lần. Bên cạnh đó, cần tháo kính khi đi bơi, tắm bồn nước nóng hoặc xông hơi để tránh nguồn nước ô nhiễm tiếp xúc với bề mặt mắt.
Lưu ý an toàn
Nếu mắt xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau nhức dữ dội, cộm xốn tăng dần, sợ ánh sáng, chảy nước mắt nhiều, mắt đỏ kéo dài hoặc suy giảm thị lực đột ngột, người dùng cần tháo kính áp tròng ngay lập tức. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh phối hợp corticoid khi chưa có chẩn đoán từ chuyên gia y tế. Khi xảy ra kích ứng, người bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa Mắt để được thăm khám sinh hiển vi và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Chăm sóc mắt khi đeo kính áp tròng đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh từ khâu rửa tay, làm sạch thấu kính đến thời gian sử dụng. Việc chăm sóc đúng cách sẽ bảo vệ giác mạc khỏe mạnh, mang lại cảm giác dễ chịu và giữ gìn thị lực an toàn trong suốt quá trình sử dụng kính.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đeo kính áp tròng khi đi tắm hoặc đi bơi có sao không?
Người dùng không nên đeo kính áp tròng khi tắm hoặc bơi. Nước sinh hoạt và nước hồ bơi chứa nhiều vi khuẩn, vi nấm và ký sinh trùng có thể bám vào kính, gây viêm loét giác mạc nghiêm trọng và rất khó điều trị.
Có thể dùng nước muối sinh lý thay dung dịch ngâm kính áp tròng không?
Nước muối sinh lý thông thường không chứa chất tẩy rửa và khử trùng chuyên biệt, do đó không thể tiêu diệt mầm bệnh hay loại bỏ cặn protein bám trên kính. Dùng sai dung dịch ngâm làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm trùng nhãn cầu.
Một ngày nên đeo kính áp tròng tối đa bao nhiêu tiếng?
Thời gian đeo kính áp tròng khuyến cáo trung bình là khoảng tám đến mười hai tiếng mỗi ngày. Đeo kính quá lâu khiến giác mạc bị thiếu dưỡng khí, gây khô mắt mạn tính, cộm rát và làm tăng tính nhạy cảm của biểu mô bề mặt.
Đeo kính áp tròng có trang điểm được không?
Người dùng hoàn toàn có thể trang điểm, nhưng nên đeo kính áp tròng vào trước khi trang điểm và tháo kính ra trước khi tẩy trang. Điều này giúp ngăn chặn cặn phấn, mascara hoặc hóa chất dưỡng da rơi vào mặt trong của thấu kính.
Bao lâu nên đi khám mắt định kỳ khi sử dụng kính áp tròng?
Người đeo kính áp tròng nên khám mắt định kỳ từ sáu đến mười hai tháng một lần tại chuyên khoa Mắt. Bác sĩ nhãn khoa sẽ kiểm tra độ khúc xạ, đo độ cong giác mạc và phát hiện sớm các tổn thương vi thể tiềm ẩn.
