Chồng uống kháng sinh có nên thụ thai không và những điều cần biết

Chồng uống kháng sinh có nên thụ thai là gì?

Kháng sinh là nhóm thuốc quen thuộc dùng để tiêu diệt hoặc ức chế vi khuẩn trong các bệnh lý nhiễm trùng từ nhẹ đến nặng. Khi nam giới dùng kháng sinh, thuốc được hấp thu, phân bố vào các mô và chuyển hóa qua gan, thận trước khi đào thải ra ngoài. Một lượng rất nhỏ hoạt chất có thể đi qua hàng rào máu – tinh hoàn vào tinh dịch.

Mối quan tâm về việc chồng uống kháng sinh có nên thụ thai không liên quan trực tiếp đến hai khía cạnh: khả năng sinh sản của nam giới và sức khỏe của thai nhi. Hầu hết các loại kháng sinh thông thường không làm biến đổi cấu trúc nhiễm sắc thể của tinh trùng, do đó không trực tiếp gây dị tật thai nhi. Tuy vậy, sự hiện diện của ổ nhiễm trùng, phản ứng sốt của cơ thể cùng độc tính tạm thời của một số hoạt chất có thể làm giảm nồng độ, khả năng di động và hình thái bình thường của tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai thành công.

Kháng sinh của người chồng có ảnh hưởng trực tiếp đến phôi thai không

Nhiều cặp vợ chồng băn khoăn liệu hoạt chất kháng sinh từ cơ thể người chồng có truyền trực tiếp vào phôi thai hay không. Trên thực tế, tinh trùng chỉ đóng góp bộ gen di truyền gồm hai mươi ba nhiễm sắc thể kết hợp với noãn của người mẹ để hình thành hợp tử. Lượng thuốc kháng sinh có thể bài tiết qua huyết tương tinh dịch thường ở mức rất thấp, không đủ để gây tác động gây quái thai hay dị tật cấu trúc trực tiếp lên phôi thai đang phát triển trong tử cung người phụ nữ.

Mặc dù nguy cơ gây dị tật bẩm sinh từ phía người cha dùng kháng sinh là rất thấp, thuốc kháng sinh vẫn có thể tác động gián tiếp đến quá trình thụ tinh. Một số nhóm kháng sinh có thể ảnh hưởng tạm thời đến mật độ tinh trùng, khả năng di động hoặc hình thái tinh trùng, từ đó làm giảm tỷ lệ thụ thai tự nhiên trong chu kỳ đó. Nếu việc thụ thai đã diễn ra thành công, người mẹ không nên quá hoang mang mà cần thông báo cho bác sĩ sản phụ khoa để được tư nghiệm và theo dõi thai kỳ bình thường.

Tác động từ phản ứng sốt và tình trạng nhiễm trùng lên tinh trùng

Bên cạnh bản thân dược chất, chính căn bệnh nhiễm khuẩn mà người chồng đang mắc phải mới là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng tinh dịch. Khi cơ thể xuất hiện phản ứng sốt cao, nhiệt độ tại bìu tăng lên, làm gián đoạn môi trường tối ưu cho tinh hoàn hoạt động, dẫn đến suy giảm tạm thời số lượng và chất lượng tinh trùng trong nhiều tuần sau đó.

Ngoài ra, phản ứng viêm toàn thân và các chất độc nội sinh từ vi khuẩn cũng tạo ra trạng thái mất cân bằng oxy hóa, làm tổn thương màng tế bào tinh trùng và giảm khả năng vận động tiến tới. Tình trạng mệt mỏi, suy nhược và chán ăn trong giai đoạn nhiễm bệnh cũng khiến ham muốn tình dục sụt giảm và làm chậm quá trình tạo tinh dịch khỏe mạnh. Vì vậy, việc điều trị dứt điểm ổ nhiễm khuẩn bằng kháng sinh thích hợp theo chỉ dẫn của bác sĩ là điều kiện tiên quyết để khôi phục sức khỏe sinh sản.

Chu kỳ sinh tinh và thời điểm phục hồi chất lượng tinh dịch

Quá trình sinh tinh ở nam giới là một chuỗi biến đổi sinh học liên tục, kéo dài trung bình từ sáu mươi tư đến khoảng bảy mươi tư ngày để tạo ra những tinh trùng trưởng thành. Điều này có nghĩa là tinh trùng phóng ra trong thời điểm thụ thai thực chất đã được hình thành từ hai đến ba tháng trước đó.

Do đó, những ảnh hưởng tiêu cực của thuốc kháng sinh hoặc các đợt sốt cao đối với tế bào sinh tinh có thể không bộc lộ tức thì mà phản ánh vào chất lượng tinh dịch ở vài tuần hoặc vài tháng tiếp theo. Ngược lại, những tinh trùng thụ tinh ngay thời điểm bắt đầu uống kháng sinh ngắn ngày thường đã hoàn thiện từ trước và ít bị biến đổi cấu trúc gen. Nắm rõ chu kỳ này giúp các cặp đôi hiểu vì sao các chuyên gia thường khuyến khích chờ khoảng hai đến ba tháng sau khi ốm nặng để có được chất lượng tinh binh tối ưu nhất.

Thời điểm thích hợp để các cặp đôi lên kế hoạch thụ thai

Nếu người chồng đang trong đợt điều trị kháng sinh ngắn hạn cho các bệnh nhiễm khuẩn thông thường như viêm họng, nhiễm trùng đường hô hấp hoặc răng miệng, lời khuyên hợp lý là nên tập trung uống hết đợt thuốc, nghỉ ngơi bồi bổ và dời việc thụ thai sang chu kỳ kế tiếp. Việc trì hoãn ngắn ngày giúp cơ thể người chồng đào thải hết độc tố vi khuẩn, phục hồi thể lực và tạo tâm lý thoải mái cho cả hai vợ chồng.

Trong trường hợp cặp đôi đang chuẩn bị thực hiện các phương pháp hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung hoặc thụ tinh trong ống nghiệm, người chồng cần chủ động khai báo toàn bộ các loại thuốc kháng sinh đã và đang dùng với bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản. Bác sĩ có thể chỉ định làm xét nghiệm tinh dịch đồ để đánh giá chính xác mật độ, độ di động và tỷ lệ sống của tinh trùng trước khi quyết định thời điểm lấy mẫu hoặc tiến hành các can thiệp tiếp theo.

Lưu ý an toàn

Nam giới đang dùng kháng sinh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc, giảm liều hoặc bỏ dở phác đồ vì lo sợ ảnh hưởng đến việc thụ thai, bởi hành vi này dễ gây kháng thuốc và khiến nhiễm trùng tái phát nghiêm trọng hơn. Luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia nam học trước khi quyết định thời điểm mang thai, đặc biệt khi phải dùng các loại kháng sinh kéo dài hoặc điều trị bệnh mạn tính.

Tóm tắt

Việc chồng dùng thuốc kháng sinh trong giai đoạn thụ thai đa phần không gây dị tật thai nhi, nhưng quá trình nhiễm khuẩn và tác dụng phụ tạm thời của thuốc có thể làm giảm chất lượng tinh trùng. Vợ chồng nên hoàn thành phác đồ điều trị, để cơ thể hồi phục hoàn toàn và trao đổi với bác sĩ chuyên khoa nam học hoặc sản phụ khoa để xây dựng kế hoạch thụ thai an toàn, thuận lợi nhất.