Lún dương vật ở trẻ em: Nhận biết, nguyên nhân và cách xử trí

Lún dương vật ở trẻ là gì?

Lún dương vật là một bất thường giải phẫu vùng sinh dục ngoài ở bé trai, trong đó thân dương vật có chiều dài và đường kính hoàn toàn bình thường nhưng bị che lấp hoặc vùi sâu bên dưới lớp mô liên kết và mỡ trước xương mu. Khi quan sát bằng mắt thường lúc trẻ ở tư thế đứng hoặc nằm, cha mẹ thường chỉ thấy một chóp da thừa hình nón hoặc bao quy đầu nhăn nheo nhô lên khỏi bề mặt da bụng dưới, không nhìn rõ thân dương vật.

Tình trạng này có thể xuất hiện đơn độc do yếu tố bẩm sinh từ dây chằng và dải xơ dưới da, hoặc phát triển thứ phát sau khi trẻ tăng cân quá nhanh gây ứ đọng mỡ tại vùng mu. Lún dương vật cần được phân biệt rõ với chứng dương vật nhỏ thực sự, tức là tình trạng thân dương vật kém phát triển do thiếu hụt nội tiết tố, cũng như cần phân biệt với hẹp bao quy đầu đơn thuần để tránh việc chỉ định can thiệp sai lệch gây biến chứng cho trẻ.

Phân biệt lún dương vật thực sự và vùi dương vật do thừa cân

Lún dương vật hay còn gọi là dương vật vùi là dị tật bẩm sinh hoặc mắc phải khiến thân dương vật bị tụt lùi vào bên trong, chỉ nhìn thấy phần da bao quy đầu chùm lên phía ngoài. Trong trường hợp lún dương vật thực sự, kích thước chiều dài thân và vật hang của dương vật hoàn toàn bình thường, nhưng do sự bất thường của hệ thống dây chằng treo hoặc dải xơ dưới da cố định sai vị trí khiến cơ quan này bị kéo tụt vào sâu trong mô dưới da vùng mu.

Ngược lại, ở những trẻ thừa cân hoặc béo phì, một lượng lớn mỡ tích tụ dày đặc tại ụ mu phía trước xương mu có thể che lấp gần như toàn bộ thân dương vật, tạo nên hình ảnh vùi lấp giả. Bác sĩ chuyên khoa có thể phân biệt dễ dàng bằng cách dùng hai ngón tay ấn lún lớp mỡ quanh gốc dương vật sát vào xương mu. Nếu thân dương vật trồi ra với kích thước và đường kính bình thường thì đó là dương vật bị vùi do mỡ. Việc phân biệt rõ hai dạng này rất quan trọng nhằm xác định trẻ cần can thiệp phẫu thuật giải phóng xơ dính hay chỉ cần điều chỉnh cân nặng.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng lún dương vật ở trẻ em

Nguyên nhân phổ biến nhất của lún dương vật bẩm sinh liên quan đến sự bất thường trong quá trình cố định da dương vật vào lớp cân nông và cân sâu. Các dải xơ xơ hóa bất thường chạy từ bao quy đầu đến xương mu kéo thân dương vật lùi sâu vào ổ bụng hoặc mô mỡ mu. Một số trẻ có lớp mỡ trước mu phát triển quá mức bẩm sinh, kết hợp góc bìu dương vật bám cao bất thường cũng dẫn đến tình trạng này.

Bên cạnh yếu tố bẩm sinh, nguyên nhân mắc phải thường gặp nhất ở trẻ em hiện nay là tình trạng thừa cân, béo phì khiến mỡ tụ dày đặc quanh bộ phận sinh dục. Một nguyên nhân mắc phải khác đáng lưu ý là hệ quả sau phẫu thuật cắt bao quy đầu không đúng chỉ định. Khi trẻ bị lún dương vật bẩm sinh nhưng lại bị chẩn đoán nhầm là hẹp bao quy đầu và đem đi cắt da, phần da thân dương vật vốn đã thiếu sẽ càng bị cắt bớt nhiều hơn, khiến dương vật thụt sâu hơn vào trong và để lại sẹo co kéo phức tạp. Do đó, việc xác định đúng căn nguyên ban đầu đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn cấu trúc giải phẫu của trẻ.

