Cách chăm sóc và giảm ho cảm cúm cho trẻ nhỏ tại nhà

Giảm ho cảm cúm cho bé là gì?

Cảm cúm ở trẻ em phần lớn do các loại virus đường hô hấp như rhinovirus hoặc virus cúm gây ra. Khi niêm mạc mũi họng bị kích ứng và phù nề, cơ thể trẻ tăng tiết dịch nhầy làm tắc nghẽn đường thở. Lượng dịch nhầy dư thừa chảy xuống phía sau họng kích hoạt phản xạ ho nhằm đẩy chất tiết ra ngoài.

Các đợt cảm cúm thông thường thường kéo dài từ bảy đến mười ngày rồi tự thuyên giảm. Do virus không bị tiêu diệt bởi thuốc kháng sinh, mục tiêu chăm sóc chủ yếu là hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng, giữ thông thoáng đường thở và nâng cao sức đề kháng. Nắm rõ nguyên lý này giúp phụ huynh bình tĩnh áp dụng đúng các giải pháp hỗ trợ an toàn cho trẻ.

Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý

Nghẹt mũi và chảy dịch mũi sau là nguyên nhân phổ biến kích thích cơn ho ở trẻ. Nhỏ hoặc xịt dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương giúp làm loãng dịch nhầy, giảm sưng nề niêm mạc và làm sạch bụi bẩn trong khoang mũi.

Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa biết tự xì mũi, cha mẹ có thể nhỏ từ một đến hai giọt nước muối vào từng bên mũi, chờ vài phút rồi dùng dụng cụ hút mũi nhẹ nhàng. Tránh hút mũi quá nhiều lần trong ngày vì dễ làm tổn thương niêm mạc. Với trẻ lớn hơn, hướng dẫn bé xì sạch từng bên mũi sẽ giúp đường thở thông thoáng và giảm ho rõ rệt khi nằm ngủ.

Bổ sung đầy đủ nước và duy trì dinh dưỡng dạng lỏng

Uống đủ chất lỏng là biện pháp tự nhiên rất hiệu quả để làm loãng đờm đặc trong đường thở, giúp trẻ tống xuất chất tiết ra ngoài dễ dàng hơn. Nước ấm cũng có tác dụng làm dịu niêm mạc họng bị khô rát do trẻ phải thở bằng miệng khi nghẹt mũi.

Với trẻ dưới sáu tháng tuổi, phụ huynh cần tăng cường cữ bú sữa mẹ hoặc sữa công thức. Trẻ lớn hơn có thể uống thêm nước lọc ấm, nước canh rau củ hoặc nước trái cây pha loãng. Thức ăn nên được chế biến mềm, lỏng, ấm như cháo hoặc súp để trẻ dễ nuốt và tránh kích thích phản xạ nôn trớ khi ho.

Duy trì độ ẩm không khí và không gian sống thoáng mát

Không khí khô hanh hoặc việc nằm phòng điều hòa lạnh liên tục có thể khiến niêm mạc hô hấp của trẻ bị khô, làm các cơn ho xuất hiện nhiều hơn. Sử dụng máy tạo độ ẩm phun sương mát trong phòng giúp duy trì độ ẩm không khí phù hợp, hỗ trợ làm dịu cổ họng và giảm nghẹt mũi cho trẻ.

Phụ huynh cần vệ sinh sạch sẽ bình chứa của máy tạo ẩm thường xuyên để tránh phát tán nấm mốc. Không gian phòng nghỉ ngơi của trẻ cần sạch sẽ, thoáng mát và tránh gió lùa trực tiếp. Đặc biệt, gia đình cần giữ môi trường sống hoàn toàn không có khói thuốc lá, bởi khói thuốc kích ứng mạnh đường thở của trẻ.

Sử dụng mật ong hoặc siro thảo dược phù hợp độ tuổi

Đối với trẻ từ một tuổi trở lên, mật ong nguyên chất là liệu pháp hỗ trợ giảm ho an toàn và hữu hiệu. Mật ong tạo lớp màng bao phủ bảo vệ niêm mạc họng, làm dịu kích ứng và giảm tần suất ho vào ban đêm. Cha mẹ có thể cho trẻ dùng nửa thìa cà phê mật ong trực tiếp hoặc pha loãng với nước ấm.

Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới một tuổi do nguy cơ ngộ độc vi khuẩn Clostridium botulinum. Với trẻ nhỏ chưa đủ tuổi dùng mật ong, cha mẹ có thể tham khảo ý kiến chuyên gia để sử dụng các loại siro ho thảo dược nguồn gốc tự nhiên như lá thường xuân hoặc húng chanh.

Kê cao đầu và vỗ rung lồng ngực hỗ trợ giảm ứ đọng đờm

Khi nằm ngủ trên mặt phẳng, dịch mũi dễ chảy ngược xuống họng gây ho rũ rượi về đêm. Phụ huynh nên nâng cao đầu và phần thân trên của trẻ bằng một chiếc khăn hoặc gối mỏng chèn dưới đệm để dịch tiết lưu thông dễ hơn, giúp trẻ ngủ sâu giấc mà không bị gián đoạn bởi cơn ho.

Ngoài ra, cha mẹ có thể áp dụng kỹ thuật vỗ rung lồng ngực nhẹ nhàng khi trẻ có nhiều đờm đặc. Khum bàn tay lại và vỗ nhịp nhàng lên vùng lưng trẻ từ dưới hướng lên trên trước bữa ăn. Động tác này giúp làm lỏng dịch tiết bám dính ở phế quản để trẻ dễ ho tống đờm ra ngoài.

Lưu ý an toàn

Phụ huynh không tự ý cho trẻ dùng thuốc kháng sinh, thuốc giảm ho trung ương hoặc thuốc xịt co mạch khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Lạm dụng thuốc có thể che lấp triệu chứng nguy hiểm hoặc gây ức chế hô hấp. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ sốt cao khó hạ, thở nhanh gấp, co rút lồng ngực, bỏ bú, li bì hoặc ho dai dẳng trên mười ngày.

Tóm tắt

Chăm sóc trẻ bị ho cảm cúm tại nhà đòi hỏi sự kiên nhẫn và tuân thủ các nguyên tắc an toàn. Việc giữ thông thoáng đường thở, bù đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp trẻ nhanh chóng hồi phục. Phụ huynh hãy theo dõi sát sao sức khỏe của bé và kịp thời tham khảo ý kiến nhân viên y tế khi cần thiết.