Cách khắc phục tình trạng khô mắt sợ ánh sáng an toàn và

Khô mắt sợ ánh sáng là gì?

Khô mắt sợ ánh sáng là sự kết hợp giữa hội chứng khô mắt và hiện tượng tăng nhạy cảm thị giác với ánh sáng. Màng phim nước mắt bình thường bao gồm ba lớp là lớp mỡ, lớp nước và lớp nhầy, đóng vai trò nuôi dưỡng và tạo bề mặt quang học nhẵn bóng cho giác mạc. Khi một trong ba lớp này bị suy giảm số lượng hoặc chất lượng, bề mặt nhãn cầu sẽ bị khô rát, dẫn đến tình trạng kích thích các đầu mút thần kinh cảm giác và gây ra phản xạ sợ ánh sáng. Người mắc phải tình trạng này thường có cảm giác như có hạt cát trong mắt, mắt đỏ, chảy nước mắt phản xạ và thường xuyên phải nheo mắt hoặc nhắm nghiền mắt khi ra ngoài trời sáng hoặc khi nhìn vào màn hình máy tính, điện thoại.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng khô mắt kèm nhạy cảm với ánh sáng

Tình trạng khô mắt kèm theo biểu hiện sợ ánh sáng thường xuất hiện khi màng phim nước mắt bị mất cân bằng, dẫn đến việc bề mặt giác mạc không còn được bôi trơn và bảo vệ đầy đủ. Khi lớp biểu mô ngoài cùng của giác mạc bị khô ráp hoặc trợt nhẹ, các đầu mút dây thần kinh cảm giác sẽ trở nên cực kỳ nhạy cảm với các kích thích bên ngoài, đặc biệt là ánh sáng mặt trời hoặc ánh sáng từ các thiết bị điện tử.

Bên cạnh đó, việc suy giảm chức năng của tuyến meibomius ở bờ mi khiến lớp mỡ bảo vệ nước mắt bị thiếu hụt, làm nước mắt bốc hơi rất nhanh. Các yếu tố như làm việc liên tục trong phòng máy lạnh, môi trường nhiều khói bụi, tiếp xúc màn hình máy tính kéo dài hoặc các bệnh lý viêm nhiễm tại mắt như viêm bờ mi, viêm kết mạc hay viêm giác mạc cũng là những nguyên nhân phổ biến kích hoạt phản xạ co thắt mi và né tránh ánh sáng của mắt.

Các biện pháp làm dịu và cấp ẩm cho mắt tại nhà

Để cải thiện nhanh cảm giác cộm xót và chói mắt, việc bổ sung độ ẩm nhân tạo cho mắt là bước can thiệp ban đầu quan trọng nhất. Người bệnh nên sử dụng các loại nước mắt nhân tạo hoặc gel bôi trơn nhãn cầu có thành phần tương tự nước mắt tự nhiên để tái tạo lại màng phim nước mắt. Ưu tiên các chế phẩm không chứa chất bảo quản nếu cần nhỏ nhiều lần trong ngày nhằm hạn chế nguy cơ gây độc cho tế bào biểu mô giác mạc.

Liệu pháp chườm ấm mắt cũng mang lại hiệu quả rất tốt trong việc giải phóng tuyến bã nhờn ở bờ mi. Dùng khăn sạch ngâm nước ấm khoảng bốn mươi độ C vắt ráo rồi đắp lên mắt nhắm trong khoảng năm đến mười phút mỗi ngày. Hơi ấm sẽ giúp làm loãng dịch nhờn bị ứ đọng, giúp tuyến meibomius hoạt động trơn tru hơn, từ đó duy trì lớp dầu bảo vệ nước mắt không bị bốc hơi quá mức. Sau khi chườm ấm, việc vệ sinh bờ mi nhẹ nhàng bằng gạc chuyên dụng sẽ giúp loại bỏ cặn bẩn và vi khuẩn gây viêm.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và môi trường làm việc

Thói quen sinh hoạt và không gian làm việc đóng vai trò quyết định đến tốc độ hồi phục của nhãn cầu. Những người thường xuyên làm việc với máy tính hoặc điện thoại cần áp dụng nghiêm túc quy tắc thư giãn thị giác, cứ sau hai mươi phút làm việc nên nhìn xa sáu mét trong khoảng hai mươi giây và chủ động chớp mắt chậm, đều đặn để nước mắt dàn đều khắp bề mặt mắt.

Trong phòng làm việc hoặc phòng ngủ có sử dụng điều hòa nhiệt độ, nên trang bị thêm máy tạo độ ẩm không khí để giảm thiểu tình trạng không khí quá khô làm bay hơi nước mắt. Cần chú ý điều chỉnh hướng gió của quạt và cửa gió điều hòa, tuyệt đối không để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào vùng mặt. Khi đi ra ngoài trời nắng hoặc nơi có gió bụi, việc đeo kính râm có khả năng chống tia cực tím hoặc kính bảo hộ ôm sát mắt là điều vô cùng cần thiết để giảm bớt cường độ ánh sáng chiếu vào giác mạc.

Phương pháp can thiệp chuyên sâu tại cơ sở y tế

Trong trường hợp các biện pháp chăm sóc thông thường không đem lại hiệu quả, người bệnh cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám toàn diện. Bác sĩ nhãn khoa có thể thực hiện các xét nghiệm đánh giá lượng nước mắt và nhuộm huỳnh quang giác mạc để xác định chính xác mức độ tổn thương biểu mô.

Tùy theo nguyên nhân cụ thể, phác đồ điều trị chuyên sâu có thể bao gồm việc sử dụng các thuốc kháng viêm không steroid hoặc thuốc điều hòa miễn dịch nhỏ mắt dưới sự giám sát chặt chẽ. Một số trường hợp khô mắt nặng do bốc hơi có thể được chỉ định thủ thuật nút điểm lệ tạm thời hoặc vĩnh viễn nhằm giữ lại lượng nước mắt tự nhiên trên bề mặt nhãn cầu lâu hơn, giúp giác mạc có thời gian tự làm lành và giảm dần tình trạng sợ ánh sáng.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hoặc hoạt chất co mạch kéo dài mà không có đơn thuốc của bác sĩ nhãn khoa vì có thể gây tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Cần đến bệnh viện khám ngay nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu báo động như đau nhức dữ dội, giảm thị lực đột ngột, mắt đỏ nhiều kèm tiết dịch mủ hoặc cảm giác chói sáng không thể mở mắt.

Tóm tắt

Khô mắt sợ ánh sáng là tình trạng thường gặp nhưng có thể cải thiện đáng kể nếu được chăm sóc đúng cách từ sớm. Việc kết hợp giữ vệ sinh mắt, sử dụng dung dịch bôi trơn phù hợp và điều chỉnh thói quen nhìn sẽ giúp mắt nhanh chóng phục hồi. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nhỏ chứa hoạt chất mạnh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt.