Các bệnh về mắt thường gặp trong mùa hè và biện pháp bảo vệ thị lực
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vào mùa hè, sự kết hợp giữa thời tiết nắng nóng, bức xạ tia cực tím mạnh, khói bụi và môi trường bơi lội công cộng khiến đôi mắt trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết. Đây là thời điểm ghi nhận số lượng người gặp phải các vấn đề bất thường ở mắt gia tăng đáng kể.

Những tổn thương về mắt trong mùa hè không chỉ gây cảm giác đau rát, ngứa ngáy, khó chịu ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà nếu không được chăm sóc đúng cách có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm cho thị lực. Chủ động hiểu rõ nguyên nhân và nâng cao ý thức bảo vệ mắt là giải pháp cần thiết cho mọi lứa tuổi.
Bệnh về mắt mùa hè là gì?
Mùa hè tạo ra nhiều điều kiện môi trường bất lợi tác động trực tiếp lên cơ quan thị giác. Nhiệt độ cao làm nước mắt bay hơi nhanh hơn, gây nên tình trạng khô mắt mạn tính hoặc cấp tính. Đồng thời, tia cực tím UVA và UVB từ ánh nắng mặt trời có khả năng xuyên qua kết mạc, gây tổn thương thấu kính và võng mạc. Bên cạnh đó, việc sử dụng điều hòa nhiệt độ liên tục kết hợp với thói quen bơi lội tại các hồ bơi công cộng chứa chất tẩy rửa hoặc vi khuẩn cũng làm tăng nguy cơ kích ứng và nhiễm trùng mắt. Việc duy trì thói quen vệ sinh mắt, sử dụng kính bảo hộ và bổ sung dinh dưỡng phù hợp sẽ giúp duy trì đôi mắt khỏe mạnh xuyên suốt mùa nắng nóng.
Nguyên nhân khiến rủi ro mắc bệnh về mắt gia tăng vào mùa hè
Thời tiết mùa hè sở hữu những đặc điểm môi trường làm suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên của mắt. Bức xạ cực tím ở mức cao có thể gây bỏng nắng bề mặt mắt, dẫn đến viêm giác mạc hoặc làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể về lâu dài.
Nhiệt độ môi trường tăng cao khiến màng nước mắt bốc hơi nhanh chóng, dẫn đến hiện tượng rát mắt, cộm ngứa và đỏ mắt. Thêm vào đó, môi trường bơi lội tại sông, hồ hoặc bể bơi chưa đạt chuẩn vệ sinh chứa nhiều vi khuẩn, nấm và hóa chất clo. Khi tiếp xúc trực tiếp, các tác nhân này dễ dàng xâm nhập gây viêm nhiễm. Việc di chuyển ngoài đường tiếp xúc nhiều với khói bụi, kết hợp thói quen dùng tay dụi mắt cũng là con đường ngắn nhất đưa vi sinh vật gây bệnh vào vùng mắt.
Một số bệnh lý về mắt thường gặp trong thời tiết nắng nóng
Bệnh viêm kết mạc hay còn gọi là đau mắt đỏ là bệnh lý phổ biến nhất vào mùa hè. Bệnh dễ bùng phát thành dịch do vi khuẩn hoặc virus lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân. Người bệnh thường có biểu hiện mắt đỏ, tiết nhiều ghèn mủ, cộm rát và chảy nước mắt.
Hội chứng khô mắt cũng gia tăng mạnh do thời tiết oi nóng và thói quen ngồi lâu trong phòng điều hòa. Mắt bị thiếu độ ẩm sẽ xuất hiện cảm giác đau nhức, nhìn mờ bộc phát và nhạy cảm với ánh sáng.
Viêm bờ mi và lẹo mắt phát triển khi các tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn quanh mi mắt bị bít tắc do bụi bẩn và mồ hôi đọng lại. Ngoài ra, tiếp xúc quá mức với ánh nắng gay gắt mà không đeo kính bảo vệ có thể gây viêm giác mạc ánh nắng, khiến mắt đau nhói và sợ ánh sáng nghiêm trọng.
Biện pháp bảo vệ và chăm sóc mắt hiệu quả trong mùa hè
Để bảo vệ thị lực trong những ngày hè nắng nóng, việc trang bị kính râm có khả năng chống tia cực tím UV400 là điều vô cùng quan trọng khi đi ra ngoài. Kính râm không chỉ ngăn chặn bức xạ có hại mà còn hạn chế bụi bẩn và gió nóng thổi trực tiếp vào mắt.
