Có nên đặt vòng tránh thai nội tiết không và những điều cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vòng tránh thai nội tiết là một trong những biện pháp ngừa thai hiện đại có hiệu quả cao và tác dụng kéo dài được nhiều phụ nữ quan tâm. Phương pháp này hoạt động bằng cách giải phóng một lượng nhỏ hormone progestin tại chỗ trong buồng tử cung nhằm ngăn cản quá trình thụ tinh.
Quyết định có nên đặt vòng tránh thai nội tiết hay không phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe sinh sản, tiền sử bệnh lý và nhu cầu tránh thai của từng cá nhân. Bên cạnh khả năng ngừa thai vượt trội, vòng nội tiết còn có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng kinh nguyệt ra nhiều hoặc đau bụng kinh, nhưng cũng có thể đi kèm một số tác dụng không mong muốn trong những tháng đầu sử dụng.
Đặt vòng tránh thai nội tiết là gì?
Vòng tránh thai nội tiết là dụng cụ tử cung hình chữ T bằng nhựa dẻo, chứa hormone levonorgestrel được giải phóng từ từ vào buồng tử cung với liều lượng rất thấp mỗi ngày. Lượng hormone này tác động trực tiếp tại niêm mạc tử cung, làm đặc chất nhầy ở cổ tử cung để ngăn tinh trùng xâm nhập, đồng thời ức chế sự phát triển của nội mạc tử cung khiến trứng thụ tinh khó làm tổ.
Khác với vòng tránh thai chứa đồng truyền thống, vòng nội tiết không gây tăng lượng máu kinh mà thường làm giảm lượng máu và số ngày hành kinh sau một thời gian thích ứng. Biện pháp này có thời gian tác dụng từ ba đến tám năm tùy theo từng dòng sản phẩm cụ thể và khả năng sinh sản của người phụ nữ có thể hồi phục nhanh chóng sau khi tháo vòng.
Ưu điểm nổi bật của vòng tránh thai nội tiết
Ưu điểm lớn nhất của vòng tránh thai nội tiết là hiệu quả ngừa thai rất cao, đạt trên chín mươi chín phần trăm và duy trì liên tục trong nhiều năm mà người dùng không cần phải ghi nhớ uống thuốc mỗi ngày. Do hormone chủ yếu phát huy tác dụng tại chỗ trong buồng tử cung, nồng độ progestin trong máu ngoại vi thấp hơn đáng kể so với thuốc tránh thai đường uống hoặc que cấy, từ đó giảm bớt các tác dụng phụ toàn thân.
Ngoài ra, vòng tránh thai nội tiết còn mang lại lợi ích điều trị đối với những phụ nữ bị rong kinh, cường kinh hoặc lạc nội mạc tử cung. Sau vài tháng đầu sử dụng, phần lớn người dùng nhận thấy lượng máu kinh giảm đi rõ rệt, chu kỳ kinh nguyệt trở nên nhẹ nhàng hơn và triệu chứng đau bụng kinh thuyên giảm đáng kể.
Tác dụng phụ và nhược điểm thường gặp
Trong khoảng ba đến sáu tháng đầu sau khi đặt vòng, cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự hiện diện của dụng cụ và lượng hormone giải phóng tại chỗ. Hiện tượng ra máu thấm giọt giữa chu kỳ hoặc chu kỳ kinh nguyệt không đều là biểu hiện khá phổ biến nhưng thường tự thuyên giảm sau giai đoạn này. Một số phụ nữ có thể gặp tình trạng vô kinh tạm thời trong thời gian mang vòng, đây là phản ứng sinh lý lành tính do niêm mạc tử cung mỏng đi chứ không phải tích tụ máu kinh bên trong.
Bên cạnh đó, một tỷ lệ nhỏ người dùng có thể gặp các biểu hiện như căng tức ngực, thay đổi tâm trạng nhẹ, đau đầu hoặc xuất hiện mụn trứng cá. Ngoài ra, việc đặt vòng đòi hỏi phải được thực hiện tại cơ sở y tế bởi bác sĩ chuyên khoa phụ sản và phương pháp này hoàn toàn không có khả năng bảo vệ người dùng trước các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Ai nên cân nhắc sử dụng vòng tránh thai nội tiết
Vòng tránh thai nội tiết là lựa chọn phù hợp cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ mong muốn một biện pháp ngừa thai dài hạn, có thể đảo ngược bất cứ lúc nào khi có nhu cầu sinh con trở lại. Phương pháp này đặc biệt thích hợp cho những người có chu kỳ kinh nguyệt ra nhiều, đau bụng kinh dữ dội hoặc phụ nữ đang cho con bú vì không làm ảnh hưởng đến số lượng cũng như chất lượng sữa mẹ.
