Các cách điều trị ung thư phổ biến hiện nay

Phương pháp điều trị ung thư là gì?

Điều trị ung thư là tập hợp các can thiệp y khoa chuyên sâu nhằm mục đích loại bỏ hoàn toàn khối u, ức chế sự lây lan của tế bào ác tính, ngăn ngừa tái phát hoặc giảm nhẹ triệu chứng để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Kế hoạch điều trị được cá nhân hóa dựa trên bản chất mô bệnh học, giai đoạn phát triển của bệnh, các dấu ấn sinh học phân tử cũng như thể trạng và bệnh nền của từng cá nhân.

Trong thực hành lâm sàng hiện đại, xu hướng điều trị đa mô thức được xem là tiêu chuẩn vàng. Mô hình này kết hợp hài hòa giữa các biện pháp điều trị tại chỗ như phẫu thuật, xạ trị và các biện pháp điều trị toàn thân như hóa trị, nội tiết, liệu pháp trúng đích hoặc miễn dịch. Sự phối hợp đa chuyên khoa giữa các bác sĩ ngoại khoa, nội ung bướu, xạ trị, chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh giúp xây dựng lộ trình can thiệp toàn diện, an toàn và đạt hiệu quả tối ưu nhất.

Phẫu thuật cắt bỏ khối u và giải tỏa chèn ép

Phẫu thuật là một trong những phương pháp can thiệp sớm và đóng vai trò nền tảng trong chuyên khoa ung bướu đối với các khối u đặc. Mục tiêu chính của phẫu thuật là cắt bỏ hoàn toàn hoặc phần lớn khối u cùng với vùng rìa mô lành và nạo vét hạch bạch huyết lân cận nếu có chỉ định. Tùy theo giai đoạn bệnh và vị trí tổn thương, bác sĩ ngoại khoa có thể thực hiện phẫu thuật triệt căn nhằm loại bỏ toàn bộ mầm mống ác tính, hoặc phẫu thuật giảm nhẹ để giải phóng chèn ép cơ học, giảm đau đớn và cải thiện chức năng cơ quan cho người bệnh.

Bên cạnh mổ mở truyền thống, các kỹ thuật phẫu thuật nội soi và phẫu thuật có robot hỗ trợ ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Những kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn này giúp đường mổ nhỏ hơn, giảm thiểu lượng máu mất trong mổ, hạn chế đau đớn sau phẫu thuật và rút ngắn thời gian nằm viện phục hồi. Tuy nhiên, phẫu thuật thường chỉ đạt hiệu quả cao khi khối u còn khu trú tại chỗ, chưa xâm lấn rộng hoặc chưa di căn xa đến các cơ quan khác. Người bệnh cần được đánh giá kỹ lưỡng về chức năng tim phổi và thể trạng trước khi tiến hành can thiệp ngoại khoa.

Hóa trị tiêu diệt tế bào ung thư toàn thân

Hóa trị là phương pháp điều trị toàn thân sử dụng các hoạt chất gây độc tế bào nhằm ngăn chặn sự phát triển, phân chia và nhân lên của tế bào ung thư. Do thuốc di chuyển theo dòng máu đến khắp các cơ quan trong cơ thể, hóa trị đặc biệt hiệu quả trong việc tiếp cận các tế bào ác tính đã di chuyển ra khỏi vị trí ban đầu hoặc loại bỏ các ổ vi di căn tiềm ẩn. Phác đồ hóa trị có thể được dùng trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ kích thước khối u, hoặc dùng sau phẫu thuật và xạ trị để phòng ngừa tái phát.

Do cơ chế tác động lên các tế bào đang trong chu kỳ phân chia nhanh, hóa trị cũng ảnh hưởng tạm thời đến một số mô lành như nang tóc, biểu mô đường tiêu hóa và tế bào tủy xương. Điều này dẫn đến các phản ứng ngoại ý thường gặp như mệt mỏi, buồn nôn, rụng tóc, thiếu máu hoặc giảm bạch cầu làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Hiện nay, với sự hỗ trợ của các nhóm thuốc chống nôn thế hệ mới và thuốc kích thích tạo máu, các tác dụng phụ của hóa trị đã được kiểm soát tốt hơn rất nhiều, giúp người bệnh duy trì chất lượng sống ổn định trong suốt liệu trình.

