Cách chăm sóc trẻ bị viêm họng tại nhà an toàn và

Cách chăm sóc trẻ bị viêm họng là gì?

Viêm họng ở trẻ em là tình trạng niêm mạc lót ở vùng họng hầu bị viêm nhiễm, dẫn đến sưng nề, đỏ và gây đau rát khi nuốt thức ăn hoặc uống nước. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các loại virus đường hô hấp như Rhinovirus, Adenovirus hoặc virus cúm, chỉ một phần nhỏ do vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A gây ra.

Do hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện và đường thở tương đối hẹp, phản ứng viêm thường gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày. Trẻ có thể biểu hiện sốt, ho, sổ mũi, khàn tiếng và mệt mỏi. Mục tiêu chăm sóc chính là nâng đỡ thể trạng, làm dịu niêm mạc hầu họng, bù đủ nước và điện giải, đồng thời giữ đường thở thông thoáng để cơ thể trẻ tự huy động hệ miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh một cách hiệu quả.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và bổ sung đủ nước cho trẻ

Viêm họng thường khiến niêm mạc hầu họng sưng tấy và đau rát mỗi khi nuốt, dẫn đến tình trạng trẻ lười ăn, dễ nôn trớ. Trong thời gian này, cha mẹ nên chế biến thức ăn dưới dạng lỏng, mềm, dễ nuốt như cháo loãng, súp dinh dưỡng hoặc canh hầm ấm. Nên chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày thay vì ép trẻ ăn lượng lớn trong một bữa.

Việc bổ sung đủ nước giữ vai trò then chốt giúp làm ẩm niêm mạc, làm loãng đờm nhớt và hạ sốt tự nhiên. Đối với trẻ bú mẹ, cần tăng cường cữ bú để cung cấp kháng thể. Với trẻ lớn hơn, phụ huynh có thể cho uống nước ấm, nước luộc rau củ hoặc nước trái cây pha loãng giàu vitamin C. Cần tránh các loại thức ăn quá mặn, cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc nước quá lạnh vì dễ gây kích ứng niêm mạc họng của trẻ.

Vệ sinh đường hô hấp trên bằng dung dịch nước muối sinh lý

Làm sạch đường thở giúp giảm cảm giác nghẹt mũi, hạn chế dịch nhầy chảy xuống thành sau họng gây ho dai dẳng. Phụ huynh nên dùng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% nhỏ vào từng bên mũi, sau đó nhẹ nhàng hút dịch mũi bằng dụng cụ chuyên dụng nếu trẻ có nhiều chất nhầy ứ đọng.

Đối với những trẻ đã biết súc họng, phụ huynh hướng dẫn trẻ ngậm và súc miệng bằng nước muối ấm loãng 2 đến 3 lần mỗi ngày sau bữa ăn. Thao tác này giúp sát khuẩn nhẹ nhàng, cuốn trôi bớt vi sinh vật bám dính và giảm bớt tình trạng ngứa rát cổ họng. Chú ý thao tác nhẹ nhàng, không xịt rửa mũi với áp lực mạnh để tránh gây tổn thương niêm mạc hoặc đưa dịch viêm ngược vào vòi nhĩ gây viêm tai giữa.

Cải thiện môi trường sống và giữ ấm vùng cổ ngực

Không khí hanh khô hoặc phòng ngủ quá bí bách là yếu tố khiến cảm giác đau rát cổ họng ở trẻ trở nên nghiêm trọng hơn. Gia đình nên giữ phòng của trẻ luôn thông thoáng, sạch sẽ, duy trì độ ẩm không khí phù hợp trong khoảng 50 đến 60% bằng máy phun sương tạo ẩm nếu dùng điều hòa thường xuyên.

Nhiệt độ phòng ngủ nên duy trì ở mức vừa phải, khoảng 26 đến 28 độ C, tránh để quạt gió hoặc luồng khí điều hòa thổi thẳng vào vùng đầu mặt của trẻ. Tuyệt đối cách ly trẻ khỏi khói thuốc lá, bụi nhà, phấn hoa và mùi hóa chất tẩy rửa mạnh. Khói thuốc lá thụ động làm suy giảm nghiêm trọng hàng rào bảo vệ niêm mạc hô hấp, khiến tình trạng viêm nhiễm kéo dài và dễ chuyển biến thành viêm phế quản hoặc viêm phổi.

Sử dụng các biện pháp làm dịu và hạ sốt an toàn cho trẻ

Khi trẻ sốt nhẹ hoặc đau rát họng, phụ huynh có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ an toàn như chườm ấm nách và bẹn, cho trẻ mặc quần áo mỏng nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt. Với trẻ trên một tuổi, một lượng nhỏ mật ong pha nước ấm hoặc hấp quất có thể giúp làm dịu niêm mạc họng hiệu quả.

Trong trường hợp trẻ sốt cao từ 38,5 độ C trở lên kèm quấy khóc nhiều do đau, có thể sử dụng thuốc hạ sốt giảm đau chứa paracetamol theo đúng hướng dẫn về liều lượng tính theo cân nặng của trẻ do bác sĩ hoặc dược sĩ khuyến cáo. Tuyệt đối không tự ý dùng aspirin cho trẻ em dưới mọi hình thức vì nguy cơ dẫn đến hội chứng Reye gây tổn thương gan và não nghiêm trọng. Cần ghi chép thời gian uống thuốc để đảm bảo khoảng cách an toàn giữa các lần dùng.

Lưu ý an toàn

Mọi hướng dẫn chăm sóc tại nhà chỉ mang tính chất hỗ trợ cho các đợt viêm họng nhẹ do virus. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua và cho trẻ uống thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống viêm corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Phải đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như khó thở, thở rít, thở co rút lồng ngực, chảy nước dãi liên tục do không nuốt được, sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt, hoặc trẻ li bì, lơ mơ.

Tóm tắt

Viêm họng ở trẻ nhỏ phần lớn diễn tiến lành tính nếu được phụ huynh chăm sóc đúng phương pháp và kiên nhẫn theo dõi. Việc tạo môi trường sống sạch sẽ, bù đủ dịch và giữ ấm họng là nền tảng giúp cơ thể trẻ tự hồi phục. Bố mẹ không nên tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng. Khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện bất thường hoặc tình trạng trẻ mệt lả, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.