Cách chăm sóc và xử trí Covid cho bà bầu an toàn tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mắc Covid-19 trong thai kỳ luôn là nỗi lo lắng lớn đối với các mẹ bầu và gia đình, bởi thể trạng phụ nữ mang thai có hệ miễn dịch nhạy cảm hơn bình thường. Việc kiểm soát triệu chứng cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để vừa giúp người mẹ phục hồi nhanh chóng, vừa bảo đảm an toàn tối đa cho sự phát triển của thai nhi.
Hiện nay, phần lớn thai phụ mắc Covid-19 thể nhẹ hoàn toàn có thể được theo dõi và chăm sóc an toàn tại nhà dưới sự hướng dẫn từ xa của bác sĩ sản khoa. Việc nắm vững cách ly đúng cách, sử dụng thuốc an toàn và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng sẽ giúp thai phụ an tâm vượt qua giai đoạn nhiễm bệnh.
Chữa Covid cho bà bầu là gì?
Chăm sóc phụ nữ mang thai mắc Covid-19 là quá trình quản lý các triệu chứng đường hô hấp như sốt, ho, đau họng, nghẹt mũi và mệt mỏi, đồng thời bảo vệ sức khỏe của thai nhi trong suốt thai kỳ. Do cơ thể mẹ bầu có nhiều biến đổi về giải phẫu hô hấp và hệ miễn dịch, việc ứng phó với virus SARS-CoV-2 đòi hỏi tính cẩn trọng rất cao. Trọng tâm của việc chăm sóc tại nhà bao gồm nghỉ ngơi hợp lý, cung cấp đủ nước và điện giải, giữ ấm đường thở, kiểm soát thân nhiệt bằng các biện pháp an toàn và theo dõi sát chỉ số oxy trong máu. Mọi can thiệp dùng thuốc đều phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa sản, tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian chưa kiểm chứng hoặc tự dùng thuốc trôi nổi.
Cách ly và chuẩn bị thiết bị theo dõi sức khỏe tại nhà
Khi phát hiện mắc Covid-19, việc đầu tiên thai phụ cần làm là thông báo ngay cho bác sĩ sản khoa hoặc cơ sở y tế đang quản lý thai kỳ để nhận hướng dẫn theo dõi phù hợp với tuần tuổi thai. Phòng cách ly của mẹ bầu cần thông thoáng, có cửa sổ đón ánh sáng tự nhiên và mở quạt thoang thoảng, hạn chế dùng điều hòa quá lạnh ở mức đóng kín cửa.
Gia đình nên chuẩn bị sẵn máy đo nồng độ oxy kẹp ngón tay SpO2, nhiệt kế điện tử, máy đo huyết áp và nước muối sinh lý. Mẹ bầu cần ghi chép lại các chỉ số sinh hiệu vào các khung giờ cố định trong ngày, đặc biệt là thân nhiệt và chỉ số SpO2. Sự chuẩn bị chu đáo về thiết bị và tâm lý sẽ giúp gia đình chủ động ứng phó, tránh tâm lý hoang mang ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.
Nguyên tắc dùng thuốc an toàn cho phụ nữ mang thai
Khi bị sốt từ 38,5 độ C trở lên, mẹ bầu có thể dùng paracetamol đơn chất theo liều lượng và khoảng cách thời gian do bác sĩ sản khoa chỉ định. Tuyệt đối không tự ý dùng các thuốc kháng viêm giảm đau thuộc nhóm NSAID như ibuprofen hoặc aspirin vì có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ tuần hoàn của thai nhi.
Thai phụ tuyệt đối không tự mua hoặc sử dụng các loại thuốc kháng virus, thuốc chống đông máu hay thuốc kháng viêm corticoid tại nhà khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Với các triệu chứng nghẹt mũi, rát họng, biện pháp an toàn hàng đầu là súc họng nhiều lần bằng dung dịch natri clorid 0,9% ấm, nhỏ nước muối sinh lý và uống nhiều nước ấm chia nhỏ từng ngụm trong ngày.
Chế độ dinh dưỡng và bổ sung dịch nâng cao thể trạng
Cơ thể người mẹ khi mang thai cần nguồn năng lượng dồi dào để nuôi dưỡng bào thai và chống lại tác nhân gây bệnh. Thai phụ nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo gà, súp rau củ, canh hầm giàu dinh dưỡng và chia thành 5 đến 6 bữa nhỏ trong ngày nếu có biểu hiện buồn nôn, chán ăn hoặc mất khứu giác.
Bổ sung đầy đủ nước là ưu tiên hàng đầu, bao gồm nước lọc ấm, nước canh thanh đạm và các loại nước trái cây tươi giàu vitamin C tự nhiên như nước cam, bưởi, ổi. Mẹ bầu vẫn nên duy trì uống viên sắt, acid folic, canxi và vitamin tổng hợp theo đơn định kỳ của bác sĩ, nhưng nên uống cách xa thời điểm dùng thuốc hạ sốt để tránh kích ứng dạ dày.