Những ảnh hưởng của lún dương vật đến sinh hoạt và tâm lý của trẻ

Tình trạng thân dương vật bị che lấp có thể gây ra nhiều trở ngại trong sinh hoạt thường nhật của trẻ nhỏ. Biểu hiện rõ nhất là khó khăn khi đi tiểu. Dòng nước tiểu của trẻ thường bị lệch hướng, tia nước tiểu yếu, dễ bắn tung tóe làm ướt quần áo, chân và bẹn. Ở nhiều bé, nước tiểu đọng lại bên trong khoang da bao quy đầu làm phồng lên như bong bóng mỗi khi tiểu, tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho vi khuẩn tích tụ gây viêm bao quy đầu tái diễn, ngứa ngáy và đau rát.

Khi bước vào độ tuổi đi học, lún dương vật có thể tác động tiêu cực đến tâm lý của trẻ. Trẻ thường cảm thấy mặc cảm, tự ti, e ngại khi đi vệ sinh cùng các bạn cùng trang lứa do nhận thấy bộ phận sinh dục của mình khác biệt. Tình trạng lo âu kéo dài có thể khiến trẻ nhịn tiểu, dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc rối loạn chức năng bàng quang. Vì vậy, việc phát hiện và can thiệp kịp thời không chỉ giải quyết vấn đề cơ học mà còn giúp trẻ phát triển tâm sinh lý một cách lành mạnh và tự tin.

Nguyên tắc thăm khám và hướng xử trí lún dương vật ở trẻ em

Khi nghi ngờ trẻ bị lún dương vật, phụ huynh cần đưa trẻ đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa ngoại nhi hoặc nam khoa tiết niệu. Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng bằng tay để đánh giá chiều dài thực của dương vật, mức độ dày của lớp mỡ trước mu, tình trạng dải xơ và khả năng co giãn của da bao quy đầu. Quá trình này giúp loại trừ các dị tật bẩm sinh phối hợp khác như tinh hoàn ẩn, lỗ tiểu lệch thấp hay dương vật nhỏ bẩm sinh do suy tuyến sinh dục.

Về phương pháp xử trí, nếu trẻ bị vùi dương vật do thừa cân đơn thuần, biện pháp ưu tiên hàng đầu là kiểm soát dinh dưỡng, cắt giảm tinh bột nhanh và tăng cường rèn luyện thể chất để giảm khối lượng mỡ quanh mu. Ngược lại, với những trường hợp lún dương vật bẩm sinh có dải xơ co kéo hoặc hẹp bao quy đầu thứ phát gây biến chứng viêm đường tiểu, phẫu thuật chỉnh hình lún dương vật sẽ được chỉ định. Phẫu thuật viên sẽ tiến hành bóc tách, cắt bỏ các dải xơ bất thường, giải phóng thân dương vật và cố định lại da vào gốc dương vật nhằm đưa cơ quan này về đúng vị trí giải phẫu tự nhiên.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng tay kéo mạnh thân dương vật của trẻ ra ngoài hoặc tự nong bao quy đầu tại nhà, vì thao tác thô bạo có thể gây rách da, chảy máu và hình thành sẹo xơ co rút nguy hiểm. Không tự ý cho trẻ dùng các loại thuốc bôi hoặc thuốc uống nội tiết tố khi chưa có chỉ định và theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa ngoại nhi hoặc nội tiết. Mọi can thiệp phẫu thuật cần được thực hiện tại các bệnh viện có chuyên khoa uy tín để đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ.

Tóm tắt

Lún dương vật ở trẻ là tình trạng có thể can thiệp hiệu quả nếu được phát hiện và xử trí đúng cách. Sự đồng hành, quan sát kỹ lưỡng của cha mẹ cùng việc tuân thủ tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa ngoại nhi sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tâm lý. Phụ huynh không nên tự ý can thiệp tại nhà để tránh rủi ro không đáng có cho bé.