Cách đeo khẩu trang đúng cách giúp hạn chế lây nhiễm Covid-19

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Khẩu trang y tế là một trong những phương tiện phòng hộ cá nhân đơn giản, quen thuộc nhưng đem lại hiệu quả bảo vệ đường thở vô cùng to lớn trước các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm qua giọt bắn. Trong bối cảnh dịch bệnh hô hấp, việc hiểu và thực hiện cách đeo khẩu trang đúng cách giúp tạo nên lá chắn vật lý quan trọng, giảm thiểu lượng khí dung và dịch tiết hô hấp chứa virus phát tán ra môi trường xung quanh.

Tuy nhiên, hiệu quả phòng ngừa chỉ thực sự đạt được khi bạn lựa chọn đúng loại khẩu trang đạt chuẩn và tuân thủ chặt chẽ các bước sử dụng, từ lúc đeo vào, trong suốt thời gian đeo cho đến khi tháo bỏ. Rất nhiều người vô tình làm giảm tác dụng bảo vệ do thao tác sai lệch hoặc chủ quan chạm tay vào bề mặt lọc bẩn. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn các bước sử dụng khẩu trang an toàn và chỉ ra những sai lầm cần tránh để bảo vệ tối ưu sức khỏe của bản thân cùng gia đình.

Đeo khẩu trang đúng cách là gì?

Đeo khẩu trang đúng cách là việc sử dụng khẩu trang y tế hoặc khẩu trang vải kháng khuẩn đúng chiều, đúng mặt, che kín hoàn toàn vùng mũi và miệng, đồng thời duy trì độ kín khít ôm sát khuôn mặt nhằm ngăn ngừa giọt bắn mang mầm bệnh. Khi một người mắc bệnh hô hấp như Covid-19 hoặc cúm mùa ho, hắt hơi hay giao tiếp, các hạt dịch tiết chứa virus sẽ bay vào không khí. Khẩu trang hoạt động dựa trên cơ chế lọc cơ học và tĩnh điện, giúp giữ lại các hạt giọt bắn không phát tán rộng ra ngoài, đồng thời hạn chế các hạt khí dung và vi sinh vật lơ lửng xâm nhập vào đường hô hấp của người đeo. Để đảm bảo tính năng bảo vệ, người dùng cần phân biệt rõ mặt ngoài chống thấm nước và mặt trong thấm hút mồ hôi, cố định nẹp mũi chắc chắn và tránh tạo khe hở quanh viền mặt trong suốt quá trình tiếp xúc ngoài cộng đồng.

Các bước đeo khẩu trang chuẩn kỹ thuật giúp hạn chế phơi nhiễm

Trước khi mở túi khẩu trang, bạn cần vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất ba mươi giây hoặc dùng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ phù hợp. Hành động này giúp ngăn chặn bụi bẩn và vi khuẩn từ bàn tay nhiễm bẩn bám dính vào mặt trong khẩu trang. Sau khi rửa tay, bạn xác định mặt ngoài có màu đậm hơn và các nếp gấp thường hướng xuống dưới, còn mặt trong có màu nhạt hoặc trắng để áp sát vào da mặt. Bạn chỉ cầm vào phần dây thun quàng qua hai vành tai, tránh để các ngón tay chạm trực tiếp vào phần màng lọc phía trước. Tiếp theo, dùng hai ngón tay trỏ vuốt thanh nẹp kim loại ôm khít sống mũi, rồi kéo nhẹ mép dưới khẩu trang bao phủ trọn vẹn phần cằm. Khẩu trang đạt yêu cầu khi che phủ kín từ sống mũi đến dưới cằm và không tạo ra khe hở lớn ở hai bên gò má.

