Cách chữa bệnh quai bị dân gian có hiệu quả không?

Cách chữa bệnh quai bị dân gian có hiệu quả không là gì?

Bệnh quai bị do virus quai bị thuộc họ Paramyxoviridae lây truyền qua đường hô hấp khi tiếp xúc với giọt bắn của người nhiễm bệnh. Sau thời gian ủ bệnh, virus tấn công chủ yếu vào tuyến nước bọt mang tai, làm tuyến này sưng to ở một hoặc cả hai bên mặt, đi kèm triệu chứng sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn và đau khi nhai nuốt. Bệnh có tính chất tự giới hạn, nghĩa là hệ miễn dịch của cơ thể sẽ tự đào thải virus và hồi phục sau khoảng một đến hai tuần nếu không xảy ra biến chứng. Vì căn nguyên là virus, việc điều trị không thể giải quyết bằng các tác động đắp ngoài da. Mục tiêu cốt lõi trong y khoa là kiểm soát triệu chứng khó chịu, đảm bảo dinh dưỡng và phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo tổn thương cơ quan khác.

Thực hư các bài thuốc dân gian chữa quai bị lưu truyền trong cộng đồng

Trong dân gian lưu truyền nhiều phương pháp truyền miệng chữa quai bị như đắp vôi tôi, bôi nhọ nồi, dán cao dán tự chế hay đắp các loại lá thảo mộc nghiền nát lên vùng mang tai bị sưng. Nhiều người tin rằng các chất này có tính hút mủ hoặc giảm nhiệt nhanh chóng cho vết sưng.

Tuy nhiên, theo y học hiện đại, bệnh quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Paramyxovirus gây ra. Virus xâm nhập trực tiếp và nhân lên trong biểu mô của đường hô hấp trên và tuyến nước bọt, đặc biệt là tuyến mang tai. Các loại lá hay vôi bôi ngoài da hoàn toàn không thể thấm sâu qua các lớp mô để tiêu diệt virus bên trong tuyến. Do đó, quan niệm đắp thuốc ngoài da để trị dứt điểm gốc rễ quai bị là hoàn toàn thiếu căn cứ khoa học.

Nguy cơ nhiễm trùng và bỏng da khi tùy tiện đắp thuốc lên vùng mang tai

Việc tự ý áp dụng các phương pháp dân gian chưa qua kiểm chứng có thể dẫn tới những biến chứng nghiêm trọng ngoài ý muốn. Vùng da quanh tuyến mang tai khi bị viêm thường rất căng tức, mỏng và nhạy cảm.

Khi bôi hoặc đắp các chất có tính kiềm mạnh như vôi tôi, da rất dễ bị bỏng hóa chất, phồng rộp và trợt loét. Việc dùng các loại lá cây giã nát không đảm bảo vệ sinh tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào vết xước, biến một ổ viêm do virus đơn thuần thành viêm mô tế bào hoặc áp xe tuyến mang tai thứ phát do vi khuẩn. Tình trạng này khiến người bệnh đau đớn dữ dội hơn, phải rạch dẫn lưu mủ và để lại sẹo xấu vùng mặt, đồng thời làm lu mờ triệu chứng khiến việc theo dõi diễn tiến bệnh trở nên khó khăn.

Phương pháp chăm sóc và theo dõi bệnh quai bị đúng cách theo y khoa

Hiện nay chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cho bệnh quai bị. Quá trình chăm sóc y khoa tập trung chủ yếu vào việc nâng đỡ thể trạng, giảm nhẹ triệu chứng và phòng ngừa lây nhiễm cho cộng đồng.

Người bệnh cần được nghỉ ngơi tại không gian thoáng khí, hạn chế vận động mạnh để giảm nguy cơ kích hoạt viêm tinh hoàn ở nam giới. Có thể chườm ấm hoặc chườm mát nhẹ nhàng bên ngoài má bằng khăn sạch để xoa dịu cảm giác căng tức. Chế độ ăn nên ưu tiên các món mềm, lỏng như súp hoặc cháo, uống nhiều nước và tránh các thực phẩm quá chua hoặc cay vì chúng kích thích tiết nước bọt gây đau buốt. Khi cần dùng thuốc hạ sốt hoặc giảm đau, người bệnh nên tham khảo chỉ định từ bác sĩ để chọn lựa hoạt chất phù hợp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp đắp thuốc, rạch nặn mủ hoặc tự mua kháng sinh điều trị quai bị tại nhà. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa truyền nhiễm để được thăm khám.

Tóm tắt

Các mẹo dân gian truyền miệng không thể tiêu diệt virus quai bị và tiềm ẩn nhiều rủi ro bội nhiễm nguy hiểm. Khi phát hiện các dấu hiệu sưng đau tuyến mang tai, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học.