Cần làm gì để hết khô mắt một cách nhanh chóng và?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khô mắt là tình trạng bề mặt nhãn cầu không nhận đủ lượng nước mắt cần thiết hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh, dẫn đến cảm giác cộm xốn, xót mắt, chảy nước mắt sống và nhìn mờ thoáng qua. Tình trạng này rất hay gặp ở người làm việc nhiều với thiết bị điện tử, người ngồi lâu trong phòng điều hòa hoặc người thường xuyên tiếp xúc khói bụi.
Để xoa dịu cảm giác khó chịu này một cách nhanh chóng, việc cấp ẩm tức thì bằng nước mắt nhân tạo kết hợp các biện pháp thư giãn mắt là bước xử trí đầu tiên. Hiểu rõ những cách chăm sóc mắt đúng khoa học sẽ giúp bạn bảo vệ bề mặt nhãn cầu an toàn và duy trì thị lực sáng khỏe.
Cách giảm khô mắt nhanh là gì?
Khô mắt xảy ra khi có sự mất cân bằng trong việc sản xuất hoặc duy trì màng phim nước mắt. Cấu trúc màng phim nước mắt gồm ba lớp mỏng: lớp nhầy giúp nước mắt bám dính vào giác mạc, lớp nước cung cấp độ ẩm cùng dưỡng chất, và lớp mỡ ngoài cùng giúp hạn chế sự bốc hơi. Khi bất kỳ thành phần nào bị rối loạn, bề mặt mắt sẽ mất đi lớp màng bảo vệ tự nhiên, dẫn đến phản ứng kích thích các đầu dây thần kinh cảm giác. Người bị khô mắt thường thấy cay mắt, cộm rát như có hạt cát, mắt đỏ nhẹ và nhạy cảm hơn với ánh sáng. Việc can thiệp sớm bằng các biện pháp cấp ẩm và bảo vệ tại chỗ không chỉ làm thuyên giảm triệu chứng cấp tính mà còn ngăn ngừa tổn thương biểu mô giác mạc về lâu dài.
Nhỏ nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để cấp ẩm tức thì
Biện pháp đơn giản và mang lại hiệu quả làm dịu nhanh nhất khi mắt bị khô rát là sử dụng nước mắt nhân tạo. Các dung dịch nhỏ mắt cấp ẩm này giúp bổ sung tạm thời thể tích nước cho màng phim nước mắt, bôi trơn nhãn cầu và rửa trôi các hạt bụi bẩn li ti gây kích ứng. Khi chọn mua, bạn nên ưu tiên những dòng sản phẩm dạng tép dùng một lần không chứa chất bảo quản để giảm thiểu nguy cơ dị ứng giác mạc, đặc biệt là khi có nhu cầu nhỏ nhiều lần trong ngày.
Sau khi nhỏ một đến hai giọt vào mỗi bên mắt, bạn nên nhắm nhẹ mắt lại trong khoảng ba mươi giây để dung dịch dàn đều trên toàn bộ bề mặt kết mạc và giác mạc, tránh chớp mắt liên tục quá mạnh làm đẩy dung dịch ra ngoài. Không nên lạm dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa hoạt chất co mạch làm giảm đỏ mắt cấp tốc, bởi chúng không giải quyết căn nguyên thiếu ẩm và có thể gây hiện tượng đỏ mắt dội ngược khi ngưng sử dụng.
Chườm ấm và vệ sinh bờ mi để cải thiện lớp dầu màng nước mắt
Nhiều trường hợp khô mắt xuất phát từ việc tắc nghẽn tuyến bã nhờn Meibomius ở bờ mi, khiến màng phim nước mắt thiếu lớp lipid ngoài cùng và bay hơi rất nhanh. Phương pháp chườm ấm bờ mi là giải pháp cơ học an toàn giúp làm mềm và giải phóng lớp dầu ứ đọng, khôi phục sự cân bằng cho màng nước mắt tự nhiên.
Bạn có thể dùng một chiếc khăn sạch nhúng vào nước ấm khoảng bốn mươi độ C, vắt ráo rồi đắp nhẹ nhàng lên hai mí mắt đang nhắm trong khoảng năm đến mười phút. Sau khi chườm ấm, dùng đầu ngón tay sạch hoặc tăm bông chuyên dụng massage nhẹ bờ mi theo chiều từ gốc mi về phía bờ tự do để hỗ trợ bài tiết tuyến nhờn. Biện pháp này không chỉ làm dịu cảm giác cộm rát tức thì mà còn giúp mắt thư giãn sau nhiều giờ nhìn tập trung.