Ngược lại, phương pháp này không áp dụng cho những trường hợp đang nghi ngờ có thai, đang bị viêm nhiễm vùng chậu cấp tính, viêm cổ tử cung chưa điều trị khỏi hoặc có bất thường bẩm sinh về cấu trúc buồng tử cung làm cản trở việc giữ vòng. Những phụ nữ có tiền sử ung thư vú hoặc mắc bệnh gan tiến triển cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để lựa chọn giải pháp khác phù hợp hơn.
Thời điểm và quy trình đặt vòng an toàn
Thời điểm lý tưởng nhất để tiến hành đặt vòng nội tiết là trong vài ngày đầu sau khi sạch kinh, khi cổ tử cung còn hé mở nhẹ và bác sĩ có thể loại trừ chắc chắn khả năng mang thai. Phụ nữ sau sinh thường có thể xem xét đặt vòng sau khoảng sáu tuần, khi tử cung đã co hồi về kích thước bình thường, trong khi sau sinh mổ thời gian chờ thường dài hơn tùy theo đánh giá của bác sĩ.
Trước khi tiến hành, bác sĩ sản phụ khoa sẽ thăm khám phụ khoa tổng quát và thực hiện siêu âm để kiểm tra kích thước buồng tử cung cũng như loại trừ các bệnh lý viêm nhiễm. Thao tác đặt vòng diễn ra khá nhanh chóng trong phòng thủ thuật vô khuẩn, người phụ nữ có thể cảm thấy hơi tức nhẹ ở bụng dưới tương tự cơn đau bụng kinh và cảm giác này sẽ dần biến mất sau khi nghỉ ngơi.
Lưu ý an toàn
Người sử dụng cần tuân thủ lịch tái khám sau khi đặt vòng khoảng bốn đến sáu tuần để kiểm tra vị trí dây vòng qua siêu âm. Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau bụng dưới dữ dội kéo dài, sốt cao, khí hư có mùi hôi khó chịu, ra máu âm đạo ồ ạt hoặc nghi ngờ vòng bị tuột. Tuyệt đối không tự ý dùng tay kéo dây vòng hoặc can thiệp vào âm đạo khi chưa có chỉ định y tế.
Tóm tắt
Vòng tránh thai nội tiết là phương pháp ngừa thai hiện đại, tiện lợi và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe phụ khoa. Việc quyết định có nên sử dụng hay không cần dựa trên sự tư vấn kỹ lưỡng của bác sĩ chuyên khoa phụ sản sau khi thăm khám, giúp bạn lựa chọn biện pháp phù hợp nhất với thể trạng và kế hoạch gia đình.
Nguồn tham khảo
- Contraception: Subendometrial microvascularization and uterine artery blood flow in IUD-induced side effects (levonorgestrel intrauterine system and copper intrauterine device)
- Blogging Stroke: Article Commentary: “Risk of Stroke in Women Using Levonorgestrel-Releasing Intrauterine Device for Contraception”
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đặt vòng tránh thai nội tiết có gây đau nhiều không?
Cảm giác khi đặt vòng thường là đau tức nhẹ hoặc co thắt vùng bụng dưới tương tự như đau bụng kinh, kéo dài trong vài phút thủ thuật. Mức độ khó chịu khác nhau ở mỗi người và thường nhanh chóng giảm bớt sau khi người phụ nữ được nghỉ ngơi.
Vòng tránh thai nội tiết có làm tăng cân không?
Vòng nội tiết chỉ giải phóng lượng hormone rất thấp tại chỗ nên nguy cơ tăng cân toàn thân là rất hiếm gặp. Một số trường hợp có thể thấy giữ nước nhẹ trong thời gian đầu, nhưng cân nặng thường ổn định khi cơ thể thích nghi với nội tiết tố.
Hiện tượng mất kinh khi đặt vòng nội tiết có nguy hiểm không?
Hiện tượng mất kinh hoặc kinh nguyệt rất ít là phản ứng sinh lý lành tính do hormone làm niêm mạc tử cung mỏng đi, không tạo lớp lót để bong tróc. Trạng thái này không làm ứ đọng máu kinh và kinh nguyệt sẽ hồi phục bình thường sau khi tháo vòng.
Sau khi đặt vòng bao lâu thì có thể quan hệ tình dục?
Các bác sĩ thường khuyến cáo nên kiêng quan hệ tình dục trong khoảng năm đến bảy ngày sau khi đặt vòng. Khoảng thời gian này giúp cổ tử cung và tử cung ổn định, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và giảm thiểu khả năng vòng bị xê dịch khỏi vị trí.
Sau khi tháo vòng tránh thai nội tiết bao lâu thì có thể mang thai?
Khả năng sinh sản của người phụ nữ thường hồi phục rất nhanh ngay trong chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên sau khi tháo vòng nội tiết. Lớp niêm mạc tử cung sẽ phát triển trở lại bình thường và sẵn sàng cho quá trình thụ thai tự nhiên.
