Bong gân cổ tay mấy ngày thì khỏi và các yếu tố ảnh hưởng đến hồi phục
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bong gân cổ tay mấy ngày thì khỏi là băn khoăn rất phổ biến sau các tai nạn té ngã chống tay hoặc chấn thương khi chơi thể thao. Thông thường, một chấn thương mức độ nhẹ có thể tự lành sau khoảng một đến hai tuần, nhưng các trường hợp rách nặng hoặc đứt dây chằng có thể cần nhiều tháng để phục hồi chức năng hoàn chỉnh.
Thời gian lành thương thực tế không cố định ở mọi người mà thay đổi tùy thuộc vào mức độ căng rách dây chằng, độ tuổi cũng như cách chăm sóc ngay sau khi xảy ra va chạm. Việc hiểu rõ các cấp độ tổn thương và xử trí đúng phương pháp trong những ngày đầu sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian hồi phục của khớp cổ tay.
Bong gân cổ tay mấy ngày thì khỏi là gì?
Bong gân cổ tay là tình trạng các dải mô liên kết sợi dày chắc nối giữa các xương cổ tay, được gọi là dây chằng, bị kéo căng quá mức hoặc bị rách do lực tác động đột ngột. Chấn thương này thường xuất hiện khi một người bị trượt ngã và đưa bàn tay ra phía trước để chống đỡ toàn bộ trọng lượng cơ thể, hoặc xảy ra trong các môn thể thao đòi hỏi lực cổ tay lớn như cầu lông, bóng chuyền, thể dục dụng cụ. Khớp cổ tay có cấu trúc phức tạp gồm nhiều xương nhỏ liên kết chặt chẽ với nhau, do đó khi dây chằng bị tổn thương, ổ khớp sẽ mất đi độ vững tạm thời. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức tức thì, kèm theo sưng nề xung quanh cổ tay, bầm tím dưới da do mao mạch bị vỡ và suy giảm khả năng gập duỗi hay cầm nắm đồ vật.
Thời gian hồi phục theo từng mức độ tổn thương dây chằng cổ tay
Thời gian lành của khớp cổ tay phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tổn thương của hệ thống dây chằng nâng đỡ.
Ở độ một, dây chằng cổ tay chỉ bị giãn nhẹ hoặc vi rách nhỏ mà không làm mất vững khớp. Người bệnh thường chỉ mất từ một đến hai tuần để giảm đau và khôi phục dần hoạt động bình thường nếu được nghỉ ngơi hợp lý.
Ở độ hai, dây chằng bị rách một phần, gây sưng phù nề rõ rệt, bầm tím dưới da và giảm đáng kể lực cầm nắm. Trường hợp này thường đòi hỏi khoảng ba đến sáu tuần để các sợi collagen lành lại và cần cố định cổ tay tạm thời.
Ở độ ba, dây chằng bị đứt hoàn toàn dẫn đến mất vững khớp cổ tay nghiêm trọng. Thời gian hồi phục có thể kéo dài từ tám đến mười hai tuần hoặc lâu hơn, đôi khi cần can thiệp phẫu thuật tái tạo và phục hồi chức năng chuyên sâu.
Xử trí đúng cách giai đoạn cấp giúp rút ngắn thời gian hồi phục
Tuân thủ nguyên tắc xử trí ban đầu trong vòng 48 giờ sau chấn thương có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ phục hồi mô mềm.
Biện pháp nghỉ ngơi yêu cầu tạm dừng các hoạt động gắng sức, hạn chế tối đa việc xoay vặn hoặc tì đè lực lên bàn tay bị thương để không làm rách thêm dây chằng.
Chườm lạnh là bước quan trọng giúp co mạch, giảm tụ máu và hạn chế phản ứng viêm. Người bệnh nên áp túi chườm bọc vải mềm lên cổ tay từ 15 đến 20 phút mỗi lần, thực hiện vài lần trong ngày.
Băng ép bằng băng thun co giãn với lực vừa phải giúp ổn định ổ khớp và kiểm soát tình trạng phù nề. Đồng thời, kê cao cổ tay hơn tầm ngực khi nằm hoặc ngồi sẽ hỗ trợ tuần hoàn máu tĩnh mạch trở về tim tốt hơn, giảm ứ trệ dịch tại vùng chấn thương.
Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ hồi phục của khớp cổ tay
Quá trình lành thương của khớp cổ tay chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố thể trạng và thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Độ tuổi và tốc độ tái tạo mô đóng vai trò lớn, người trẻ tuổi thường có thời gian hồi sinh mô dây chằng nhanh hơn so với người cao tuổi hoặc người mắc bệnh chuyển hóa như đái tháo đường.
Mức độ tuân thủ việc bất động khớp trong những tuần đầu cũng quyết định trực tiếp việc dây chằng có liền sẹo vững chắc hay không. Nếu người bệnh vội vã vận động mạnh hoặc nâng vác đồ nặng quá sớm, tổn thương rất dễ tái phát và chuyển thành đau mạn tính dai dẳng.
Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng giàu protein, vitamin C và kẽm cũng góp phần cung cấp nguyên liệu thiết yếu cho quá trình tổng hợp mô liên kết tại vùng tổn thương.
Phục hồi chức năng và luyện tập sau giai đoạn viêm cấp
Sau khi giai đoạn sưng viêm cấp tính đã qua, việc áp dụng các bài tập vận động nhẹ nhàng giúp dây chằng lấy lại độ đàn hồi và hạn chế tình trạng cứng khớp.
Người bệnh có thể bắt đầu bằng các động tác kéo giãn thụ động, gập duỗi cổ tay biên độ nhỏ và cử động nhẹ các ngón tay để duy trì lưu thông máu.
Khi khớp cổ tay đã hết đau khi cử động cơ bản, các bài tập tăng cường sức mạnh như bóp bóng cao su mềm hoặc tập tạ nhẹ có thể được đưa vào dưới sự giám sát của chuyên viên vật lý trị liệu.
Lưu ý rằng mọi bài tập cần được nâng dần cường độ từ tốn. Nếu xuất hiện cảm giác đau nhói hoặc khớp sưng trở lại, người bệnh cần dừng tập ngay và trao đổi lại với bác sĩ chuyên khoa.
Lưu ý an toàn
Những thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nắn bóp, bẻ khớp hay đắp các loại lá thuốc không rõ nguồn gốc lên cổ tay bị chấn thương. Khi xuất hiện dấu hiệu biến dạng khớp, tê bì mất cảm giác bàn tay hoặc đau dữ dội không thuyên giảm sau nhiều ngày, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được kiểm tra.
Tóm tắt
Thời gian hồi phục khi bị bong gân cổ tay phụ thuộc trực tiếp vào mức độ tổn thương dây chằng và sự tuân thủ các biện pháp chăm sóc y tế. Việc chăm sóc đúng cách ở giai đoạn đầu kết hợp thăm khám kịp thời giúp cổ tay mau chóng lấy lại tầm vận động bình thường và ngăn ngừa nguy cơ đau mạn tính.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bong gân cổ tay bao lâu thì lành hẳn?
Thời gian hồi phục thông thường dao động từ một đến hai tuần đối với mức độ nhẹ và có thể kéo dài sáu đến mười hai tuần hoặc lâu hơn nếu dây chằng bị rách nặng hoặc đứt hoàn toàn.
Bị bong gân cổ tay nên chườm nóng hay chườm lạnh?
Người bệnh nên chườm lạnh bằng túi đá bọc qua khăn trong khoảng mười lăm đến hai mươi phút mỗi lần trong hai ngày đầu. Không nên chườm nóng ngay sau chấn thương vì nhiệt độ cao làm tăng sưng viêm.
Có nên xoa dầu nóng hoặc nắn bóp cổ tay khi bị bong gân?
Xoa bóp hoặc bôi dầu nóng vào vùng khớp mới chấn thương có thể làm giãn mạch máu cục bộ, gia tăng tình trạng xuất huyết dưới da và khiến phản ứng sưng nề trở nên nghiêm trọng hơn.
Làm thế nào để phân biệt bong gân và gãy xương cổ tay?
Bong gân chỉ làm giãn hoặc rách dây chằng, còn gãy xương là tổn thương gián đoạn cấu trúc xương. Bác sĩ thường chỉ định chụp X-quang để phân biệt chính xác hai tình trạng này khi cổ tay biến dạng hoặc đau chói.
Khi nào có thể tập vận động lại cổ tay sau chấn thương?
Khi triệu chứng sưng đau đã thuyên giảm đáng kể, người bệnh có thể thực hiện các bài tập xoay nhẹ, gập duỗi khớp cổ tay theo hướng dẫn của chuyên viên y tế để phục hồi biên độ vận động.