Hạn chế thói quen đưa tay lên dụi mắt nhằm giảm thiểu rủi ro đưa vi khuẩn từ tay vào mắt. Sau khi đi ngoài đường về hoặc sau khi bơi lội, nên nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý đơn thuần để làm sạch dị vật và bụi bẩn. Khi bơi tại các hồ bơi công cộng, hãy luôn đeo kính bơi ôm sát vùng mắt.
Trong sinh hoạt hằng ngày, duy trì độ ẩm không khí phù hợp trong phòng điều hòa và thực hiện quy tắc nghỉ ngơi mắt khi làm việc với thiết bị điện tử. Uống đủ nước và bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E, omega 3 giúp nuôi dưỡng mắt khỏe mạnh từ bên trong.
Cách xử trí an toàn khi mắt có dấu hiệu bị kích ứng
Khi nhận thấy mắt có dấu hiệu đỏ, cộm hoặc ngứa rát nhẹ, việc đầu tiên cần làm là ngưng sử dụng kính kính xúc giác hoặc trang điểm vùng mắt. Rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi chăm sóc mắt. Có thể dùng gạc sạch thấm nước muối sinh lý để nhẹ nhàng lau sạch dịch tiết xung quanh mi mắt từ trong ra ngoài.
Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Việc dùng sai thuốc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nhiễm trùng hoặc gây ra các biến chứng nguy hiểm như tăng áp lực trong mắt. Đồng thời, không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như đắp lá cây, xông hơi lá trầu không lên mắt vì dễ gây nhiễm trùng thứ phát và bỏng hóa chất.
Lưu ý an toàn
Các thông tin trên đây mang tính chất tham khảo tổng quan về bảo vệ sức khỏe thị lực. Mọi tình trạng bất thường ở mắt như đau nhức dữ dội, giảm thị lực đột ngột, sợ ánh sáng nặng hoặc chảy mủ nhiều đều cần được bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám và chẩn đoán trực tiếp. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc kê đơn, không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc áp dụng biện pháp điều trị chưa được kiểm chứng y khoa.
Tóm tắt
Đôi mắt là cơ quan nhạy cảm và dễ tổn thương trước những tác động bất lợi của thời tiết mùa hè. Việc duy trì thói quen vệ sinh mắt hằng ngày, đeo kính bảo vệ và chủ động thăm khám y tế khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ đôi mắt luôn sáng khỏe và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị đau mắt đỏ vào mùa hè có nên dùng chung khăn mặt với người thân không?
Tuyệt đối không nên dùng chung khăn mặt, gối hay chậu rửa với người khác. Bệnh đau mắt đỏ lây lan rất nhanh qua dịch tiết mắt bám trên các vật dụng cá nhân. Mỗi người nên dùng riêng khăn sạch và giặt phơi nắng hằng ngày.
Đeo kính râm màu đậm có đảm bảo chống được tia UV hay không?
Màu sắc đậm của tròng kính không đồng nghĩa với khả năng chống tia UV. Khả năng bảo vệ mắt phụ thuộc vào lớp phủ chống tia cực tím trên tròng kính. Nên chọn kính râm có nhãn chống tia UV400 hoặc UV100% để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.
Có nên nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày để làm sạch mắt không?
Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% chuyên dùng cho mắt giúp làm sạch bụi bẩn sau khi đi đường hoặc bơi lội. Tuy nhiên, chỉ nên nhỏ với tần suất vừa phải khi cần thiết, không nên quá phụ thuộc để tránh làm trôi màng nước mắt tự nhiên.
Trẻ em có cần đeo kính bảo vệ mắt khi ra ngoài trời nắng không?
Trẻ em rất cần đeo kính bảo vệ vì thủy tinh thể của trẻ trong suốt hơn, dễ cho tia cực tím xuyên qua. Cha mẹ nên chọn cho trẻ kính mát chất lượng, chống vỡ và có khả năng ngăn chặn tia UV phù hợp với độ tuổi.
Khi nào cần đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt lập tức?
Bạn nên đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng như đau nhức mắt dữ dội, nhìn mờ đột ngột, thấy quầng sáng xung quanh đèn, mắt sợ ánh sáng nặng hoặc bị chấn thương, tiếp xúc với hóa chất.
