Các dấu hiệu đục thủy tinh thể thường gặp và lưu ý theo dõi

Dấu hiệu đục thủy tinh thể là gì?

Thủy tinh thể đóng vai trò như một thấu kính trong suốt giúp hội tụ ánh sáng lên võng mạc để tạo ra hình ảnh rõ nét. Khi các protein bên trong thủy tinh thể bị biến đổi và co cụm lại, độ trong suốt giảm dần dẫn đến đục thủy tinh thể. Sự lão hóa tự nhiên là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này, bên cạnh các yếu tố nguy cơ khác như chấn thương mắt, tiểu đường, sử dụng thuốc corticosteroid kéo dài hoặc tiếp xúc nhiều với tia cực tím.

Ở giai đoạn sớm, đục thủy tinh thể chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ của thấu kính nên người bệnh hầu như không nhận thấy sự khác biệt. Tuy nhiên khi vùng đục lan rộng, ánh sáng bị tán xạ và cản trở khiến hình ảnh thu được bị mờ nhòe, nhạt màu. Hiểu rõ các dấu hiệu cảnh báo là bước đầu tiên để người bệnh chăm sóc đôi mắt đúng cách.

Thị lực giảm sút từ từ và hình ảnh bị mờ nhòe

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất của đục thủy tinh thể là thị lực suy giảm một cách từ từ. Người bệnh thường cảm thấy hình ảnh trước mắt giống như đang nhìn qua một lớp kính mờ hoặc lớp sương mù mỏng. Tình trạng mờ mắt này không gây đau đớn nên nhiều người dễ nhầm lẫn với hiện tượng tăng độ khúc xạ đơn thuần hoặc mỏi mắt do tuổi tác.

Khi thể thủy tinh bị đục, các chi tiết nhỏ trở nên khó nhìn rõ hơn. Người bệnh phải cố gắng điều tiết mắt, nheo mắt hoặc tăng độ sáng của đèn khi đọc sách, làm việc. Sự sụt giảm thị lực này có thể diễn ra ở một hoặc cả hai mắt với mức độ khác nhau tùy thuộc vào vị trí và mức độ đục.

Nhạy cảm gia tăng với ánh sáng và chói mắt

Hiện tượng nhạy cảm bất thường với ánh sáng là một biểu hiện khá phổ biến. Ánh nắng mặt trời ban ngày hoặc ánh đèn điện indoor có thể khiến người bệnh cảm thấy chói mắt, khó chịu hoặc phải nheo mắt thường xuyên.

Nguyên nhân là do thể thủy tinh bị đục khiến ánh sáng đi vào mắt không hội tụ chuẩn xác mà bị tán xạ ra nhiều hướng. Khi di chuyển từ khu vực bóng râm ra nơi có ánh sáng mạnh, mắt cần nhiều thời gian hơn để thích nghi. Ngoài ra, người bệnh có thể nhìn thấy các quầng sáng nhiều màu sắc xuất hiện xung quanh nguồn sáng như ngọn đèn đường hay đèn xe.

Khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng suy giảm

Khi đục thủy tinh thể tiến triển, khả năng quan sát ở môi trường ánh sáng yếu hoặc ban đêm sụt giảm đáng kể. Người bệnh nhận thấy việc di chuyển, đi lại hoặc điều khiển phương tiện giao thông buổi tối trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn.

Ánh đèn từ xe ngược chiều dễ gây lóa mắt dữ dội, làm giảm tầm nhìn tạm thời. Mặt khác, khả năng phân biệt độ tương phản giữa các vật thể trong bóng tối bị hạn chế khiến người bệnh khó phát hiện chướng ngại vật. Tình trạng này đòi hỏi sự cẩn trọng cao và là lý do quan trọng để người bệnh đi kiểm tra mắt.

Màu sắc nhạt đi và hiện tượng nhìn đôi

Đục thủy tinh thể có thể làm thay đổi cách mắt tiếp nhận sắc thái màu sắc. Các màu sắc tươi sáng có xu hướng trở nên nhạt nhòa, ngả sang tông màu vàng hoặc nâu xám. Điều này khiến việc phân biệt các sắc thái màu gần giống nhau trở nên khó khăn hơn trong công việc và đời sống.

Một triệu chứng khác là hiện tượng nhìn đôi hay nhìn một thành nhiều hình ảnh khi quan sát bằng một mắt. Sự đục cục bộ trên thấu kính làm gãy khúc ánh sáng đi qua, tạo ra nhiều hình ảnh ảo trên võng mạc. Hiện tượng nhìn đôi này có thể mất đi khi vùng đục tiến triển che phủ toàn bộ thể thủy tinh.

Tần suất thay đổi độ kính mắt gia tăng bất thường

Người bị đục thủy tinh thể thường ghi nhận việc phải thay đổi độ kính cận hoặc kính lão liên tục trong thời gian ngắn nhưng vẫn không cải thiện được độ nét của thị lực. Đôi khi, người lớn tuổi đột nhiên thấy mình đọc sách không cần kính lão trong một thời gian ngắn, hiện tượng này được gọi là thị lực thứ hai do thể thủy tinh bị sưng nhẹ làm tăng độ khúc xạ tạm thời.

Tuy nhiên, sự cải thiện này chỉ mang tính tạm thời. Sau đó thị lực sẽ nhanh chóng sụt giảm nghiêm trọng hơn. Việc độ kính thay đổi thất thường là tín hiệu rõ ràng cho thấy cần thăm khám nhãn khoa để xác định chính xác tình trạng thể thủy tinh.

Lưu ý an toàn

Các dấu hiệu của đục thủy tinh thể diễn tiến thầm lặng và dễ trùng lặp với nhiều bệnh lý nhãn khoa khác như cườm nước hay thoái hóa điểm vàng. Người đọc tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt hay thực phẩm bổ sung khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho việc chẩn đoán và tư vấn y khoa chuyên nghiệp. Khi xuất hiện các thay đổi bất thường về tầm nhìn, việc thăm khám trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa mắt là bắt buộc để có phương án theo dõi và xử trí an toàn.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các dấu hiệu đục thủy tinh thể như nhìn mờ, chói mắt hay suy giảm thị lực ban đêm giúp người bệnh chủ động bảo vệ tầm nhìn. Hãy duy trì thói quen kiểm tra mắt định kỳ và trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ nhãn khoa để nhận được lời khuyên điều trị phù hợp cho từng cá nhân.