Cách tháo và xử lý khẩu trang sau khi sử dụng an toàn

Quy trình tháo khẩu trang đóng vai trò quan trọng không kém bước đeo nhưng thường bị nhiều người xem nhẹ. Khi cần cởi bỏ, bạn chỉ luồn tay vào hai bên quai đeo sau tai để gỡ ra nhẹ nhàng, tuyệt đối không chạm tay vào mặt ngoài khẩu trang vì đây là nơi tập trung nhiều giọt bắn và tác nhân gây bệnh sau thời gian tiếp xúc môi trường. Sau khi tháo, nếu là khẩu trang y tế dùng một lần, bạn hãy bỏ ngay vào thùng rác có nắp đậy kín để mầm bệnh không phát tán ra không khí xung quanh. Nếu sử dụng khẩu trang vải kháng khuẩn, bạn cần cho vào túi riêng hoặc giặt ngay bằng xà phòng và phơi khô dưới ánh nắng. Ngay sau khi xử lý khẩu trang, việc rửa lại tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn là bắt buộc để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bàn tay.

Những sai lầm thường gặp làm giảm hiệu quả bảo vệ của khẩu trang

Trong quá trình sinh hoạt hàng ngày, nhiều người vẫn mắc phải những thói quen làm vô hiệu hóa tác dụng bảo vệ của khẩu trang y tế. Thói quen kéo khẩu trang xuống dưới cằm hoặc cổ để nói chuyện, ăn uống là sai lầm phổ biến nhất, bởi vùng da dưới cổ có thể đã nhiễm khuẩn và khi kéo ngược lên sẽ đưa mầm bệnh tiếp xúc trực tiếp vào mũi miệng. Việc dùng tay sờ chạm, nắn chỉnh mặt trước khẩu trang nhiều lần cũng vô tình chuyển virus từ tay lên bề mặt thở hoặc ngược lại. Ngoài ra, việc đeo khẩu trang lỏng lẻo để lộ mũi, tái sử dụng khẩu trang ẩm ướt hoặc cất khẩu trang vào túi quần, balô mà không bọc kín đều làm tăng nguy cơ lây nhiễm Covid-19 và các bệnh đường hô hấp. Nhận biết và loại bỏ các hành vi này sẽ giúp bảo vệ tối đa sức khỏe cá nhân.

Kết hợp khẩu trang với các biện pháp phòng ngừa tổng thể

Khẩu trang y tế chỉ phát huy hiệu quả phòng bệnh tối đa khi được phối hợp đồng bộ với các biện pháp y tế công cộng khác. Bạn nên kết hợp thói quen đeo khẩu trang đúng cách với việc rửa tay thường xuyên, giữ khoảng cách tiếp xúc hợp lý ở nơi đông người và duy trì thông khí tự nhiên cho không gian sống cũng như phòng làm việc. Việc chủ động bổ sung dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc, giữ ấm đường thở và tiêm chủng vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo giúp củng cố hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Khẩu trang đóng vai trò như tấm chắn vật lý bước đầu, ngăn chặn virus xâm nhập qua giọt bắn đường thở, tạo nên lá chắn bảo vệ toàn diện trước các đợt bùng phát mầm bệnh lây truyền qua không khí.

Lưu ý an toàn

Khẩu trang y tế là biện pháp hỗ trợ giảm thiểu giọt bắn chứ không thay thế hoàn toàn cho chẩn đoán hoặc can thiệp y tế chuyên sâu. Khi xuất hiện các triệu chứng hô hấp như sốt cao, ho khan kéo dài, khó thở hoặc tức ngực, người bệnh cần chủ động liên hệ cơ sở y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn cách ly và thăm khám phù hợp. Không tự ý sử dụng các loại thuốc điều trị khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Tóm tắt

Đeo khẩu trang y tế đúng quy chuẩn là giải pháp dự phòng đơn giản nhưng đem lại giá trị bảo vệ thiết thực trước Covid-19 và các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp. Việc duy trì thói quen rửa tay sạch, đeo vừa vặn vùng mặt và thay bỏ đúng thời điểm giúp giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm chéo mầm bệnh cho bản thân và cộng đồng xung quanh.