Cách tháo kính áp tròng ra khỏi mắt đúng cách
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Kính áp tròng hay lens là thiết bị y tế thấu kính mỏng được đặt trực tiếp lên bề mặt giác mạc để điều chỉnh tật khúc xạ hoặc tăng tính thẩm mỹ. Mặc dù đem lại sự tiện lợi cao, việc thao tác không đúng kỹ thuật khi đeo hoặc tháo kính có thể dẫn đến hiện tượng trầy xước biểu mô giác mạc, kích ứng nhãn khoa hoặc đưa vi khuẩn vào mắt gây viêm kết mạc và viêm giác mạc.

Tháo kính áp tròng là kỹ thuật cơ bản nhưng đòi hỏi tính cẩn trọng cao và sự tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh nhãn khoa. Thao tác đúng không chỉ giúp việc lấy kính ra diễn ra nhẹ nhàng, không gây đau rát mà còn duy trì sức khỏe toàn diện cho đôi mắt, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương cơ học cũng như vi sinh vật gây hại xâm nhập.
Cách tháo kính áp tròng
Tổng quan về thao tác tháo kính áp tròng tập trung vào việc duy trì môi trường vô khuẩn và sự cẩn trọng đối với niêm mạc mắt. Kính áp tròng bám trên bề mặt mắt nhờ lớp màng nước mắt mỏng. Khi tháo kính, mục tiêu là làm gián đoạn nhẹ lực hút bề mặt này để tách kính ra một cách nhẹ nhàng mà không chạm móng tay vào lòng đen hay kéo giãn quá mức biểu mô mắt.
Thao tác tháo lens đúng chuẩn đòi hỏi người sử dụng phải rửa sạch tay bằng xà phòng kháng khuẩn, lau khô tay bằng khăn không xơ sợi và giữ tinh thần thư giãn. Việc hiểu rõ cơ chế bám dính của kính áp tròng cũng như cấu trúc giác mạc giúp người đeo kiểm soát tốt lực ngón tay, tránh các biến chứng như rách kính, lệch kính vào hốc mắt hoặc gây tổn thương trầy xước nhãn cầu.
Chuẩn bị vệ sinh tay và không gian trước khi tháo kính áp tròng
Bước đầu tiên và quan trọng nhất trước khi chạm vào mắt là vệ sinh tay sạch sẽ. Người sử dụng cần rửa tay kỹ bằng xà phòng dịu nhẹ và nước sạch trong ít nhất 20 giây để loại bỏ vi khuẩn, bụi bẩn và dầu thừa. Sau khi rửa, hãy làm khô tay hoàn toàn bằng khăn sạch không để lại xơ sợi hoặc máy sấy khí. Tay ướt có thể khiến vi khuẩn trong nước máy xâm nhập vào mắt hoặc làm giảm độ bám của ngón tay lên bề mặt kính áp tròng.
Nơi thao tác tháo kính nên là bề mặt phẳng, sạch sẽ và đủ ánh sáng. Người đeo nên chuẩn bị sẵn khay đựng kính đã rửa sạch cùng dung dịch ngâm chuyên dụng tươi mới. Cắt ngắn móng tay và mài nhẵn các góc cạnh sắc nhọn cũng là yêu cầu bắt buộc nhằm tránh vô tình làm rách màng giác mạc hoặc xước bề mặt kính trong quá trình thao tác.
Kỹ thuật tháo kính áp tròng mềm bằng tay an toàn
Để tháo kính áp tròng mềm một cách an toàn, người sử dụng nên ngồi trước gương và nhìn thẳng về phía trước hoặc hơi nhìn lên trên. Dùng ngón giữa của tay không thuận kéo mi mắt trên lên trên và giữ chặt vào xương chân mày, đồng thời dùng ngón giữa của tay thuận kéo mi mắt dưới xuống dưới để mở rộng tối đa khoảng không gian nhãn cầu.
Dùng đầu ngón trỏ tay thuận nhẹ nhàng chạm vào phần dưới của kính áp tròng và trượt kính xuống vùng lòng trắng của mắt. Khi kính đã di chuyển xuống lòng trắng, dùng phần thịt mềm của ngón trỏ và ngón cái bóp nhẹ hai bên mép kính để không khí lùa vào bên dưới, làm kính tự bong ra khỏi bề mặt mắt. Sau đó, nhẹ nhàng lấy kính ra ngoài mà không được dùng móng tay bấm vào kính hay niêm mạc.
Cách xử lý tình huống kính áp tròng bị khô hoặc dính chặt vào mắt
Trong một số trường hợp, mắt bị khô do ngồi điều hòa lâu, làm việc máy tính nhiều hoặc đeo kính quá thời gian quy định khiến kính áp tròng dính chặt vào giác mạc. Khi gặp tình trạng này, người sử dụng tuyệt đối không cố dùng lực kéo hay bóp mạnh kính vì có thể gây tổn thương nghiêm trọng lớp biểu mô giác mạc.