Theo dõi cử động thai và duy trì vận động nhẹ nhàng
Ngoài việc theo dõi thân nhiệt và chỉ số SpO2, thai phụ từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi cần chú ý theo dõi cử động thai mỗi ngày. Việc đếm cử động thai vào các khung giờ cố định sau bữa ăn giúp mẹ bầu nắm bắt tình trạng sức khỏe của thai nhi một cách trực quan và kịp thời.
Mẹ bầu nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi trên giường, thực hiện các bài tập hít thở sâu nhẹ nhàng để tăng dung tích phổi. Hạn chế làm việc nặng, tránh căng thẳng tinh thần và giữ liên lạc thường xuyên với người thân qua điện thoại. Nếu phát hiện thai máy ít hơn bình thường hoặc có bất thường về cử động, cần liên hệ ngay với nhân viên y tế để được tư vấn kiểm tra.
Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đến bệnh viện cấp cứu
Thai phụ mắc Covid-19 thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ chuyển nặng nhanh hơn người bình thường do những biến đổi sinh lý trong thai kỳ. Do đó, người nhà và thai phụ cần ghi nhớ các dấu hiệu báo động nguy hiểm để đến bệnh viện ngay lập tức mà không được chần chừ.
Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm: chỉ số SpO2 giảm dưới 95 phần trăm, khó thở, thở gấp, đau tức ngực liên tục, sốt cao liên tục không hạ sau khi dùng thuốc hạ sốt, môi hoặc đầu ngón tay tím tái. Ngoài ra, các biểu hiện sản khoa như ra máu âm đạo, rỉ ối, đau bụng dưới từng cơn hoặc thai giảm cử động rõ rệt đều là tình trạng cấp cứu cần được xử trí tại cơ sở y tế có chuyên khoa sản và hồi sức cấp cứu.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe cộng đồng, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Phụ nữ mang thai mắc Covid-19 tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng virus, kháng sinh, corticoid hay thuốc giảm đau chống viêm không kê đơn. Khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào về hô hấp hoặc sản khoa, thai phụ cần liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa sản hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Nhiễm Covid-19 trong thai kỳ đòi hỏi sự bình tĩnh, cẩn trọng và theo dõi sát sao từ cả thai phụ lẫn gia đình. Việc nghỉ ngơi đầy đủ, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc từ bác sĩ sản khoa là chìa khóa giúp mẹ bầu phục hồi an toàn. Hãy giữ liên lạc thường xuyên với cơ sở y tế để bảo vệ trọn vẹn sức khỏe cho mẹ và thai nhi.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bà bầu mắc Covid-19 có lây sang thai nhi trong bụng không?
Phần lớn các chủng virus SARS-CoV-2 không truyền trực tiếp qua bánh nhau sang thai nhi. Tuy nhiên, tình trạng sốt cao kéo dài hoặc suy hô hấp ở người mẹ có thể gây ảnh hưởng gián tiếp, do đó thai phụ cần được theo dõi sát sao.
Bà bầu bị sốt do Covid-19 có được uống thuốc hạ sốt không?
Paracetamol là hoạt chất hạ sốt thường được ưu tiên chỉ định trong thai kỳ khi có sốt trên 38,5 độ C. Tuy vậy, thai phụ cần dùng đúng khoảng cách liều theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa và không được tự ý kết hợp nhiều loại thuốc.
Tư thế nằm nào tốt nhất cho phụ nữ mang thai khi mắc Covid-19?
Mẹ bầu nên nằm nghiêng sang bên trái để giảm áp lực của tử cung lên tĩnh mạch chủ dưới, giúp máu và oxy lưu thông tốt hơn đến thai nhi, đồng thời hỗ trợ lồng ngực giãn nở dễ dàng hơn khi ho hoặc khó thở nhẹ.
Bà bầu có nên xông hơi bằng lá thảo dược khi bị Covid-19 không?
Thai phụ có thể xông mũi họng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm để làm thông thoáng đường thở. Cần tránh xông toàn thân bằng nước lá quá nóng trong không gian kín vì nguy cơ mất nước và làm tăng nhiệt độ cơ thể.
Sau khi khỏi Covid-19 bà bầu có cần đi khám thai lại ngay không?
Sau khi khỏi bệnh, thai phụ vẫn nên đến bệnh viện sản phụ khoa để siêu âm và kiểm tra tổng quát. Bác sĩ sẽ đánh giá sự phát triển của thai nhi, tình trạng nước ối, bánh nhau và sức khỏe tim phổi của người mẹ.