Áp dụng quy tắc 20-20-20 và chủ động chớp mắt khi làm việc
Khi tập trung cao độ vào màn hình máy tính, điện thoại hay đọc tài liệu, tần số chớp mắt của con người có thể giảm xuống chỉ còn một nửa so với bình thường. Điều này khiến bề mặt nhãn cầu không được bôi trơn liên tục, dẫn đến hiện tượng khô căng và nhức mỏi mắt nhanh chóng. Áp dụng quy tắc 20-20-20 là phương pháp đơn giản giúp bảo vệ mắt khi làm việc văn phòng.
Quy tắc này hướng dẫn rằng sau mỗi hai mươi phút nhìn màn hình, bạn hãy hướng tầm nhìn ra xa ít nhất hai mươi feet tương đương sáu mét trong vòng hai mươi giây. Kết hợp với việc chủ động chớp mắt chậm và sâu vài lần để kích thích tuyến lệ tiết ẩm đều khắp giác mạc. Thói quen nhỏ này giúp cơ thể mi được thả lỏng, giảm căng thẳng thị giác và ngăn ngừa khô mắt tái phát trong suốt ngày làm việc.
Tạo độ ẩm môi trường và tránh luồng gió thổi trực tiếp vào mắt
Độ ẩm không khí thấp trong phòng điều hòa nhiệt độ hoặc luồng gió thổi trực tiếp từ quạt và cửa gió máy lạnh là tác nhân khiến nước mắt bay hơi cực nhanh. Để bảo vệ mắt, bạn nên chủ động điều chỉnh hướng gió tránh thổi thẳng vào vùng mặt và đầu, giữ khoảng cách an toàn với các thiết bị làm mát.
Đặt thêm máy tạo độ ẩm phun sương trong phòng làm việc hoặc phòng ngủ là cách hiệu quả để duy trì độ ẩm lý tưởng cho không khí, giảm bớt tốc độ bốc hơi của màng phim nước mắt. Khi di chuyển ngoài trời trong điều kiện nhiều gió, nắng gắt hoặc khói bụi, việc đeo kính râm ôm sát khuôn mặt sẽ tạo thành lá chắn cơ học ngăn ngừa gió lùa và hạn chế dị vật xâm nhập vào mắt.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không dùng tay dụi mắt khi cảm thấy ngứa rát hay cộm xốn, vì hành động này có thể làm trầy xước giác mạc và đưa vi khuẩn vào mắt gây nhiễm trùng. Tránh tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt, bởi việc lạm dụng kéo dài có thể gây biến chứng nghiêm trọng như tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Các sản phẩm nhỏ mắt sau khi mở nắp cần tuân thủ hạn dùng của nhà sản xuất để đảm bảo vô khuẩn.
Tóm tắt
Khô mắt là vấn đề rất phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu biết kết hợp làm dịu cấp tính và thay đổi thói quen sinh hoạt. Khi áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại nhà, bạn nên chú trọng vệ sinh mắt cẩn thận, chọn sản phẩm nhỏ mắt phù hợp và để mắt nghỉ ngơi điều độ. Nếu tình trạng cộm rát kéo dài hoặc đi kèm bất thường thị lực, bạn nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt để được đánh giá và điều trị kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nên dùng loại thuốc nhỏ mắt nào khi bị khô mắt đột ngột?
Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là lựa chọn an toàn để làm dịu mắt khô cấp thì. Bạn nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đọc kỹ hướng dẫn và tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ mắt trước khi dùng kéo dài.
Vì sao bị khô mắt nhưng mắt lại chảy nước mắt nhiều?
Có thể do phản xạ tự nhiên của mắt. Khi bề mặt nhãn cầu bị khô rát hoặc kích ứng, tuyến lệ sẽ tăng tiết nước mắt bù trừ, nhưng lượng nước này thường thiếu thành phần dầu nên nhanh bay hơi và không duy trì được độ ẩm bền vững.
Bị khô rát mắt có nên tiếp tục đeo kính áp tròng không?
Người thường xuyên khô mắt nên hạn chế đeo kính áp tròng trong đợt kích ứng cấp. Kính áp tròng có thể làm cản trở quá trình trao đổi oxy và hấp thu lớp màng phim nước mắt, khiến tình trạng kích ứng trở nên nặng hơn.
Chườm ấm mắt mỗi ngày có giúp giảm khô mắt không?
Chườm ấm giúp làm loãng lớp dầu tự nhiên bị ứ tắc tại tuyến Meibomius ở bờ mi, cải thiện chất lượng màng phim nước mắt. Bạn có thể chườm ấm từ một đến hai lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng năm đến mười phút với khăn sạch.
Khi nào tình trạng khô mắt cần được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra?
Nếu đã nhỏ nước mắt nhân tạo và nghỉ ngơi nhưng mắt vẫn đỏ nhiều, đau nhức dữ dội, cộm rát như có dị vật hoặc nhìn mờ, bạn cần đi khám chuyên khoa mắt ngay để loại trừ viêm kết mạc hay loét giác mạc.