Giải pháp an toàn nhất là nhỏ từ 1 đến 2 giọt nước muối sinh lý nhãn khoa hoặc dung dịch nhỏ mắt chuyên dụng dành cho người đeo kính áp tròng. Sau khi nhỏ, chớp mắt vài lần và nhắm mắt nghỉ ngơi trong 1 đến 2 phút để độ ẩm thấm đều làm mềm kính. Khi kính đã khôi phục độ linh hoạt và di động nhẹ khi chớp mắt, hãy thực hiện lại thao tác tháo kính theo đúng kỹ thuật thông thường.
Vệ sinh và bảo quản kính áp tròng sau khi tháo ra khỏi mắt
Ngay sau khi lấy kính áp tròng ra khỏi mắt, việc vệ sinh kính là bắt buộc đối với các loại kính sử dụng nhiều lần. Đặt kính vào lòng bàn tay khô sạch, nhỏ vài giọt dung dịch ngâm rửa chuyên dụng và dùng phần thịt của ngón trỏ chà nhẹ lên hai mặt kính theo chiều dọc trong khoảng 10 đến 15 giây. Thao tác chà nhẹ này giúp loại bỏ màng protein, chất bã nhờn và vi sinh vật tích tụ trong suốt ngày dài.
Xả lại kính bằng dung dịch ngâm sạch rồi đặt kính vào đúng ngăn trái và phải của khay đựng. Khay đựng phải được đổ đầy dung dịch ngâm mới hoàn toàn, tuyệt đối không dùng lại dung dịch cũ hoặc thay thế bằng nước lọc, nước muối tự pha. Cuối cùng, vặn chặt nắp khay và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Lưu ý an toàn
Lưu ý an toàn quan trọng khi tháo kính áp tròng là tuyệt đối không sử dụng móng tay để kẹp hay gắp kính vì dễ gây rách kính và trầy xước giác mạc. Không bao giờ ngâm hoặc rửa kính bằng nước máy, nước khoáng hay tinh chất không chuyên dụng do nguy cơ nhiễm ký sinh trùng Acanthamoeba gây viêm giác mạc nặng. Ngừng đeo kính và không tự điều trị nếu mắt có dấu hiệu đỏ rát, đau đớn, cộm vướng kéo dài hoặc tiết nhiều dịch bẩn. Thông tin hướng dẫn mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt.
Tóm tắt
Thực hiện đúng quy trình tháo kính áp tròng giúp bảo vệ thị lực và duy trì sức khỏe nhãn khoa lâu dài. Việc tuân thủ vệ sinh tay, tháo kính nhẹ nhàng và bảo quản đúng cách là thói quen cần thiết cho mọi người dùng kính áp tròng. Nếu gặp bất kỳ khó khăn hoặc bất thường nào ở mắt, hãy chủ động liên hệ bác sĩ chuyên khoa mắt để được khám và tư vấn kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nên tháo kính áp tròng trước hay sau khi tẩy trang mặt?
Nên tháo kính áp tròng trước khi thực hiện các bước tẩy trang và rửa mặt. Việc này giúp ngăn ngừa hóa chất, dầu tẩy trang hoặc cặn trang điểm dính vào bề mặt kính và chui vào mắt gây kích ứng hoặc nhiễm trùng nhãn khoa.
Có nên tháo kính áp tròng khi đi ngủ không?
Ngoại trừ các loại kính chỉnh hình giác mạc được chỉ định riêng để đeo ban đêm, người sử dụng bắt buộc phải tháo kính áp tròng trước khi đi ngủ. Đeo kính khi ngủ làm giảm lượng oxy cung cấp cho giác mạc và gia tăng nguy cơ viêm nhiễm mắt.
Làm gì khi kính áp tròng bị trượt giấu vào sâu trong mắt?
Kính áp tròng không thể chui vào sau nhãn cầu do vách ngăn kết mạc. Bạn nên giữ bình tĩnh, nhỏ nước muối sinh lý nhãn khoa, nhắm mắt và đảo nhẹ nhãn cầu để kính tự di chuyển về vùng trung tâm rồi nhẹ nhàng tháo ra.
Dùng móng tay dài có tháo kính áp tròng được không?
Người có móng tay dài vẫn có thể tháo kính nhưng cần dùng phần thịt của ngón trỏ và ngón cái bóp nhẹ kính, tránh để móng tay chạm vào mắt gây trầy xước giác mạc hoặc rách kính. Có thể sử dụng dụng cụ gắp kính chuyên dụng.
Tần suất thay dung dịch ngâm kính áp tròng sau khi tháo như thế nào?
Dung dịch ngâm kính trong khay cần được thay mới hoàn toàn sau mỗi lần tháo kính. Không được tái sử dụng dung dịch cũ hoặc châm thêm dung dịch mới vào dung dịch cũ vì sẽ làm giảm khả năng khử khuẩn kính áp tròng.