Xạ trị bằng chùm bức xạ năng lượng cao

Xạ trị là phương pháp điều trị tại chỗ và tại vùng, ứng dụng các chùm tia bức xạ ion hóa mang năng lượng cao như tia X, tia gamma hoặc chùm hạt proton để phá hủy cấu trúc vật liệu di truyền DNA của tế bào ung thư. Khi chuỗi DNA bị đứt gãy không thể phục hồi, tế bào ác tính sẽ ngừng sinh sôi và tự thoái hóa. Bác sĩ xạ trị có thể chỉ định phương pháp này độc lập để triệt căn tổn thương, hoặc phối hợp cùng phẫu thuật và hóa trị nhằm tăng cường kiểm soát khối u tại chỗ.

Công nghệ xạ trị hiện đại ngày nay đã có những bước tiến vượt bậc với kỹ thuật xạ trị điều biến liều, xạ trị định vị thân và xạ trị hạt proton. Những công nghệ định vị không gian ba chiều này cho phép tập trung chùm tia bức xạ chuẩn xác vào tiêu điểm khối u, đồng thời tối ưu hóa việc bảo tồn các mô lành xung quanh. Nhờ vậy, nguy cơ biến chứng tại các cơ quan quan trọng lân cận được giảm thiểu đáng kể, hạn chế phản ứng viêm đỏ da cục bộ và tình trạng xơ hóa mô sau điều trị.

Liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch là hai bước đột phá quan trọng trong kỷ nguyên y học chính xác. Liệu pháp nhắm trúng đích sử dụng các kháng thể đơn dòng hoặc thuốc phân tử nhỏ để can thiệp vào các thụ thể, enzym hoặc chuỗi tín hiệu tăng sinh đặc hiệu chỉ có ở tế bào ung thư mang đột biến gen nhất định. Do cơ chế tấn công chọn lọc này, thuốc trúng đích mang lại hiệu quả ức chế tế bào ác tính cao mà ít gây tổn hại đến các tế bào khỏe mạnh bình thường.

Trong khi đó, liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách tái kích hoạt hệ thống miễn dịch của chính người bệnh để nhận diện và tiêu diệt khối u. Tế bào ung thư thường có cơ chế lẩn tránh sự kiểm soát của tế bào lympho T thông qua các điểm kiểm soát miễn dịch. Các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch giúp gỡ bỏ lớp ngụy trang này, tạo điều kiện cho hệ miễn dịch tự nhiên tấn công khối u hiệu quả. Để xác định người bệnh có phù hợp với các phương pháp này hay không, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết và thực hiện các xét nghiệm giải trình tự gen hoặc hóa mô miễn dịch chuyên sâu.

Lưu ý an toàn

Thông tin về các phương pháp điều trị ung thư chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ quát và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Mỗi người bệnh có tình trạng bệnh lý, thể trạng và đáp ứng điều trị hoàn toàn khác nhau. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không tự điều chỉnh liều dùng, không áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học và không tự ý bỏ dở phác đồ bệnh viện để tránh nguy cơ bệnh tiến triển nặng hoặc đe dọa tính mạng. Mọi thay đổi về chế độ dinh dưỡng, dùng thuốc hỗ trợ hay xử trí tác dụng phụ cần được thảo luận trực tiếp với nhân viên y tế phụ trách.

Tóm tắt

Điều trị ung thư là một quá trình chuyên sâu đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa y tế. Mỗi phương pháp đều có vai trò riêng và cần được cá nhân hóa cho từng người bệnh. Việc tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa ung bướu, chăm sóc dinh dưỡng hợp lý và giữ tinh thần tích cực sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị cũng như chất lượng cuộc sống.